Bitwa pod Poitiers (732): Różnice pomiędzy wersjami

m
(→‎Bitwa: Poprawiona nazwa)
Znaczniki: Z internetu mobilnego Z wersji mobilnej
 
== Najazdy arabskie przed 732 rokiem ==
Oddziały arabskie z podbitego [[Półwysep Iberyjski|Półwyspu Iberyjskiego]] najeżdżały obszary południowej [[Francja|Francji]] i [[Akwitania|Akwitanii]] już od 712 roku. Z czasem byłynajazdy onestały się coraz częstsze, zwłaszcza po 717 roku. W 719 roku wódz arabski [[Al-Hurr Ibn Abd ar-Rahman as-Sakafi|Hurr]] zdobył [[Narbona|Narbonne]] i zajął obszar zachodniej [[Septymania|Septymanii]] (pas wybrzeża od [[Pireneje|Pirenejów]] do ujścia [[Rodan]]u). Ataki chwilowo powstrzymało zwycięstwo księcia Odona w [[bitwa pod Tuluzą (721)|bitwie pod Tuluzą]]. Nie na długo jednak – już w tym samym 721 roku Abd ar-Rahman, namiestnik [[Al-Andalus|Al-Andalusu]], rozpoczął na nowo podejmować łupieżcze najazdy. W latach 725–726 wódz [[Anbaka]] zdobył [[Carcassonne]] i [[Nîmes]], całkowicie opanowując Septymanię. Arabskie podjazdy zaczęły zapuszczać się w górę Rodanu, docierając nawet do [[Besançon]] i [[Wogezy|Wogezów]]{{odn|Dupuy|Dupuy|1999|s=189}}.
 
== Kampania 732 roku ==
W 732 roku Abd ar-Rahman wyruszył na północ na czele nowej wyprawy na północ. Liczebność jego wojsk nie jest dokładnie znana,; być może sięgała nawet około 50 .000 ludzi{{odn|Dupuy|Dupuy|1999|s=189}}. W ich skład wchodziła prawie wyłącznie lekka konnica, złożona z [[Berberowie|Berberów]] i [[Maurowie|Maurów]], a dowodzona przez Arabów. Siły te obeszły zachodni kraniec Pirenejów gdzieś w okolicach [[Irun]] i weszły do Akwitanii. Pod [[Bordeaux]] odepchnęły oddziały Odona. Miasto zostało zaraz potem zdobyte i złupione. Odo natomiast wycofał się dalej na północ i połączył swe siły z wojskami Karola Młota, który na wieść o arabskim najeździe zaprzestał działań wojennych nad górnym [[Dunaj]]em i jak najszybciej pomaszerował przeciw Arabom. Tymczasem Abd ar-Rahman, łupiąc i niszcząc kraj, dotarł do [[Poitiers]]. Oblężenie tego miasta na krótko zatrzymało jego wojska, więc wódz arabski podzielił armię – część pozostawił pod Poitiers, by kontynuowała oblężenie, a sam z resztą ruszył nad [[Loara|Loarę]]. Ostatecznie zbliżył się do [[Tours]] i zaczął przygotowywać się do zaatakowania miasta. Jednak na wieść o zbliżaniu się armii frankijskiej (która groziła Arabom odcięciem od południa), rozpoczął odwrót. Przodem wysłał obciążone łupami [[tabor wojskowy|tabory]], osłaniając je resztą swoich wojsk. Kontakt bojowy obie armie nawiązały na początku października, na południe od Tours. Arabska osłona taborów staczała częste potyczki z konnicą napierających Franków. Silny nacisk oddziałów Karola zmusił Abd ar-Rahmana do wycofania się w stronę Poitiers. Wódz arabski postanowił przyjąć otwartą bitwę{{odn|Dupuy|Dupuy|1999|s=189}}.
 
== Bitwa ==
Do bitwy doszło po około tygodniu drobnych potyczek i wzajemnego obserwowania się przez obie strony. Pole walki leżało w bliżej nieokreślonym miejscu między Poitiers a Tours, prawdopodobnie w pobliżu [[Cenon-sur-Vienne]]{{odn|Dupuy|Dupuy|1999|s=189–190}}.
 
Siły arabskie liczyły zapewne kilka – kilkanaściekilka–kilkanaście tysięcy wojowników, głównie lekkiej jazdy. Prawdopodobnie ustawione były w kilka linii, a na ich tyłach znajdował się obóz. Frankowie być może dysponowali przewagą liczebną nad przeciwnikiem. Jak się zdaje mieli mniej więcej po równo piechoty, jak i jazdy (uzbrojonej ciężej od arabskiej konnicy). Karol postanowił przyjąć walkę obronną, licząc na wykruszenie się przeciwnika w kolejnych atakach na swoją pozycję. Nie ma pewności co do szyku jaki przyjęło jego wojsko. W nowszych opracowaniach historycznych podaje się, że majordom spieszył przynajmniej część swoich jeźdźców i wraz z piechurami sformował gęstą falangę na jednym ze wzgórz{{odn|Dupuy|Dupuy|1999|s=190}}. Wedle starszych prac szyk Franków wyglądał następująco: w centrum stała piechota, sformowana w kilka [[klin (szyk)|klinów]], oddzielonych niewielkimi odstępami. Przed nimi stanęli łucznicy i procarze. Na obu skrzydłach ustawiono konnicę, przy czym na prawej flance dowodził nią książę Odo{{odn|Sikorski|1975|s=131–132}}.
 
Początkowo żadna ze stron nie rozpoczynała walki. W końcu Arabowie zaczęli atakować pozycję Franków. Kolejne szarże załamywały się za każdym razem. Lekka konnica Abd ar-Rahmana nie była w stanie tak silnie uderzyć, by przełamać szyk przeciwnika. Ponawiane ataki przynosiły jej coraz większe straty. Bitwa okazała się bardzo krwawa, a Frankowie bronili się zacięcie do zmroku. W tym czasie Odo zdołał zajść z boku lewe skrzydło arabskie i zmusić je do odwrotu. Wkrótce cała reszta wojsk Abd ar-Rahmana wycofała się do obozu. Być może wynikało to ze zmęczenia walką i zniechęcenia. W obozie szybko rozniosła się wieść o śmierci wodza – prawdopodobnie zginął on w jednej z szarż na pozycję Franków. Żołnierzy ogarnęła panika i pod osłoną nocy uciekli z obozu, kierując się na południe. Wedle niektórych źródeł muzułmańskich Adb ar-Rahaman zdołał wycofać swe oddziały do Narbonne i tam został zabity przez swoich podkomendnych{{odn|Dupuy|Dupuy|1999|s=190}}{{odn|Sikorski|1975|s=131–132}}.