Cumulus: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 91 bajtów ,  3 lata temu
Poprawa
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
m (Wycofano edycje użytkownika 88.220.176.118 (dyskusja). Autor przywróconej wersji to Buldożer.)
Znacznik: Wycofanie zmian
(Poprawa)
| nazwa = Cumulus
| nazwa grafiki = Bluesky.jpg
| opis grafiki = ChmuryNa kłębiastepierwszym gatunkuplanie Cumulus humilis tzw. 'chmury pięknej pogody' (''Cumulus humilis''), a nad horyzontem – chmury kłębiaste wypiętrzone (''Cumulus congestus'').
| skrót = Cu
| symbol = [[Plik:Symbol cumulus.gif|30px]]
| piętro = niskie
| gatunki = ''[[Cumulus fractushumilis]]'', ''[[Cumulus humilisfractus]]'', ''[[Cumulus mediocris]]'', ''[[Cumulus congestus]]''
| odmiany = radiatus
| wysokość = 600–2500 m
| grubość = ok. 600 m – ok. 2500 m
| skład = krople wody
| zjawiska = Zjawiska towarzyszące chmurze – ''pileus[[virga]]'', ''velum[[praecipitatio]]'', ''arcus[[Tuba_(forma_chmury)|tuba]]''; szczególne formy chmur; ''virga[[pileus]]'', ''praecipitatio[[Velum_(forma_chmury)|velum]]'', ''tuba[[arcus]]'' – zjawiska towarzyszące chmurze
}}
 
'''Cumulus''' (Cu), '''[[Chmura (meteorologia)|chmura]] kłębiasta''' – oddzielna, grubanieprzezroczysta, biała [[Chmura (meteorologia)|chmura]], złożona z kropel [[woda|wody]]. Jej górna część (z wyjątkiem gatunku ''Cumulus fractus'') ma kształt kopuły,kopulasty alub podstawakalafiorowaty. położonaPodstawę poziomoma napoziomą podobnejpołożoną przeważnie na wysokości w przedziale od około 600 do 2500 metrów. Cumulusy są więc rodzajem chmur powstających w piętrze niskim [[troposfera|troposfery]]. Bardziej wypiętrzonym chmurom kłębiastym towarzyszą niewielkie opady [[deszcz]]u. Chmury te potrafią szybko się przekształcać, a typowy czas życia małego cumulusa trwa 10-30 minut.
[[Plik:Cloud against dark blue sky.jpg|thumb|''Cumulus fractus'']]
[[Plik:Img20050526 0007 at tannheim cumulus.jpg|thumb|Chmury kłębiaste nad Alpami Lechtalskimi]]
[[Plik:Cumulus 01.jpg|thumb|Chmury kłębiaste (''Cumulus'') w okolicach Poznania]]
[[Plik:Cumulus Clouds over Yellow Prairie2.jpg|thumb|Cumulus mediocris nad [[preria|prerią]] w Ameryce Północnej]]
 
'''Cumulus''' (Cu), '''[[Chmura (meteorologia)|chmura]] kłębiasta''' – oddzielna, gruba, biała [[Chmura (meteorologia)|chmura]], złożona z kropel [[woda|wody]]. Jej górna część (z wyjątkiem gatunku ''Cumulus fractus'') ma kształt kopuły, a podstawa położona poziomo na podobnej wysokości w przedziale od około 600 do 2500 metrów. Cumulusy są więc rodzajem chmur powstających w piętrze niskim [[troposfera|troposfery]]. Bardziej wypiętrzonym chmurom kłębiastym towarzyszą niewielkie opady [[deszcz]]u. Chmury te potrafią szybko się przekształcać, a typowy czas życia małego cumulusa trwa 10-30 minut.
 
