Archamoebae: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 437 bajtów ,  2 lata temu
korekta
m (MalarzBOT: WPCHECK#3: wstawiam brakujący szablon {{Przypisy}})
(korekta)
}}
 
'''Archamoebae''' ("archeameby") to grupa [[Protisty|protistów]], którąnależących wyróżniado braksupergrupy mitochondriów[[Amoebozoa]]. Uważa się,to żegłównie archamoebaeżyjące w wyewoluowałyśrodowisku przedbeztlenowym nabyciem[[Ameba mitochondriów(biologia)|ameby]] przeznieposiadające [[eukariontyMitochondrium|mitochondriów]].
 
Można wyróżnić dwie grupy archemoebaeArchemoebae:
 
# [[Entamoebidae|EntamoebidyEntamoebida]] - amebowana,ameby bezwiciowabezwiciowe, przeważnie endobiotyczna ameba, która do niedawna była klasyfikowana wśród innych ameb i taksonomicznie oddzielana od holobiontówendobiotyczne. Przeważnie są to pasożyty wewnętrzne lub [[Komensalizm|komensale]] zwierząt (kilka gatunków to ludzkie patogeny, powodujące choroby, takie jak [[Pełzak czerwonki|czerwonka amebowa]])<ref>{{Cytuj |autor = Giselle Walker, Eliška Zadrobílková, Ivan Čepička |redaktor = John M. Archibald, Alastair G.B. Simpson, Claudio H. Slamovits, Lynn Margulis, Michael Melkonian, David J. Chapman, John O. Corliss |tytuł = Archamoebae |data = 2017 |data dostępu = 2019-06-03 |isbn = 9783319326696 |miejsce = Cham |wydawca = Springer International Publishing |s = 1–55 |doi = 10.1007/978-3-319-32669-6_11-1 |url = http://link.springer.com/10.1007/978-3-319-32669-6_11-1 |język = en}}</ref>
# [[Pelobionty|Pelobiontida]] - zamieszkują słodką wodę i, co niezwykłerzadkie wśródpośród ameb, ponieważ posiadają rzęski. (zdarza się, iżZwykle mają jedno jądro i rzęskę, wyjątek stanowi ''[[Pelomyxa]]'', mogąca mieć ich wiele z nich).<ref>{{Cytuj |autor = Giselle Walker, Eliška Zadrobílková, Ivan Čepička |redaktor = John M. Archibald, Alastair G.B. Simpson, Claudio H. Slamovits, Lynn Margulis, Michael Melkonian, David J. Chapman, John O. Corliss |tytuł = Archamoebae |data = 2017 |data dostępu = 2019-06-03 |isbn = 9783319326696 |miejsce = Cham |wydawca = Springer International Publishing |s = 1–55 |doi = 10.1007/978-3-319-32669-6_11-1 |url = http://link.springer.com/10.1007/978-3-319-32669-6_11-1 |język = en}}</ref>
 
Liczby jąder są jedną z głównych cech odróżniających Archamoebae „[[pelomyxid]]” od „[[mastigamoebid]]” lub „[[Entamoebidae|entamoebid]]”. W wielu pelomyksydach zwykłym stanem są komórki z dziesiątkami lub setkami jąder, podczas gdy w innych Archamoebach zwykłym stanem jest jedno lub kilka jąder, chociaż mogą istnieć stadia z dziesiątkami jąder ([[Pelomyxa]])<ref>{{Cytuj |autor = Giselle Walker, Eliška Zadrobílková, Ivan Čepička |redaktor = John M. Archibald, Alastair G.B. Simpson, Claudio H. Slamovits, Lynn Margulis, Michael Melkonian, David J. Chapman, John O. Corliss |tytuł = Archamoebae |data = 2017 |data dostępu = 2019-06-03 |isbn = 9783319326696 |miejsce = Cham |wydawca = Springer International Publishing |s = 1–55 |doi = 10.1007/978-3-319-32669-6_11-1, |url = http://link.springer.com/10.1007/978-3-319-32669-6_11-1 |język = en}}</ref>
 
