Ustawy norymberskie: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 20 bajtów ,  3 lata temu
drobne redakcyjne, drobne techniczne
(→‎Naukowe świadectwo dyskryminacji: za mały związek, żeby wpisywac w tak krótkim artykule)
(drobne redakcyjne, drobne techniczne)
'''Ustawy norymberskie''' ([[Język niemiecki|niem.]] ''Nürnberger Gesetze'', też ''Nürnberger Rassengesetze'' – „norymberskie ustawy rasowe”) – ustawy rasowe uchwalone przez niemiecki [[Reichstag]] 15 września 1935 roku i w tym samym dniu ogłoszone na zjeździe [[Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników|NSDAP]] ([[Zjazd NSDAP|Reichsparteitagu]]) w [[Norymberga|Norymberdze]]. Do zestawu ustaw wchodziły:
* Ustawa o obywatelstwie Rzeszy;
* Ustawa o ochronie krwi niemieckiej i niemieckiej czci;
* Ustawa o barwach i fladze Rzeszy.
 
WzględemNa podstawie ustaw stopniowo zostały wydawanewydano rozporządzenia wykonawcze. Pierwszym było rozporządzenie z dnia 14 listopada 1935 r., precyzującerozwijające ustalenia § 3 ustawy o obywatelstwie Rzeszy i wyłączające [[Żydzi|Żydów]] spod jego mocy.
 
Na mocy tych dokumentówaktów Żydów można było pozbawić [[obywatelstwo|obywatelstwa]] Rzeszy, ochrony prawnej i własności. Nie mogli również pełnić służby w urzędach państwowych ani w [[Siły zbrojne|wojsku]]. Zakazano im również wywieszać flagę państwową. WedleWedług ustawy o ochronie krwi zabraniano zawierania małżeństw między „[[Rasa panów|Aryjczykami]]” i „nie-Aryjczykami”, zezwalano rozwiązywać już zawarte małżeństwa tego typu, zaś stosunki intymne między nimi podlegały karze (zhańbienie rasy – [[Rassenschande]]).
 
Wbrew swej nazwie ustawy pomijały definicję rasy. Do Żydów zaliczono aktualnych lub byłych wyznawców [[judaizm]]u, a także ich dzieci i wnuki bez względu na wyznanie<ref>Prototyp takiej definicji zaproponowała już [[Liga Pangermańska]] w 1913 r. [[Andrzej J. Kamiński]], ''Koszmar niewolnictwa'', Warszawa 1990.</ref>. Ustawy również definiowały, kogo uznawać za Żyda, za mieszańca ([[mischling]]a) i Aryjczyka.
 
Ograniczenia prawne dotyczyły również [[Romowie|Cyganów]] oraz przedstawicieli tzw. [[Czarna odmiana człowieka|rasy czarnej]]. Ustawy stały się podstawą prawną antyżydowskiej polityki w [[III Rzesza|III Rzeszy]].
 
Ustawy norymberskie zakazujące np. małżeństw Żydów i nie-Żydów wzorowane były na ustawach, które w tamtym okresie obowiązywały w 30 stanach USA<ref>{{Cytuj|tytuł=How Interracial Marriage Laws Have Changed Since the 1600s|czasopismo=ThoughtCo|data dostępu=2017-08-28|url=https://www.thoughtco.com/interracial-marriage-laws-721611}}</ref><ref>{{Cytuj|tytuł=Loving Day: Celebrate the Legalization of Interracial Couples|data=2007-12-31|data dostępu=2017-08-28|url=https://web.archive.org/web/20071231145639/http://www.lovingday.org/map.htm}}</ref> (zakazy obejmowały nie tylko Murzynów, ale także Chińczyków, Japończyków, Filipińczyków, Hindusów, Indian) ([[Prawa Jima Crowa]])<ref>{{Cytuj|tytuł=Jim Crow Laws - Martin Luther King Jr National Historic Site (U.S. National Park Service)|data dostępu=2017-08-28|opublikowany=www.nps.gov|url=https://www.nps.gov/malu/learn/education/jim_crow_laws.htm|język=en}}</ref><ref>{{Cytuj|tytuł=Nie tylko Rosa Parks|czasopismo=KrytykaPolityczna.pl|data=2013-03-08|data dostępu=2017-08-28|url=http://krytykapolityczna.pl/swiat/nie-tylko-rosa-parks/|język=pl-PL}}</ref>. Ustawodawstwo to obowiązywało w niektórych stanach USA, aż do chwili wejścia w życie ''Civil Rights Act'' (ustawa o prawach obywatelskich) z 1964 roku i ''Voting Rights Act'' (ustawa o prawie do głosowania) z 1965 roku, co nastąpiło ostatecznie w 1967 roku<ref>{{Cytuj|autor=Pascoe, Peggy|tytuł=What Comes Naturally: Miscegenation Law and the Making of Race in America. Oxford University Press|data=2009}}</ref>.
26 115

edycji