Zatoka Omańska: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 4 bajty ,  2 lata temu
m
drobne redakcyjne
m (drobne redakcyjne)
'''Zatoka Omańska''' ([[język arabski|arab.]] خليج عمان ''Chalidż Uman'', [[język perski|pers.]] دریای عمان ''Darya-ye Oman'') – zatoka [[Ocean Indyjski|Oceanu Indyjskiego]] łącząca leżące na południe od niej [[Morze Arabskie]] z [[Zatoka Perska|Zatoką Perską]] (poprzez cieśninę [[Ormuz (cieśnina)|Ormuz]]). Nad zatoką leży stolica [[Oman]]u – [[Maskat]]. Na północnym wybrzeżu Zatoki Omańskiej znajduje się terytorium [[Iran]]u, a na południowym Omanu.
 
Zatoka ma 560 km długości i 320 km szerokości w najszerszym miejscu. Wiatry nad zatoką zmieniają się cyklicznie, w rytmie rocznym - od listopada do marca są stosunkowo słabe, nie utrudniając żeglugi. W lecie, od maja do września, wieją silne (często powyżej 7° w [[skala Beauforta|Beauforta]], stałe wiatry z południowego-zachodu, powodujące powstanie prądów morskich, krążących w zatoce zgodnie z kierunkiem ruchu wskazówek zegara. Powoduje to znaczące trudności dla żeglugi w lecie{{r|floor}}.
 
W zatoce występują cenne gospodarczo i obfite łowiska ryb, takich jak [[sardynka|sardynki]], [[makrelowate|makrele]], [[tuńczyki]] i [[rekiny]]; rybactwo pozostaje istotnym elementem gospodarki ludzi żyjących na obu brzegach zatoki. Zatoka jest też od czasów wczesnohistorycznych istotną drogą morską, łączącą Afrykę, obszary nad Zatoka Perską (w tym [[Iran|Persję]], [[Imperium Osmańskie]]) i [[Indie]]. Najważniejsze porty południowego wybrzeża to [[Suhar]], [[Maskat]] i [[Sur (Oman)|Sur]] w Omanie; porty te historycznie odgrywały ważną rolę w handlu międzynarodowym. Porty wybrzeża północnego, [[Czabahar]] i [[Dżask]] w Iranie, miały znaczenie lokalne{{r|floor}}.
 
Na omańskim wybrzeżu zatoki leżała prawdopodobnie bogata w miedź kraina [[Magan]]; za czasów [[Achemenidzi|achemenidzkich]] tereny nad zatoką znane były jako [[Maka]].
{{Osobny artykuł|Magan|Maka}}.
W okresie [[Sasanidzi|sasanidzkim]] obszar wokół zatoki był [[Starożytny Iran|perską]] prowincją Mazun, a mieszkańcy omańskiego wybrzeża służyli w perskiej flocie. Po [[Podboje arabskie|podboju arabskim]], a w szczególności po powstaniu [[Abbasydzi|imperium Abbasydów]] południowe wybrzeże zatoki ponownie zaczęło odgrywać ważną rolę. Geograficznie jest to ostatnie miejsce, gdzie można było nabrać [[woda pitna|słodkiej wody]] przed podróżą do Indii. Wymiana handlowa była ważna tak dla bogacących się kupców, których statki przewoziły znaczne ilości [[fracht]]u, jak i dla lokalnej, uboższej społeczności. [[Ryż]] z Indii, wymieniany za perły, suszone ryby i owoce (m.in. [[daktyle]]) ułatwiały przetrwanie w surowym klimacie tego obszaru. Najważniejszym ówcześnie portem był [[Suhar]], nazywany podówczas Mazun (nazwa ta pojawia się też w źródłach chińskich jako Moxun). W XIII w. znaczenie portów południowego wybrzeża zmalało, a wzrosło [[Ormuz]]u, który dominował nawet gdy w końcu XV w. handel na południowym wybrzeżu znów nieco ożył{{r|floor}}.
 
== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="floor">{{Cytuj stronę | url = http://www.iranicaonline.org/articles/oman-sea-of | tytuł = OMAN, SEA OF | nazwisko = Floor | imię = Willem | data = 2002-07-20 | praca = Encyclopædia Iranica, online edition | opublikowany = Columbia University | język = en | data dostępu = 2017-03-19}}</ref>
}}
 
35 739

edycji