Polskie Termopile: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1606 bajtów ,  2 lata temu
uzupełnienie, drobne redakcyjne
(ilustracja)
(uzupełnienie, drobne redakcyjne)
[[Plik:Wegrow.jpg|thumb|300px|Bitwa pod Węgrowem]]
'''Polskie Termopile''' – termin publicystyczny, używany na określenie kilku bitew z [[historia Polski|historii Polski]], na wzór starożytnej [[Bitwa pod Termopilami (480 p.n.e.)|bitwy pod Termopilami]]. Wspólnymi cechami wszystkich tych starć, które upodabniają je do desperackiej obrony [[Sparta]]n przez [[Starożytny Iran|Persami]] w wąwozie termopilskim, jest rażąca dysproporcja sił na korzyść strony atakującej, a także odważna postawa obrońców, walczących do wyczerpania zapasów i nawet za cenę śmierci większości oddziału.
[[Plik:Battle of Zadwórze (1920) by Stanisław Kaczor-Batowski.png|thumb|''Bój pod Zadwórzem'', obraz [[Stanisław Batowski Kaczor|Stanisława Kaczora-Batowskiego]] z 1929 roku]]
'''Polskie Termopile''' – nazwa nadawana kilku bitwom w [[historia Polski|historii Polski]] na wzór [[Bitwa pod Termopilami (480 p.n.e.)|bitwy w wąwozie termopilskim]], znanej z bohaterskiej postawy [[Sparta]]n.
 
*Określenia '''[[Bitwapolskie pod Węgrowem]]'Termopile'' (3jako lutegopierwszy 1863)użył francuski bitwa stoczona w trakcie [[powstanie styczniowe|powstania styczniowego]], która stała się natchnieniem dla francuskiego poetypoeta [[August Barbier|Augusta Barbiera]] do napisaniaw wierszawierszu ''[[s:Atak pod Węgrowem (fragment)|Atak pod Węgrowem]]'', gdziez porównał1863 r. Natchnieniem była bitwa pod onWęgrowem stoczona w trakcie powstania styczniowego. Poeta porównał atak [[Polska|polskich]] [[kosynierzy|kosynierów]] na [[Rosja|rosyjskie]] armaty do heroicznych walk starożytnych [[Sparta]]n. Wkrótce określenie to obiegłoprzylgnęło europejskąna opinię publiczną przyczyniając siętrwałe do wzbudzeniaboju sympatii do walk Polaków.powstańców; Porównaniaporównania tego starcia do bitwy pod Termopilami znajdująznalazły się także w wierszach ''[[s:Vanitas|Vanitas]]'' [[Cyprian Kamil Norwid|Cypriana Kamila Norwida]] i ''[[s:Bój pod Węgrowem|Bój pod Węgrowem]]'' [[Maria Konopnicka|Marii Konopnickiej]]. Z czasem zaczęto tak określać również inne bitwy.
== Bitwy określane nazwą ==
 
* '''[[Bitwa pod Hodowem]]''' (11 czerwca 1694) – bitwa pomiędzy wojskami polskimi a tatarskimi pod Hodowem w 1694 roku. Wygrana przez polską husarię mimo stosunku sił ok. 100:1 (ok. 40 000 Tatarów na 400 Polaków).
== Bitwy ==
* '''[[Bitwa pod Węgrowem]]''' (3 lutego 1863) – bitwa stoczona w trakcie [[powstanie styczniowe|powstania styczniowego]], która stała się natchnieniem dla francuskiego poety [[August Barbier|Augusta Barbiera]] do napisania wiersza ''[[s:Atak pod Węgrowem (fragment)|Atak pod Węgrowem]]'', gdzie porównał on atak [[Polska|polskich]] [[kosynierzy|kosynierów]] na [[Rosja|rosyjskie]] armaty do heroicznych walk starożytnych [[Sparta]]n. Wkrótce określenie to obiegło europejską opinię publiczną przyczyniając się do wzbudzenia sympatii do walk Polaków. Porównania tego starcia do bitwy pod Termopilami znajdują się w wierszach ''[[s:Vanitas|Vanitas]]'' [[Cyprian Kamil Norwid|Cypriana Kamila Norwida]] i ''[[s:Bój pod Węgrowem|Bój pod Węgrowem]]'' [[Maria Konopnicka|Marii Konopnickiej]].
