Księgi rachunkowe: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 2605 bajtów ,  2 lata temu
definicja, rys historyczny, weryfikacja fragmentów, -nieaktualny akt prawny
(definicja, rys historyczny, weryfikacja fragmentów, -nieaktualny akt prawny)
'''Księgi rachunkowe''', '''księgi handlowe''' – system ewidencji [[Księgowość|księgowej]] wprowadzony przez średniowiecznych kupców na własne potrzeby, a współcześnie obowiązujący niektóre [[przedsiębiorstwo|przedsiębiorstwa]] z mocy prawa w celu obrony interesów [[wierzyciel]]i przed ewentualnymi nadużyciami i oszustwami właścicieli przedsiębiorstw{{odn|Sobańska|2012|s=51}}. W Polsce od 1994 roku zagadnienia związane z prowadzeniem ksiąg handlowych reguluje [[Ustawa o rachunkowości]]. Potocznie prowadzenie ksiąg handlowych nazywane jest pełną księgowością.
'''Księgi rachunkowe''' prowadzone na podstawie [[dowód księgowy|dowodów księgowych]], ujmują zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym. Obejmują one zbiory zapisów księgowych, obrotów i [[saldo|sald]], które tworzą: dziennik, księgę główną, księgi pomocnicze, zestawienia: obrotów i sald kont księgi głównej oraz sald [[Konto księgowe|kont]] ksiąg pomocniczych, a także wykaz składników [[aktywa|aktywów]] i [[pasywa|pasywów]]<ref>{{Cytuj|autor=Księgi rachunkowe|tytuł=https://www.systim.pl/ksiegi-rachunkowe.php}}</ref>.
 
== Rys historyczny ==
Księgi rachunkowe prowadzone są przez właściciela firmy lub ich prowadzenie może być powierzone jednostce uprawnionej.
Pierwsze księgi handlowe prowadzili średniowieczni kupcy. Miały one początkowo postać prostych rejestrów. Kupcy zapisywali w nich tylko należności od dłużników, a później zobowiązania. Z czasem zostały rozbudowane o kolejne księgi wspomagające ewidencję gotówki, weksli, towarów itp. Umiejętność prowadzenia ksiąg handlowych przenikała do Polski z miast północnych Włoch i z Niemiec. Najstarszą znaną w Polsce jest księga handlowa gdańskiego kupca Jana Pisa z lat 1421–1454. W XVI w. pojawiały się księgi handlowe pisane w języku polskim{{odn|Sobańska|2012|s=48}}.
 
Rozwój przemysłu i handlu w XVIII i XIX w. przyczynił się do powstania kodeksów handlowych, które określały wymagania prawne stawiane podmiotom prowadzącym księgi handlowe. Na ziemiach polskich w okresie zaborów były to „Powszechne prawo krajowe dla państw pruskich” z 1794 oraz niemiecki, austriacki i rosyjski kodeks handlowy, a w Księstwie Warszawskim (od 1809) francuski „Code de commerce” z 1807{{odn|Sobańska|2012|s=48}}.
== Podmioty zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych ==
 
== Księgi rachunkowe w polskich przepisach ==
Obowiązująca od 1995 roku [[Ustawa o rachunkowości]] jest pierwszym w Polsce aktem prawnym w randze ustawy, który reguluje zasady rachunkowości{{odn|Sobańska|2012|s=75}}, m.in. określa podmioty zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych, ustala zasady prowadzenia tych ksiąg oraz wymogi dotyczące dowodów księgowych.
 
'''Księgi rachunkowe''' prowadzone są w języku polskim i w walucie polskiej, na podstawie [[dowód księgowy|dowodów księgowych]], ujmują zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym. Obejmują one zbiory zapisów księgowych, obrotów i [[saldo|sald]], które tworzą: dziennik, księgę główną, księgi pomocnicze, zestawienia: obrotów i sald kont księgi głównej oraz sald [[Konto księgowe|kont]] ksiąg pomocniczych, a także wykaz składników [[aktywa|aktywów]] i [[pasywa|pasywów]]<ref>{{Cytuj|autor=Księgi rachunkowe|tytuł=https://www.systim.pl/ksiegi-rachunkowe.php}}</ref>.
 
