Kanonierka: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 301 bajtów ,  2 lata temu
dodana etymologia i link zewnętrzny
(→‎Historia: dyplomacja kanonierek)
(dodana etymologia i link zewnętrzny)
[[Plik:Protector (AWM A04936).jpg|thumb|Kanonierka {{HMAS|Protector|1884|6}} z 1884, charakterystycznego dla tego okresu [[Kanonierki typu Rendel|typu Rendela]].]]
'''Kanonierka''' ([[fr.]] ''canonnière'' od ''canon'' '[[działo]]' z [[wł.]] ''cannone'' 'działo', zgrub. od ''canna'' '[[rura]]')<ref>[http://www.slownik-online.pl/kopalinski/3CA02E856D0768FDC125662D005F6D05.php ''Słownik Wyrazów Obcych'']</ref> – historyczna klasa [[okręt artyleryjski|okrętów artyleryjskich]] średniej lub małej wielkości. Kanonierki przeznaczone były przede wszystkim do ostrzeliwania celów lądowych, przybrzeżnej służby patrolowej i dozorowej, obrony wybrzeża, stawiania [[mina morska|min]] i innych zadań pomocniczych.
 
== Historia ==
[[Plik:SMS Panther (1901).jpg|thumb|left|Niemiecka kanonierka „Panther” z 1901.]]
 
Rodzaje kanonierek różniły się w zależności od przeznaczenia. Oprócz kanonierek stanowiących uniwersalne niewielkie okręty artyleryjskie, istniały w XIX wieku kanonierki obrony wybrzeża, uzbrojone z reguły w jedno działo dużego kalibru (ponad 200 mm) i kilka mniejszych (z klasy tej następnie powstały [[pancernik obrony wybrzeża|pancerniki przybrzeżne]]). Największą popularność zyskały jednak kanonierki kolonialne, przeznaczone do służby zamorskiej. Aż do [[II wojna światowa|II wojny światowej]] okręty tej klasy często używane były do reprezentowania interesów mocarstw w ich [[Kolonia (geografia polityczna)|koloniach]] oraz strefach wpływów politycznych, głównie w Afryce i wschodniej [[Azja|Azji]], w tym także do ekspedycji karnych epoki [[kolonializm]]u (na przykład podczas [[II wojna opiumowa|drugiej wojny opiumowej]] w [[Chiny|Chinach]]). Szczególne nasilenie działań tego typu miało miejsce na przełomie XIX i XX wieku – stąd powstało określenie: „polityka kanonierek” bądź „dyplomacja kanonierek” ([[konflikty marokańskie]]).
 
W latach 80. i 90. XIX wieku budowano też osobną podklasę [[kanonierka torpedowa|kanonierek torpedowych]], które były szybsze i oprócz dział, uzbrojone w kilka [[wyrzutnia torpedowa|wyrzutni torped]].
Po I wojnie światowej, kanonierki straciły na znaczeniu, wypierane przez okręty bardziej uniwersalnych klas, jak [[niszczyciel]] oraz bardziej potrzebne [[okręt eskortowy|okręty eskortowe]]. Podczas II wojny światowej istniejące jednostki były jeszcze używane do ostrzeliwania wybrzeży. Ostatecznie klasa ta zanikła po II wojnie światowej.
 
[[kontrola zbrojeń i rozbrojenie|Rozbrojeniowy]] [[Traktat londyński (1930)|traktat londyński z 1930]] (obowiązujący Wielką Brytanię, USA i Japonię) pośrednio ograniczył charakterystyki kanonierek, które można było budować bez limitu ilości. Nie mogły one przekraczać wyporności standardowej 2032 ton (2000 ts), kalibru dział 155 mm, ani prędkości 20 węzłów; nie mogły mieć także wyrzutni torpedowych, ani więcej, niż 4 działa kalibru ponad 76 mm{{r|microworks-london-treaty}}.
 
== Konstrukcja ==
16 002

edycje