[[Plik:Battle of Zadwórze (1920) by Stanisław Kaczor-Batowski.png|thumb|300px|''Bój pod Zadwórzem'', obraz [[Stanisław Batowski Kaczor|Stanisława Kaczora-Batowskiego]] z 1929 roku]]
* '''[[Bitwa pod Zadwórzem]]''' (17 sierpnia 1920) – bitwa stoczona w trakcie [[Wojna polsko-bolszewicka|wojny polsko-bolszewickiej]], gdzie batalion polskich wojsk, złożony z ochotników spośród [[Orlęta Lwowskie|lwowskiej młodzieży]], zagrodził drogę na [[Lwów]] oddziałom [[1 Armia Konna|1 Armii Konnej]] [[Siemion Budionny|Siemiona Budionnego]]. Z 330 polskich żołnierzy poległo 318, kilkunastu rannych dostało się do niewoli. Dowódca batalionu kpt. [[Bolesław Zajączkowski]], popełnił z kilkoma żołnierzami samobójstwo. Zwłoki pięciu oficerów, które udało się zidentyfikować, pochowano na [[Cmentarz Obrońców Lwowa|cmentarzu Orląt]] we Lwowie; pozostali spoczęli na miejscu swej bohaterskiej śmierci, gdzie został usypany [[kurhan]] i umieszczona tablica pamiątkowa z napisem: ''Orlętom, poległym w dniu 17 sierpnia 1920 r. w walkach o całość ziem kresowych''.
Tradycyjne mianem ''polskich Termopil'' określa się następujące starcia:
* '''[[Bitwa pod Dytiatynem]]''' (16 września 1920) – bitwa stoczona w trakcie [[Wojna polsko-bolszewicka|wojny polsko-bolszewickiej]].
* '''[[Bitwa pod Hodowem]]''' (11 czerwca 1694 r.) – bitwa pomiędzy wojskami polskimi, a tatarskimi podw Hodowemtakcie w[[wojna 1694polsko-turecka roku(1683–1699)|wojny polsko-tureckiej (1683–1699)]]. Wygrana przez stronę polską husariędzięki mimoszarży [[husaria|husarii]], pomimo stosunku sił ok.wynoszącego w przybliżeniu 100:1 (ok. 40 000tys. Tatarów naprzeciwko 400 PolakówPolakom).
* '''[[Obrona Wizny]]''' (w dniach 7–10 września 1939) – bitwa stoczona w trakcie Wojny Obronnej Polski. Przeciw 42 200 żołnierzom niemieckim walczyło 720 Polaków, pod dowództwem [[Władysław Raginis|Władysława Raginisa]]. Niemcy dysponowali 350 czołgami, 457 moździerzami, działami i granatnikami, mieli wsparcie powietrzne 600 samolotów Luftwaffe – na jednego Polaka przypadło więc w przybliżeniu sześćdziesięciu Niemców i niemal jeden samolot. Tylko kilkudziesięciu polskich żołnierzy dostało się w niewolę niemiecką. Reszta zginęła walcząc do końca, dowódca dopełnił złożonej wcześniej przysięgi, że żywy nie odda bronionych pozycji. Po wyczerpaniu amunicji i wydaniu rozkazu kapitulacji ostatnim ocalałym podwładnym, sam pozostał na stanowisku dowodzenia i popełnił samobójstwo rozrywając się granatem.
