Natura ludzka: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 32 bajty ,  2 lata temu
przeredagowanie
(przeredagowanie)
'''Natura ludzka''' ([[język grecki klasyczny|gr.]] [[transliteracja|trl.]] ''he phýsis tôn anthrópon''; [[Łacina|łac.]] ''natura humana'') – to, co w człowieku przyrodzone, [[instynkt]]owne, w odróżnieniu od tego, co nabyte w doświadczeniu jednostkowym i społecznym<ref>{{cytuj książkę | nazwisko = Podsiad | imię = Antoni | tytuł = Słownik terminów i pojęć filozoficznych | wydawca = Instytut Wydawniczy PAX | miejsce = Warszawa | rok = 2001 | strony = 546-547 | isbn = 83-211-1305-2}}</ref>.
 
Nieco inne ujęcie podaje, że to termin który odnosi się do cech wyróżniających gatunku ludzkiego, z elementami takimi jak [[świadomość]], [[wolna wola]], [[moralność]], [[kreatywność]], stopień [[kooperacja|kooperacji]] i [[zaufanie|zaufania]], [[Język (mowa)|język]], [[myślenie symboliczne]], [[religia|system wierzeń]] (sposoby myślenia, odczuwania i działania jako naturalne tendencje wrodzone, ale specyficzne gatunkowi ludzkiemu). Istnienie, unikalność, lub naturalność wielu tych elementów bywa zaprzeczane z tradycyjnych pozycji naturalistycznych i ewolucjonistycznych<ref name="panel">Corey S. Powell, [[Kenneth Miller]], Laurie Santos, David Sloan Wilson,: "[http://www.youtube.com/watch?v=9Cz8ZwaJe24 ''Does Evolution Explain Human Nature?"''], recordeddebata panel discussion atna [[Uniwersytet YaleYale’a|YaleUniwersytecie UniversityYale’a]], published30 by Yale University, Sep 30,września 2009, http://www.youtube.com/watch?v=9Cz8ZwaJe24</ref>. Specyfika ludzkiej natury polega na tym, że umiemy żyć tylko wtedy, gdy patrzymy w przyszłość – ''sub specie aeternitatis''. To jest naszym zbawieniem w najtrudniejszych momentach życia<ref>[[Viktor Frankl|V. E. Frankl]],: ''Człowiek w poszukiwaniu sensu'', tłum. A. Wolnicka, Czarna Owca, Warszawa 2009, s. 119</ref>.
 
Istnieją podejścia, które próbują tłumaczyć unikalnąunikatową naturę ludzką, inną od zwierzęcej, np.na przykład jako będącą produktem najnowszejnajnowszego z "wielkich przejść ewolucyjnych" (np. zob. [[Pierre Teilhard de Chardin]]), lub nie wynikającąniewynikającą z biologii (tak jak geometria nieuklidesowanieeuklidesowa nie jest produktem ewolucji biologicznej)<ref name="panel"/>, np. zob. [[emergencja]].
 
Pytania o to co to jest natura ludzka, jakie cechy są dla niej charakterystyczne, co je powoduje i czy natura ludzka jest stała, czy zmienna, to jedne z najstarszych i najważniejszych pytań w [[filozofia Zachodu|filozofii zachodniej]].
 
[[René Descartes|Kartezjusz]] i [[Thomas Hobbes|Hobbes]] porównali człowieka do maszyny. [[John Locke|Locke]] porównał umysł ludzki do pustej kartki, która wypełnia się poprzez doświadczenia nabyte w życiu (''[[tabula rasa]]''). [[Noam Chomsky]] uważa, że język (wrodzony, wewnętrzny) jest unikalną cechą rodzaju ludzkiego, wyróżniającą go od innych zwierząt. Według [[esencjalizm|esencjalistów]] natura ludzka jest odwieczna i niezmienna.
[[René Descartes|Kartezjusz]] i [[Thomas Hobbes|Hobbes]] porównali człowieka do maszyny.
 
''[[Nature versus nurture]]'' jest dobrze znanym przypadkiem sporu w ramach ogólniejszej debaty o naturę człowieka.
[[John Locke|Locke]] porównał umysł ludzki do pustej kartki, która wypełnia się poprzez doświadczenia nabyte w życiu ([[tabula rasa]]).
 
[[Noam Chomsky]] uważa, że język (wrodzony, wewnętrzny) jest unikalną cechą rodzaju ludzkiego, wyróżniającą go od innych zwierząt.
 
Wedle [[Esencjalizm|esencjalistów]] natura ludzka jest odwieczna i niezmienna.
 
[[Nature versus nurture]] jest dobrze znanym przypadkiem sporu w ramach ogólniejszej debaty o naturę człowieka.
 
== Zobacz też ==
* [[Antropologiaantropologia filozoficzna]]
 
== Przypisy ==
25 535

edycji