== Opis ==
ArchamoebaeArcheameby to zróżnicowana grupa [[Ameba (biologia)|ameb]]. Wiele z nich posiada wić, zasłużącą pomocądo którejporuszania się porusza, podczas gdy inne - nie. Funkcjonują głównie w srodowiskachśrodowiskach beztlenowyvhbeztlenowych, choć niektóre mogą tolerować jego niewielkie ilości. Archamoebae są rozpoznawane przez bycie wyraźnie agonistami amebowymi lub amebowatymi, ale różnią się od innych, podobnych taksonów (np. [[Myxomycete]] lub [[protostelid swarmers]], [[breviates]], [[cercozoans]], [[lobose amoebae]]) przez posiadanie szklistej (przejrzystej) cytoplazmy, która powoduje „erupcję” lub „Wybrzuszone” pseudopodia półkuliste, zwykle na przednim końcu ruchomej komórki.
 
Archeameby mają ameboidalną budowę ciała. Pośród innych ameb wyróżniają się wytwarzaniem półkolistych, szerokich pseudopodiów, wypełnionych szklistą (przejrzystą, ang. ''hyaline'') cytoplazmą, która ulega szybkiej „erupcji” (ang. ''eruptive pseudopodium''), zwykle z przodu przemieszczającej się komórki.
 
U niektórych archeameb cytoplazma wyraźnie dzieli się na „endoplazmę” (wewnętrzną część komórki, w której znajdują się organelle) oraz „ektoplazmę” - warstwą obwodową cytoplazmy, znajdującą się bezpośrednio pod błoną komórkową, który wyraźnie oddzieloną od jądra, [[Wodniczka pokarmowa|wodniczek]] i systemu błon w centrum komórki.
 
Większość opisanych gatunków albo nie ma mitochondriów, albo posiadają mitosomy, będące najprawdopodobniej ich zredukowanymi w toku ewolucji odpowiednikami.
W niektórych archamoebach cytoplazma jest ułożona w wyraźny rozdział między „endoplazmą” (wnętrzem ciała komórki, w którym znajdują się organelle) a „ektoplazmą” lub „glikokaliksem” - wyraźną obwodową warstwą cytoplazmy, bezpośrednio pod błoną plazmatyczną , który pozostaje odmienny od aglomeracji jąder, wakuoli i systemu endomembranowego w centrum komórki. Jest to warstwa, z której wyrastają erupcyjne pseudopodia, do których następnie wnika zawartość komórek centralnych.
 
Większość opisanych gatunkówendobiotycznych Archamoebae albojest słabo znana, a ich związki z gospodarzami nie mazostały mitochondriów,określone. alboNiemniej opisano,jednak większość gatunków żeto mająprawdopodobnie zmniejszonenieszkodliwe mitosomykomensale.
 
Sytuacja jest znacznie wyraźniejsza w przypadku niewielunielicznych ludzkicharcheameb symbiontówwystępujących w organizmach ludzkich. OpisanaOpisano kilka gatunków zyjącychżyjących w ludzkim jelicie ([[Pełzak czerwonki|Entamoeba histolytica]], [[Pałeczka okrężnicy|E. coli]], [[E. dispar]], [[E. polecki]], [[E. hartmanni]], [[E. moshkovskii]], [[Endolimax nana]] i [[Iodamoeba buetschlii]]) i jamie ustnej ([[Pełzak dziąsłowy|Entamoeba gingivalis]]). Chociaż większość z nich uważa się za niepatogenne, [[Pełzak czerwonki|Entamoeba histolytica]] jest ważnym ludzkim patogenem, który odpowiada za 500 milionów zakażonych i 100 000 zgonów rocznie.
Zaznaczyć należy, że większość opisanych endobiotycznych Archamoebae jest słabo znana, a ich związki z gospodarzami nie zostały określone. Niemniej jednak większość gatunków to prawdopodobnie nieszkodliwe komensale.
 
