Zjawisko: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 11 bajtów ,  2 lata temu
drobne redakcyjne
(drobne redakcyjne)
{{Inne znaczenia|filozofii|[[Zjawisko (ujednoznacznienie)|inne znaczenia tego słowa]]}}
'''Zjawisko''', '''fenomen''' ([[Język{{w greckijęzyku|el|gr.]] ''phainomenon''}} – obserwowany) – pojęcie [[filozofia|filozoficzne]] oznaczające to, co dane jest w [[poznanie zmysłowe|poznaniu zmysłowym]], a więc obrazy, dźwięki, zapachy, smaki itd.
 
== Historia i filozofia nauki ==
Jednym z celów filozofii i nauki antycznej Grecji było, według [[Pierre Duhem|Duhema]], "uratowanie„uratowanie zjawisk"zjawisk”, czyli takie wytłumaczenie działań natury, które będzie w zgodzie z tezami kosmologicznymi powszechnie uznanymi. Było to szczególnie widoczne w [[Astronomia|astronomii]], gdzie wprowadzano skomplikowane hipotezy (np. istnienie [[deferent]]ów) aby, w zgodzie z obserwowanymi zjawiskami, zachować koherencję m.in. [[Teoria geocentryczna|teorii geocentrycznej]].
 
Według [[Galileusz]]a zjawiska są jedynym przedmiotem [[Nauka|nauki]]. W filozofii nauki pojęcie "zjawiska"„zjawiska” bywa utożsamiane z pojęciem "[[Zdarzenie (kognitywistyka)|zdarzenia]]".
 
W XX wieku, filozofowie brytyjscy ([[George Edward Moore|G.E. Moore]], [[Bertrand Russell]], [[Alfred Jules Ayer|A.J. Ayer]]) używali pojęcia ''[[sense data]]'', "dane zmysłowe", które to pojęcie określać miało to co "widzimy naprawdę". Uważano, że naiwnością jest twierdzenie, że obserwujemy rzeczy jako takie; w rzeczywistości obserwujemy wyłącznie dane zmysłowe, i tylko je. Pojęcie to jest dziś odrzucone (m.in. dzięki krytyce zaproponowanej przez [[John Langshaw Austin|J.L. Austina]] w ''Sense and Sensibilia'' w 1962 roku). Zastąpiono je po części pojęciem ''[[Qualia|qualii]]''.
 
== Filozofia fenomenu ==
Zjawiska często przeciwstawiane są nieobserwowalnej, ale dostępnej rozumowo rzeczywistości ([[Platon]]) bądź istocie rzeczy lub jako "rzecz„rzecz dla nas"nas” – niepoznawalnym [[rzecz sama w sobie|rzeczom samym w sobie]] przez [[Immanuel Kant|Immanuela Kanta]].
 
W fenomenologii fenomen jest tym, co podmiotowi poznania jawi się bezpośrednio i naocznie – fenomenem może być nie tylko konkretny zespół spostrzeżeń zmysłowych, ale też konkretny dany zespół spostrzeżeń wewnętrznych.
27 378

edycji