== Mechanizmy fizyczne i morfologia (kształt) ==
 
== Mikrofizyka ==
[[Plik:Growing cumulus clouds in time lapse.ogv|mały|Wzrost chmur kłębiastych. ([[Film_poklatkowy]])]]
Krople wody w cumulusach są stosunkowo małe (około 10 [[mikrometr]]ów) i przezroczyste w widmie światła widzialnego od 0,3–0,7 mikrometra. Oznacza to, że chmury te (a także większość chmur wodnych i lodowych) nie absorbują promieniowania słonecznego. Biały kolor cumulusa jest spowodowany mało selektywnym (czyli wszystkie kolory światła podobnie) rozpraszaniem światła na kroplach wody. To, że chmury są [[Barwa szara|szare]] lub [[Barwa czarna|czarne]] dla obserwatora jest spowodowane odbiciem światła przychodzącego, a nie absorpcją promieniowania słonecznego w chmurach. Wobec tego kolor chmur ''Cumulus'' zależy od położenia obserwatora i od pozycji słońca i nie powinien być używany naukowo do ich charakteryzacji. Małe krople chmurowe spadają grawitacyjnie i, jednak utrzymywane w chmurach dzięki ruchom wstępującym. Z płytkich chmur konwekcyjnych typu cumulus nie obserwuje się znaczącego opadu nad lądem. W obszarach pasatowych nad oceanami, aerozole [[Sól morska|soli morskiej]] mogą działaćdziałają jako superwielkie[[Jądro kondensacji|jądra kondensacji]] i wtedy można zaobserwować [[Mżawka|mżawkę]] lub virgę.
 
== Efekty klimatyczne ==
''[[Plik:2016 Chmura Cumulus congestus 02.jpg|thumb|Cumulus congestus]]''
W średnich szerokościach geograficznych, takich, jak Polska, chmury cumulus są zazwyczaj związane z wymuszaniem frontalnym lub z efektami termicznymi. Efekty klimatyczne tych chmur są przypuszczalnie małe w porównaniu z innymi procesami takimi jak cyklogeneza i związanymi z nimi układami frontalnymi.
 
W średnich szerokościach geograficznych, takich, jak Polska, chmury cumulus są zazwyczaj związane z wymuszaniem frontalnym lub z efektami termicznymi. Efekty klimatyczne tych chmur są przypuszczalnie małe w porównaniu z innymi procesami takimi jak [[cyklogeneza]] i związanymi z nimi układami frontalnymi<!-- potrzebne źródło. -->.
Sytuacja jest dramatycznie inna w obszarach podzwrotnikowych wiatrów pasatowych. Wprawdzie pojedyncze chmury ''Cumulus'' są stosunkowo małe i ich czas życia jest krótki, ale są one obserwowane na wielkich obszarach i regenerują się cyklicznie. Ich wpływ na globalne albedo słoneczne, na procesy wymiany ciepła pomiędzy oceanem i atmosferą, i na procesy chemiczne (np usuwanie zanieczyszczeń) w atmosferze tropikalnej jest znaczny. W tych obszarach chmury cumulus stanowią naturalne przejście pomiędzy stratocumulusami, obserwowanymi na wschodnich częściach oceanów w obszarze zstępującej komórki Hadleya i obszarem międzyzwrotnikowej strefy zbieżności (ITCZ) charakteryzującej się głęboką konwekcją (chmury cumulonimbus).
 
Sytuacja jest dramatycznie inna w obszarach podzwrotnikowych [[Wiatry pasatowe|wiatrów pasatowych]]. Wprawdzie pojedyncze chmury ''Cumulus'' są stosunkowo małe i ich czas życia jest krótki, ale są one obserwowane na wielkich obszarach i regenerują się cyklicznie. Ich wpływ na globalne [[Albedo|albedo słoneczne]], na procesy wymiany ciepła pomiędzy [[Ocean|oceanem]] i [[Atmosfera Ziemi|atmosferą]], i na procesy chemiczne (np usuwanie zanieczyszczeń) w atmosferze tropikalnej jest znaczny. W tych obszarach chmury cumulus stanowią naturalne przejście pomiędzy [[Stratocumulus|stratocumulusami]], obserwowanymi na wschodnich częściach oceanów w obszarze zstępującej [[Komórka Hadleya|komórki Hadleya]] i obszarem [[Międzyzwrotnikowa strefa zbieżności|międzyzwrotnikowej strefy zbieżności]] (ITCZ) charakteryzującej się głęboką konwekcją (chmury cumulonimbus).
'''Symbol, którym oznacza się chmury rodzaju ''Cumulus''''': [[Plik:Symbol cumulus.gif|30px]]
 
