Prędkość radialna: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 18 bajtów ,  2 lata temu
m
(szablon)
m (WP:SK+Bn)
{{Dopracować|źródła=2018-03}}
[[FilePlik:Radialgeschwindigkeit.gif|thumb|600px|Samolot, przelatujący nad radarem: wektor prędkości samolotu (czerwony) jest sumą prędkości radialnej (zielona) oraz [[Prędkość tangencjalna|prędkości tangencjalnej]] (niebieska).]]
'''Prędkość radialna''' – jedna ze składowych [[prędkość|prędkości]] w [[układ współrzędnych biegunowych|układzie współrzędnych biegunowych]]. Jej wartość równa jest prędkości zmian długości promienia wodzącego, a kierunek – wzdłuż promienia wodzącego
:: <math>\vec{v}_{r}_r=\frac{dr}{dt}\cdot \hat{r},</math>
 
gdzie:
[[File:Radialgeschwindigkeit.gif|thumb|600px|Samolot, przelatujący nad radarem: wektor prędkości samolotu (czerwony) jest sumą prędkości radialnej (zielona) oraz [[Prędkość tangencjalna|prędkości tangencjalnej]] (niebieska).]]
: <math> \hat{r}</math> – [[Wektor jednostkowy|wersor]] o kierunku radialnym.
 
'''Prędkość radialna''' – jedna ze składowych [[prędkość|prędkości]] w [[układ współrzędnych biegunowych|układzie współrzędnych biegunowych]]. Jej wartość równa jest prędkości zmian długości promienia wodzącego, a kierunek – wzdłuż promienia wodzącego
:: <math>\vec{v}_{r}=\frac{dr}{dt}\cdot \hat{r}</math>
gdzie
: <math> \hat{r}</math> – [[wersor]] o kierunku radialnym.
 
Wektorowa suma prędkości radialnej i prostopadłej do niej [[prędkość transwersalna|prędkości transwersalnej]] jest całkowitą prędkością ciała.
== W astronomii ==
Środek układu współrzędnych najdogodniej jest ulokować w miejscu, gdzie znajduje się obserwator. Wówczas prędkość radialna będzie składową prędkości [[ciało niebieskie|ciała niebieskiego]] mierzoną wzdłuż kierunku od obserwatora do źródła.
Prędkość tę można znaleźć, analizując [[widmo (spektroskopia)|widmo]] danego obiektu i szukając w nim systematycznych przesunięć linii widmowych spowodowanych [[relatywistyczny efekt Dopplera|efektem Dopplera]]. Prędkość ta, dodatnia w przypadku oddalania się źródła lub ujemna w przypadku jego zbliżania się do obserwatora, jest tym większa, im bardziej przesunięte są linie w kierunku odpowiednio [[długość fali|fal]] dłuższych lub krótszych.
 
Prędkość [[gwiazda|gwiazdy]] oblicza się z prędkości radialnej i składowej transwersalnej (zwanej w astronomii często niezbyt precyzyjnie prędkością tangencjalną). W celu obliczenia prędkości danej gwiazdy względem innego układu odniesienia, np. Układu Słonecznego lub Galaktyki, należy uwzględnić ruch własny obserwatora względem tego układu.
W przypadku odległych galaktyk dominującą składową jest składowa radialna ([[prawo Hubble'aHubble’a]]).
 
== Zobacz też ==