* '''[[Bitwa pod Węgrowem]]''' (3 lutego 1863 r.) – bitwa stoczona w trakcie [[powstanie styczniowe|powstania styczniowego]] w otoczonej przez rosyjskie wojska wsi [[Węgrów]]. Liczący ok. 1 tys. ludzi oddział kosynierów kontratakował w kierunku rosyjskiej artylerii, wybił obsługę dział i zmusił do odwrotu wrogą piechotę za cenę dużych strat własnych.
* '''[[Bitwa pod Zadwórzem]]''' (17 sierpnia 1920 r.) – bitwa stoczona w trakcie [[Wojnawojna polsko-bolszewicka|wojny polsko-bolszewickiej]] we wsi [[Zadwórze (Ukraina)|Zadwórze]], gdzie batalion polskich wojsk, złożony z ochotników spośród [[Orlęta Lwowskie|lwowskiej młodzieży]], zagrodził drogę na [[Lwów]] oddziałom [[1 Armia Konna|1 Armii Konnej]] [[Siemion Budionny|Siemiona Budionnego]]. Z 330 polskich żołnierzy poległo 318, kilkunastu rannych dostało się do niewoli. Dowódca batalionu kpt. [[Bolesław Zajączkowski]], popełnił z kilkoma żołnierzami samobójstwo. Zwłoki pięciu oficerów, które udało się zidentyfikować, pochowano na [[Cmentarz Obrońców Lwowa|cmentarzu Orląt]] we Lwowie; pozostali spoczęli na miejscu swej bohaterskiej śmierci, gdzie został usypany [[kurhan]] i umieszczona tablica pamiątkowa z napisem: ''Orlętom, poległym w dniu 17 sierpnia 1920 r. w walkach o całość ziem kresowych''.
* '''[[Bitwa pod Dytiatynem]]''' (16 września 1920 r.) – bitwa stoczona w trakcie [[Wojna polsko-bolszewicka|wojny polsko-bolszewickiej]], gdzie poddziały [[13 Pułk Piechoty (II RP)|13 pułku piechoty]] i dwie baterie [[8 Brygada Artylerii (II RP)|8 Brygady Artylerii]] liczące łącznie ok. 600 żołnierzy powstrzymywały przez cały dzień natarcie bolszewickiej piechoty i konnicy w sile ok. 2 tys. ludzi na wzgórzu 385 pod wsią [[Dytiatyn]]. Pod koniec starcia na miejscu pozostał już tyko jeden pluton piechoty z 13 pułku i resztki artylerii pod dowództwem kpt. Adama Zająca, które broniły się do ostatniego człowieka. Bohaterka postawa obrońców pozwoliła dać czas na przegrupowanie oddziałom polsko-ukraińskich w okolicach [[Halicz (miasto)|Halicza]], które bez osłony 13 PP pod Dytiatynem zostałyby najpewniej zaatakowane od flanki i unicestwione.
* '''[[Obrona Wizny]]''' (w dniach 7–10 września 1939 r.) – bitwa stoczona w trakcie Wojny[[kampania Obronnejwrześniowa|wojny Polskiobronnej 1939 r.]] Przeciw 42 200 żołnierzom niemieckim walczyło 720 Polaków, pod dowództwem kpt. [[Władysław Raginis|Władysława Raginisa]]. Niemcy dysponowali 350 czołgami, 457 moździerzami, działami i granatnikami, mieli też wsparcie powietrzne 600 samolotów Luftwaffe – na jednego Polaka przypadło więc w przybliżeniu sześćdziesięciu Niemców i niemal jeden samolot. Tylko kilkudziesięciu polskich żołnierzy dostało się w niewolę niemiecką. Reszta zginęła walcząc do końca, dowódca dopełnił złożonej wcześniej przysięgi, że żywy nie odda bronionych pozycji. Po wyczerpaniu amunicji i wydaniu rozkazu kapitulacji ostatnim ocalałym podwładnym, sam pozostał na stanowisku dowodzenia i popełnił samobójstwo rozrywając się granatem.
 
== Bibliografia ==
15 638

edycji