'''Symbol, którym oznacza się chmury rodzajugatunku ''Cumulus humilis''''': [[Plik:Symbol cumulus.gif|30px]]
== Gatunki chmur kłębiastych (''Cumulus'') ==
[[Plik:Cumulus congestus über Urbachtal.jpg|thumb|''Cumulus congestus'' w [[Alpy Berneńskie|Alpach Berneńskich]]]]
[[Plik:Cumulus timelapse Skupowo-170324.webm|thumb|Cumulusy nad [[Skupowo|Skupowem]] ([[film poklatkowy]])]]
 
== Gatunki chmur kłębiastych (''Cumulus'') ==
Podobnie jak chmury innych rodzajów, chmury kłębiaste dzielą się na gatunki. Wśród gatunków cumulusów da się czasem wyróżnić tylko jedną odmianę. Gatunki chmur kłębiastych przeobrażają się w kolejne w określonym cyklu.
 
* ''[[Cumulus fractus]]'' (Cu fra) – chmury kłębiaste postrzępione, jeszcze nie wykształciły poziomej podstawy ani kopulastej powierzchni górnej. Mają grubości kilkuset metrów. Występują najczęściej jako początkowe stadium rozwoju chmur kłębiastych. Nie dają opadów. (''Fractus'' z [[Łacina|łac.]] to ''złamany, postrzępiony''). [[Plik:Cloud against dark blue sky.jpg|thumb|''Cumulus fractus'']]
 
* ''[[Cumulus humilis]]'' (Cu hum) – tzw. chmury pięknej pogody, to niewielkie, stosunkowo płaskie i rzadko rozmieszczone na niebie cumulusy. Ich grubość wynosi od kilkudziesięciu do kilkuset metrów.
* ''[[Cumulus mediocris]]'' (Cu med) – średnio wypiętrzone, stadium pośrednie pomiędzy ''Cumulus humilis'' a ''Cumulus congestus''. Mają średnio od kilkuset metrów do kilometra. Przeważnie nie dają opadów.[[Plik:Cumulus Clouds over Yellow Prairie2.jpg|thumb|Cumulus mediocris nad [[preria|prerią]] w Ameryce Północnej]]
* ''[[Cumulus congestus]]'' (Cu con) – cumulusy wypiętrzone (rozbudowane w kierunku pionowym nawet do kilku kilometrów). Niekiedy dają spokojny opad.[[Plik:Cumulus congestus cloud.jpg|mały|Cumulus congestus]]
 
== Odmiany chmur kłębiastych (''Cumulus'') ==
* ''radiatus'' (ra) – ułożone prostoliniowo w jednym rzędzie, a gdy w wielu, wtedy wydają się mieć układ promienisty pozornie wybiegający z jednego punktu na [[Horyzont|horyzoncie]].
 
{{Duża grafika|Cumulus clouds panorama.jpg|1000px|Na pierwszym planie chmury kłębiaste (''Cumulus''), w głębi − chmury kłębiaste deszczowe (''[[cumulonimbus calvus]]'')}}
|}
 
== Zobacz też ==
{{commonscat|Cumulus clouds}}
{{wikisłownik|cumulus}}
 
== Linki zewnętrzne ==
* [[Chmura (meteorologia)|chmura]]
* [[cumulonimbus]]
* [[altocumulus]]
* [[cirrocumulus]]
* [[cumuliformis]]
 
* [http://www.wolkenatlas.de Karlsruhers atlas chmur]
{{Chmury}}
*[lonimbus]] * [[altocumulus]] * [[cirrocumulus]] * [[cumulif Atlas chmur]
{{wikisłownik|cumulus}}
<br />{{Chmury}}
{{Kontrola autorytatywna}}
 
2224

edycje