Druga alija: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 205 bajtów ,  3 lata temu
poprawa przek., WP:SK+mSK+ToS+mSI+Bn, drobne redakcyjne, typo, kolejność sekcji końcowych, ZT dublujące LW
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
m (Dodaję nagłówek przed Szablon:Przypisy)
(poprawa przek., WP:SK+mSK+ToS+mSI+Bn, drobne redakcyjne, typo, kolejność sekcji końcowych, ZT dublujące LW)
[[Plik:TelAviv-Founding.jpg|thumb|250px|Założenie [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiwu]] – 1909 rok.]]
'''Druga alija''' – masowa [[Migracja ludności|imigracja]] [[Żydzi|Żydów]] pobudzonych ideami [[syjonizm]]u do [[Palestyna|Palestyny]], która trwała w latach [[1904]]-[[1913]]1904–1913. Szacuje się, że w tym okresie osiedliło się w [[Palestyna|Palestynie]] około 40&nbsp;000 [[Żydzi|Żydów]] pochodzących w większości z [[Rosja|Rosji]], [[Polska|Polski]] i [[Jemen]]u<ref>[http://www.moia.gov.il/Moia_en/AboutIsrael/aliya2.htm Israeli government site on the Second Aliyah].</ref>.
 
== Historia ==
W latach 1904-19131904–1913 do [[Palestyna|Palestyny]] przybyła kolejna fala [[Żydzi|żydowskich]] [[Migracja ludności|imigrantów]]. Przeważali zwolennicy [[socjalizm|socjalistyczno]]-[[syjonizm|syjonistycznych]] ideologii z [[Europa Wschodnia|Europy Wschodniej]], którzy po klęsce [[Rewolucja 1905 roku|rewolucji w 1905]] roku i po kolejnej fali [[pogrom]]ów pochwycili teraz ideę państwa żydowskiego stworzoną przez [[Theodor Herzl|Herzla]].
 
Owi ''pionierzy'' (hebr. חלוצים [''chalucim'']) zakładali wspólnoty rolnicze, rekultywowali bagna w [[DolinaEmek Hulaha-Chula|Dolinie Ha-Chula]], [[Pustynia Judzka|Pustynię Judzką]] i nadmorski pas wydm. Założyli nadmorskie miasto [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiw]] i sieć małych osad rolniczych.
 
W 1905 roku w nadmorskiej osadzie [[Herclijja]] otworzono pierwszą szkołę hebrajską.
W 1906 roku w [[Jafa|Jafie]] została założona pierwsza Hebrajska Szkoła Wyższa. W [[Jerozolima|Jerozolimie]] otworzono Akademię Sztuk Plastycznych Becalel. Jej fundatorem był Boris Schatz. W szkole ponad tysiąc studentów zgłębiało [[Architektura|architekturę]], [[malarstwo]] i [[Sztuka|sztukę]].
 
W 1908 roku [[Turcja]] nadała [[Żydzi|Żydom]] prawa polityczne.
 
W latach 1908-19091908–1909 do [[Palestyna|Palestyny]] przybyła fala [[Żydzi|żydowskich]] [[Migracja ludności|imigrantów]] z [[Rosja|Rosji]]. Przybywali oni pod wspólnym hasłem „''Kibusz ha-awoda''” (''Zdobyć pracę'') i z werwą zabrali się do zakładania nowych kolonii. Równocześnie do [[Palestyna|Palestyny]] przybyła druga fala żydowskich imigrantów z [[Jemen]]u (lata 1908-19141908–1914).
 
W 1908 roku założono ''Urząd Rozwoju Ziemi Palestyńskiej'' (''Palestine Land Development Authority''), później znany jako ''Urząd Rozwoju Ziemi Izraela''. Na jego czele stanęli [[Otto Warburg (botanik)|Otto Warburg]] i [[Arthur Ruppin]], z sekretarzem dr Jakubem Thonem. Urząd udzielił pomocy osadnikom między innymi przy zakładaniu osad Nahalal, Tel Josef, En Charod. Wiele pracy włożono w rekultywację [[Równina Szaron|Równiny Szaron]] i osuszenie [[DolinaEmek Hulaha-Chula|Doliny Ha-Chula]].
 
W 1908 roku rozpoczęto wydawanie encyklopedycznego słownika [[Język hebrajski|hebrajskiego]] „Thesaurus totius hebraitatis”. Przy jego tworzeniu pracował [[Eliezer ben Jehuda]] (właśc. Jehuda Perlman).
 
W 1909 roku [[Żydzi]] założyli na wydmach na północ od Jafy nową osadę, której rok później nadano nazwę [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiw]]. Początkowo osada liczyła zaledwie 60 domów. Cała operacja była przeprowadzona przy finansowym wsparciu [[Światowa Organizacja Syjonistyczna|Światowej Organizacji Syjonistycznej]]. Pierwszym burmistrzem [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiwu]], (lataw 1911-1936)latach 1911–1936, zostałbył Meir Dizengof.
 
W 1909 roku powstał pierwszy [[kibuc]] [[Deganja Alef|Deganja]], w [[Galilea|Galilei]]. Jednym z fundatorów kibucu był Aharon Dawid Gordon. Zapoczątkował on ruch kibucowy.
W 1909 roku w osadzie Sedżera (obecnie: Ilanija) w [[Galilea|Dolnej Galilei]] powstała żydowska organizacja samoobrony [[Ha-Szomer]].
 
W 1912 roku wmurowano w [[Hajfa|Hajfie]] kamień węgielny pod budynek żydowskiego ośrodka naukowego [[Technion]]. Miał on na celu kształcenie nowych kadr naukowych i technicznych dla [[Palestyna|Palestyny]]. [[Uniwersytet]] został uruchomiony dzięki wydatnej pomocy finansowej od [[Żydzi|Żydów]] z [[Niemcy|Niemiec]], [[Rosja|Rosji]] i [[Stany Zjednoczone|Stanów Zjednoczonych]]. Po długich sporach za język wykładowy na uczelni uznano [[Język hebrajski|hebrajski]] (w [[1913]] r.).
 
W 1913 roku w [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiwie]] założono pierwszą żydowską szkołę techniczną, a rok później w Palestynie istniały 43 żydowskie kolonie rolnicze, z czego 14 było [[kibuc]]ami.
 
W 1914 roku w [[Palestyna|Palestynie]] istniały już 43 żydowskie kolonie rolnicze, z czego 14 było [[kibuc]]ami.
 
== Przypisy ==
{{Przypisy}}
 
== Zobacz też ==
* [[historia Palestyny]]
* [[historia Izraela]]
 
== Przypisy ==
{{Przypisy}}
 
{{Osadnictwo żydowskie w Palestynie}}