Hummus: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 619 bajtów ,  3 lata temu
poprawa przek., int., jęz., źródła/przypisy, drobne merytoryczne, drobne redakcyjne, drobne techniczne
m (ilustracja)
(poprawa przek., int., jęz., źródła/przypisy, drobne merytoryczne, drobne redakcyjne, drobne techniczne)
[[Plik:Lübnan Humus Yemeği.jpg|mały]]
'''Hummus''' ([[Języklub '''humus'''<ref>{{Cytuj stronę arabski|arab url = http://sjp.pwn.pl/szukaj/humus | tytuł = Słownik języka polskiego | opublikowany = [[Wydawnictwo Naukowe PWN]] حُمُّص| data dostępu = 2018-09-11}}</ref> ({{w języku|ar|حمص}} ''ḥummuṣ'', w języku klasycznym ''ḥimmiṣ'' lub ''ḥimmaṣ'', dosł. „[[ciecierzyca]]''”<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Wehr | imię = Hans | tytuł = A dictionary of modern written Arabic | wydawca = Spoken Language Services | miejsce = [[Ithaca (Nowy Jork)]] | todata = 1976 | isbn = 0-87950-001-8 | inni = Red. J Milton Cowan | wydanie = trzecie | język = en | url = https://archive.org/stream/Dict_Wehr.pdf/Wehr#page/n222/mode/1up | strony = 205}}</ref>) – potrawa wywodząca się z [[Lewant|Lewantu]]u i [[Egipt|Egiptu]]u, [[Dip|sos dip]] lub pasta do smarowania, przyrządzana z gotowanych i przetartych nasion [[Ciecierzyca pospolita|ciecierzycy]] lub innych [[Rośliny strączkowe|roślin strączkowych]]. Współcześnie potrawa jest popularna na [[Bliski Wschód|Bliskim Wschodzie]] i w [[Afryka Północna|Północnej Afryce]], znana również w kuchniach [[Kaukaz (kraina historycznaregion)|kaukaskich]]<ref>Sami Zubaida, „National, Communal and Global Dimensions in Middle Eastern Food Cultures” in Sami Zubaida and Richard Tapper, ''A Taste of Thyme: Culinary Cultures of the Middle East'', London and New York, 1994 and 2000,&nbsp;{{ISBN|1-86064-603-4}}, s. 35.</ref>.
 
Występuje w wielu wariantach, jako zimna przekąska, spożywana z chlebem [[pita]] lub jako dodatek do innych dań. Zasadniczymi składnikami hummusu zwykle są: ugotowana i utarta [[Ciecierzyca pospolita|ciecierzyca]] lub [[bób]], zmiażdżony [[czosnek]], [[tahini]] (pasta [[Sezam indyjski|sezamowa]]), [[Olej oliwkowy|oliwa]] i sok z [[Cytryna zwyczajna|cytryny]] oraz [[przyprawa|przyprawy]] – niekiedy [[Pietruszka zwyczajna|pietruszka]] oraz [[kmin rzymski]]. Wszystkie składniki są dokładnie razem wymieszane.
 
Według legendy została wymyślona przez [[sułtan]]a [[Saladyn]]a w czasach [[Krucjata|wypraw krzyżowych]]. Obecnie jest rozpropagowanaznana na całym świecie, główniezwłaszcza przezwśród [[Wegetarianizm|wegetarian]] i [[Weganizm|wegan]].
 
Przygotowywanie hummusu jest jednym z elementów kulinarnej wojny pomiędzy Libanem a Izraelem. Izrael zajmuje się eksportem hummusu do wielu krajów i jest przez Arabów oskarżany o przywłaszczenie sobie nazwy. Próby zastrzeżenia prawa do korzystania z nazwy potrawy przez Libańczyków spaliły na panewce<ref>[http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114873,7861610,Liban_wygrywa_z_Izraelem_w__wojnie_hummusowo_falafelowej_.html Wojna na hummus i falafele]. [dostęp 2013-05-29]</ref>.
 
W maju 2010 roku w Libanie został pobity [[Księga rekordów Guinnessa|rekord Guinnessa]] na największą przygotowaną porcję hummusu. Zwycięska porcja byłazostała przygotowywana przez 300 kucharzy w wiosce al-Fanar niedaleko Bejrutu<ref>{{cytuj | url = http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/largest-serving-of-hummus | data dostępu = 2017-10-26 | język = en | opublikowany = Guinness World Records | tytuł = Largest serving of hummus}}</ref>. Hummus ważył {{formatnum:10452}} kg, czyli dwa razy więcej niż poprzednia rekordowa porcja przygotowana przez 50 Izraelczyków w styczniu 2010 w wiosce [[Abu Ghausz]], która ważyła 4090 kg<ref>{{cytuj | url = http://www.gilzohar.ca/articles/israel/i2010-29.html| język = en | opublikowany = The Jerusalem Post | data dostępu = 2017-10-27 | tytuł = Abu Ghosh regains Guinness world record for largest plate of hummus | data = 2010-01-15 | autor = Gil Zohar}}</ref>. Według lokalnych mediów na przygotowanie zwycięskiego hummusu zużyto 8 ton ciecierzycy, 2 tony pasty tahini, 2 tony soku z cytryny oraz 70 kg oliwy z oliwek<ref>{{cytuj | url = http://edition.cnn.com/2010/WORLD/meast/05/09/lebanon.hummus/index.html | data dostępu = 2017-10-26 | język = en | tytuł = Lebanon claims latest title in 'Hummus War' | opublikowany = CNN | data =2010-05-09}}</ref>
 
Grecką odmianą potrawy jest pasta fava – [[purée]] z gotowanego [[Groch zwyczajny|grochu łuskanego]] z oliwą z oliwek, czosnkiem, cebulą i cytryną. Czasem może być również przyrządzana z bobu lub z żółtej soczewicy.