Geografia Włoch: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 18 bajtów ,  3 lata temu
→‎Rzeźba: wysokość zmienna, drobne
m (Dodaję nagłówek przed Szablon:Przypisy)
(→‎Rzeźba: wysokość zmienna, drobne)
== Rzeźba ==
[[Plik:San Vito Lo Capo view.jpg|thumb|250px|Dwa szczyty za miastem [[San Vito Lo Capo]] – górzysty krajobraz Sycylii]]
Włochy wraz ze swymi dwiema największymi wyspami są obszarem górzystym i wyżynnym. Góry i wyżyny — stanowią około 77% powierzchni kraju. Alpy dzielące się na Zachodnie i Wschodnie mają postać wysokogórskich masywów, których najwyższym szczytem jest [[Mont Blanc]] o wysokości 4807około 4810 m n.p.m. Mont Blanc jest szczytem leżącym na granicy francusko-włoskiej. Alpy włoskie ciągną się wielkim łukiem, ograniczającym od zachodu i północy [[Nizina Padańska|Nizinę Padańską]] i na terenie Włoch zajmują powierzchnię około 45 tys. km².
 
W północno-zachodniej części kraju, wzdłuż granic z Francją, znajdują się pasma Alp: [[Alpy Liguryjskie|Liguryjskich]], [[Alpy Nadmorskie|Nadmorskich]] ([[Argentera]] – 3297 m n.p.m.), [[Alpy Kotyjskie|Kotyjskich]] z serpentynitowym masywem [[Monte Viso]] (3 841 m n.p.m.) i Graickich z masywem [[Gran Paradiso]] (4 061 m n.p.m.). Na północny zachód od [[Alpy Graickie|Alp Graickich]], między przełęczami Małą i Wielką Św. Bernarda, wznosi się wspomniany wyżej — Mont Blanc.
Na północy Włoch, na granicy ze Szwajcarią i Austrią są położone, [[Alpy Pennińskie]] ([[Matterhorn]] – 4478 m n.p.m.), [[Alpy Lepontyńskie]], [[Alpy Retyckie|Retyckie]] ([[Piz Bernina]] – 4049 m n.p.m.), [[Alpy Zillertalskie]] oraz na północnym wschodzie — [[Alpy Karnickie]]. Na granicy ze Słowenią leżą [[Alpy Julijskie]]. Południowa część włoskich Alp obejmuje, znacznie niższe od krystalicznej strefy północnej, pasma górskie są to m.in. [[Alpy Bergamskie]] i [[Alpy Lombardzkie|Lombardzkie]] oraz [[Dolomity]] ([[Marmolada (góra)|Marmolada]] – 3342 m n.p.m.), przechodzące na południu w [[Alpy Weneckie]]. Poszczególne pasma górskie i masywy alpejskie są ograniczone głębokimi dolinami ([[Dolina Aosty|Aosty]] — długość ponad 100 km, Adygi, Addy) i kotlinami (m.in. Trydencką, Bolzano). W wysokogórskiej części Alp znajdują się liczne formy rzeźby polodowcowej do której należą: [[Cyrk lodowcowy|cyrki lodowcowe]], doliny polodowcowe, jeziora. Rzeźba ta związana jest z [[plejstocen|plejstoceńskim]] [[zlodowacenie]]m Alp. W południowej części Alp występuje rozwinięta [[rzeźba krasowa]].
[[Plik:Majella001.jpg|thumb|240px|left|Apeniny Środkowe]]
Nizina Padańska jest największą nizinaniziną Włoch, a jej średnia wysokość nad wysokość nad poziom morza jest niższa niż 100 m. Nizina obejmuje obszar 46 tys. km² i dzieli się na: [[Nizina Piermoncka|Piermoncką]], [[Nizina Lombardzka|Lombardzką]], [[Nizina Wenecka|Wenecką]] i [[Nizina Emilańska|Emilańską]].
 
[[Apeniny]] stanowią zdecydowaną większość zajmującego połowę powierzchni Włoch – Półwyspu Apenińskiego. Apeniny ciągną się na długości 1350 km przez cały półwysep, od wybrzeża Morza Liguryjskiego (gdzie łączą się z Alpami) do Cieśniny Mesyńskiej. Najwyższe są Apeniny Środkowe ([[Corno Grande]], 2912 m n.p.m.) w których powstały rozległe, bezodpływowe kotliny krasowe.
 
Górzyste wyspy Włoch są zdominowane przez obszary górskie i wyżynne śródgórza, zaś tereny nizinne skupiają się jedynie na wybrzeżu. Podobnie jest zresztą w przypadku Włoch kontynentalnych, gdzie tereny nizinne poza Nizina Padańską zajmują jedynie wąski pas nadbrzeżny. Najwyższe wzniesienie Sycylii i wszystkich wysp włoskich to – Etna o wysokości 3323 m n.p.m.