LiczbyLiczba jąder to jednąjedna z głównych cech odróżniających podgrupy Archamoebae. „[[pelomyxid]]”U odniektórych „[[mastigamoebid]]”Pelobiontida lub(należących „[[Entamoebidae|entamoebid]]”.do Wpodrzędu wieluPelomyxina) pelomyksydachtypowo zwykłym stanem są komórki zwystępują dziesiątkamidziesiątki lub setkamisetki jąder, podczas gdy wu innych ArchamoebachArcheamoeba zwykłym stanem jest jedno lub kilka jąder,. chociaż[[Pelomyxa]] mogą istniećposiadają stadiadziesiątki zjąder dziesiątkamiw jąderniektórym ([[Pelomyxa]])stadium życia<ref>{{Cytuj |autor = Giselle Walker, Eliška Zadrobílková, Ivan Čepička |redaktor = John M. Archibald, Alastair G.B. Simpson, Claudio H. Slamovits, Lynn Margulis, Michael Melkonian, David J. Chapman, John O. Corliss |tytuł = Archamoebae |data = 2017 |data dostępu = 2019-06-03 |isbn = 9783319326696 |miejsce = Cham |wydawca = Springer International Publishing |s = 1–55 |doi = 10.1007/978-3-319-32669-6_11-1, |url = http://link.springer.com/10.1007/978-3-319-32669-6_11-1 |język = en}}</ref>.
Sytuacja jest znacznie wyraźniejsza w przypadku niewielu ludzkich symbiontów. Opisana kilka gatunków zyjących w ludzkim jelicie ([[Pełzak czerwonki|Entamoeba histolytica]], [[Pałeczka okrężnicy|E. coli]], [[E. dispar]], [[E. polecki]], [[E. hartmanni]], [[E. moshkovskii]], [[Endolimax nana]] i [[Iodamoeba buetschlii]]) i jamie ustnej ([[Pełzak dziąsłowy|Entamoeba gingivalis]]). Chociaż większość z nich uważa się za niepatogenne, [[Pełzak czerwonki|Entamoeba histolytica]] jest ważnym ludzkim patogenem, który odpowiada za 500 milionów zakażonych i 100 000 zgonów rocznie
 
== Występowanie ==
WolneWolno żyweżyjące [[Pelobionts|pelobionty]]''Pelomyxa'' i [[ryzomastiksy]]''Rhizomastix'' znajdują się w górnych warstwach błota lub piasku, przeważnie w rzekach, jeziorach, torfowiskach, orpitach, a także zwykle wśród wód stojących i niezmiennych, co tworzyw środowiskoktórych owystępuje niskiejniska zawartościzawartość tlenu. Idealnym miejscem do ich znalezienia jest niezakłóconyswobodnie wzrostwzrastające glonówglony na styku woda-osad, w płytkich stawach o niskiej zawartości tlenu.
 
== Historia ==
Grupa Archamoebae została odkrytaopisana przez [[Thomas Cavalier-Smith|Thomasa Cavalier-Smitha]] w 1998 r.<ref>{{Cytuj |autor = T. Cavalier-Smith |tytuł = Archamoebae: the ancestral eukaryotes? |czasopismo = Biosystems |data = 1991-01-01 |data dostępu = 2019-06-03 |issn = 0303-2647 |wolumin = 25 |numer = 1 |opis = Papers presented at the 8th Biennial Conference of the International Society for Evolutionary Protistology |s = 25–38 |doi = 10.1016/0303-2647(91)90010-I |url = http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/030326479190010I}}</ref> jako część Archezoa, nowo zaproponowanej grupy obejmującejmającej obejmować te eukariotyeukarionty, które istnialyoddzieliły się ewolucyjnie jeszcze przed nabyciem mitochondriów i innych wspólnych cech komórek eukariotycznych. Wczesne drzewa molekularne oparte na rRNA wspierały tę hipotezę, umieszczającjednak kilkaniedługo rodzajówpóźniej Archamoebaeodkryto jakogenetyczne oddzielnelub grupy, które bardzo wcześnie oddzieliły się od innych eukariontów, co sugeruje, że brak mitochondriów był prymitywnym warunkiem. Jednak wkrótce potem odkryto genetyczneultrastrukturalne pozostałości mitochondriów wu różnych Archamoebae, co sugerujeoznacza, że organizmy te rozeszłypowstały sięjuż po ewolucjipojawieniu się mitochondriów, alei z czasem straciłyje mitochondriautraciły. iDziś wiemy, żeściślejblisko związanespokrewnione zm.in. różnymize amebami[[Śluzowce|śluzowcami]] i śluzowcamiinnymi przedstawicielami grupy [[Amoebozoa]].
 
== Przypisy ==