Księgi rachunkowe prowadzone są przez właścicielajednostkę firmygospodarczą w jej siedzibie lub ich prowadzenie może być powierzone jednostce uprawnionej do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.
 
=== Podmioty zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych ===
'''Księgi rachunkowe muszą prowadzić:'''
* osoby fizyczne,
* spółki jawne osób fizycznych
* oraz spółki partnerskie,
jeżeli ich [[Przychód (ekonomia)|przychody]] za ubiegły rok wynoszą co najmniej równowartość w walucie polskiej '''2.000.000 euro'''<ref>Art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości</ref>. Limit ten przelicza się na walutę polską '''po średnim kursie ogłoszonym przez Narodowy Bank Polski''', na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok obrotowy<ref>Art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości ({{Dziennik Ustaw|2018|395}}).</ref><ref name=":0">Art. 24a ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ({{Dziennik Ustaw|2018|1509}}).</ref>.
 
Dodatkowo obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych (bez względu na wysokość rocznych obrotów 2.000.000 euro.) dotyczy podmiotów wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1, 3-7 ustawy o rachunkowości, a więc:
# jednostki wyżej niewymienione, jeżeli otrzymują one na realizację zadań zleconych dotacje lub subwencje z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub funduszów celowych – od początku roku obrotowego, w którym dotacje lub subwencje zostały im przyznane<ref name=":0" />.
 
=== Otwarcie i zamknięcie ksiąg rachunkowych ===
'''Księgi rachunkowe otwiera się''' na dzień:
* rozpoczęcia działalności,
* poprzedzający zmianę formy prawnej, postawienia w stan likwidacji lub upadłości.
 
Księgi zamyka się nie później niż w ciągu trzech miesięcy od dnia zaistnienia tych zdarzeń. Ostateczne zamknięcie ksiąg jednostki powinno byćnastąpić dokonane nie później niżnajpóźniej w ciągu 315 miesięcydni od dnia zaistnieniazatwierdzenia tychsprawozdania zdarzeńfinansowego za rok obrotowy.
 
=== Zawartość ksiąg rachunkowych ===
'''Księgi rachunkowe obejmują:''' zbiory zapisów księgowych, obrotów i sald, na które składają się<ref>Art. 13.1 ustawy o rachunkowości</ref>:
 
# '''dziennik''' – służy do zapisywania w porządku chronologicznym, dzień po dniu, danych o [[operacja gospodarcza|operacjach gospodarczych]]. Zapisy w dzienniku muszą być kolejno numerowane, a sumy zapisów (obroty) liczone w sposób ciągły
# '''konta księgi głównej''' – wprowadza się pod datą otwarcia ksiąg rachunkowych salda początkowe aktywów i pasywów, a następnie dokonuje zapisów wszystkich operacji za kolejne miesiące, zarejestrowanych uprzednio lub jednocześnie w dzienniku
# '''konta ksiąg pomocniczych''' (ewidencji analitycznej) – prowadzi się w szczególności dla:
## [[środekśrodki trwałytrwałe|środków trwałych]], [[Wartości niematerialne i prawne|wartości niematerialnych i prawnych]] oraz dokonanych od nich [[Odpis dokumentu|odpisów]] [[amortyzacja|amortyzacyjnych]] (umorzeniowych)
## rozrachunków z [[kontrahent]]ami
## rozrachunków z [[pracownik]]ami
# '''wykaz składników aktywów i pasywów'''
 
== Wady i zalety prowadzenia ksiąg rachunkowych (pełnej księgowości) ==
'''Zalety:'''
* możliwość szerokiej analizy finansowej podmiotu gospodarczego,
 
== Przypisy ==
{{Przypisy}}|
}}
 
== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | odn = tak | nazwisko = Sobańska | imię = I. | tytuł = Współczesne nurty badawcze w rachunkowości | miejsce = Łódź | rok = 2012 | rozdział = Od niemieckich ksiąg handlowych do Międzynarodowych Standardów Rachunkowości Zarys historii regulacji rachunkowości w Polsce | nazwisko r = Jaruga A., Kabalski P. | isbn = 978-83-7525-765-6}}
* Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. {{Dziennik Ustaw|1994|121|591}}
 
{{Kontrola autorytatywna}}
54 696

edycji