Józef Bem: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięty 1 bajt ,  3 lata temu
→‎Rewolucja wiedeńska: Poprawiono literówkę
(→‎Kariera wojskowa: Drobne redakcyjne)
Znaczniki: Z internetu mobilnego Z wersji mobilnej
(→‎Rewolucja wiedeńska: Poprawiono literówkę)
Znaczniki: Z internetu mobilnego Z wersji mobilnej
[[Plik:Wien im October 1848 p043 Grosse Barricade in der Jägerzeile.jpg|thumb|Walki na największej wiedeńskiej barykadzie w październiku 1848]]
{{Osobny artykuł|Wiosna Ludów w Cesarstwie Austriackim}}
Bem oddał wielkie zasługi w okresie [[Wiosna Ludów|Wiosny Ludów]], zwłaszcza w trzecim i ostatnim zrywie stolicy monarchii naddunajskiej – Wiednia, zwanym rewolucją październikową ({{j|de|kursywa=tak|Oktoberrevolution}}). Przybył do Wiednia 10 października 1848 i w ciągu dwóch tygodni – pomimo niechętnego mu żywiołu wiedeńskiego, zwłaszcza bogatszej jego części – opierając się na proletariacie, studentach i legionach (w tym pięciusetosobowym Legionie Polskim)<ref>{{Cytuj pismo|nazwisko = Szubert|imię = Tomasz|tytuł = „Przewaga wroga i zdrada były za duże…” Zapomniany Legion Polski w wiedeńskim powstaniu październikowym 1848 roku|czasopismo = Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka|wolumin = 62|wydanie = |strony = 175–197|data = 2007|miejsce = Wrocław|issn =}}</ref><ref>{{Cytuj pismo|nazwisko = Szubert|imię = Tomasz|tytuł = Ostatnie dni Goslara|czasopismo = Kwartalnik Historyczny|wolumin = 116 (2)|wydanie = |strony = 91–121|data = 2009|wydawca = Semper|miejsce = Warszawa|issn =}}</ref>, postawił pod bronią lub zaciągnął do budowania fortyfikacji blisko 25 tysięcy ludzi. Nowi żołnierze wywodzili się z reguły z mieszczaństwa, jego średniozamożnej warstwy, jak też [[proletariat]]u. Z reguły za żołd, jedzenie, czy tytoń zostali obrońcami młodej demokracji wiedeńskiej, pierwszego w dziejach austriackiego parlamentu. Generał Bem, pomimo że faktycznie dowodził obroną rewolucyjnego [[Wiedeń|Wiednia]], oficjalnie nigdy nie został mianowany dowódcą. Swoją pozycję zawdzięczał wsparciu Węgrów i parlamentu Przedlitawii, gdzie olbrzymią rolę odgrywali Polacy, zwłaszcza jego wiceprzewodniczący [[Franciszek Jan Smolka|Franciszek Smolka]] (stojący na jego czele po wyjeździe Czechów). Cäsar Wenzel Messnhauser, wywodzący się z [[Morawy|Moraw]] młody porucznik-poeta, nazywający się p.o. głównodowodzącego, w rzeczywistości kierował się wskazówkami Bema. Wojska cesarskie otoczyły miasto, zaś Węgrzy – nadzieja dla obleganych, stojący na granicy nad [[Litawa|Litawą]] – przegrali potyczkę z cesarskimi pod [[Schwechat]]. Pomimo że brak odsieczy przesądził o losach miasta, Bem się nie poddał. ZeZ dwudziestopięciotysięcznym wojskiem podjął 26 października nierówną walkę z przeważającymi oddziałami cesarskimi, zakończoną 31 października kapitulacją. Nie chciał się jednak poddać i w przebraniu woźnicy uciekł do Pozsony (dzisiejsza [[Bratysława]])<ref>{{Cytuj pismo|nazwisko = Szubert|imię = Tomasz|tytuł = Generał Bem w Wiedniu. Bohater czy awanturnik?|czasopismo = Kwartalnik Historyczny|wolumin = 115 (2008)|wydanie = z. 2|strony = 99–132|data = 2008|wydawca = Semper|miejsce = Warszawa|issn =}}</ref><ref>{{Cytuj pismo|nazwisko = Szubert|imię = Tomasz|tytuł = General Bem in Wien. Held oder Abenteuer?|czasopismo = Wiener Geschichtsblätter|wolumin = 63 (2008)|wydanie = z. 2|strony = 33–59|data = |wydawca = Verein für Geschichte der Stadt Wien|miejsce = Wien|issn =}}</ref><ref>{{Cytuj pismo|nazwisko = Szubert|imię = Tomasz|tytuł = Bem tábornok a bécsi forradalomban|czasopismo = Hadtörténeti Intézet és Múzeum|wolumin = 122 (2009)|wydanie = z. 4|strony = 960–992|data = |miejsce = Budapeszt|issn =}}</ref><ref>{{Cytuj pismo|nazwisko = Szubert|imię = Tomasz|tytuł = Hős vagy kalandor. Bem tábornok Bécsben|czasopismo = Művelődés|wolumin = R. 42, 78|wydanie = |strony = 45–51|data = 2010|miejsce = Cluj-Napoca|issn =}}</ref>, na [[Węgry]]. W czasie walk o Wiedeń Bem został ugodzony w pierś odłamkiem kartacza, który usunięto mu dopiero po przekroczeniu granicy w węgierskiej wiosce Senic.
 
Zaraz po przejeździe do Budapesztu [[Ksawery Franciszek Kołodziejski]] dokonał kolejnego nieudanego zamachu na Bema.