Niob: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 197 bajtów ,  2 lata temu
drobne techniczne i red.
(masa 2018)
(drobne techniczne i red.)
|wikisłownik = niob
}}
'''Niob''' ('''Nb''', [[łacina|{{łac.]] ''|niobium''}}) – [[pierwiastek chemiczny]] z grupy [[Blok d|metali przejściowych]] [[układ okresowy pierwiastków|układu okresowego]]. Nazwa pochodzi od [[Niobe (córka Tantala)|Niobe]], córki [[Tantal (syn Zeusa)|Tantala]] wz [[mitologia grecka|mitologii greckiej]]. W anglosaskiej literaturze dotyczącej [[metalurgia|metalurgii]] spotykana jest nazwa ''Columbium'' z symbolem Cb.
 
== Charakterystyka ==
[[Plik:Niobium metal.jpg|thumb|left|200px|NiobBlacha (blacha)niobowa]]
Jest to stalowoszary, miękki, ciągliwy i [[kowalność|kowalny]] [[metale|metal]], podobny właściwościami do [[tantal (pierwiastek)|tantalu]]. Nie ulega [[korozja|korozji]] (nawet w wysokiej temperaturze), jest odporny na działanie mocnych [[kwasy|kwasów]] nieorganicznych i [[woda królewska|wody królewskiej]], a także stopionych [[alkalia|alkaliów]]<ref name=Nowak>{{Cytuj pismo | autor = Nowak, Izabela; Ziolek, Maria | tytuł = Niobium Compounds: Preparation, Characterization, and Application in Heterogeneous Catalysis | czasopismo = Chemical Reviews | wolumin = 99 | wydanie = 12 | strony = 3603–3624 | rok = 1999 | doi = 10.1021/cr9800208 | pmid = 11849031}}</ref>. Reaguje, podobnie jak tantal, z [[kwas fluorowodorowy|kwasem fluorowodorowym]], z utworzeniem [[związki kompleksowe|kompleksu]], kwasu sześciofluoroniobowego(V):
: {{chem2|2Nb + 12HF → 2NbF<sub>6</sub><sup>−</sup>2NbF6− + 2H<sup>+</sup> + 5H<sub>2</sub>↑5H2↑}}
 
W środowisku niekompleksującym jony niobu nie istnieją – strąca się [[wodorotlenki|wodorotlenek]] {{chem2|[[wodorotlenek niobu(V)|Nb(OH)<sub>5</sub>]]}}. Niob tworzy [[tlenki|tlenek]] {{chem2|[[tlenek niobu(V)|Nb<sub>2</sub>O<sub>5</sub>Nb2O5]]}}, który reaguje z roztopionymi alkaliami, tworząc niobiany, rozpuszczalne w wodzie tylko przy wysokim [[skala pH|pH]]. [[Jon]]y niobu na V [[stopień utlenienia|stopniu utlenienia]] są bezbarwne, na IV i III stopniu utlenienia mają zabarwienie.
 
== Występowanie ==
Występuje w skorupie ziemskiej w ilości 20 [[Sposoby zapisu bezwymiarowego stosunku dwóch wielkości|ppm]]. [[Minerał]]em tego pierwiastka jest [[kolumbit]] {{chem2|(Fe,Mn)Nb<sub>2</sub>O<sub>6</sub>Nb2O6}}.
 
== Odkrycie ==
Niob został odkryty w [[1801]] r. przez [[Charles Hatchett|Charlesa Hatchetta]].
 
== Zastosowanie ==
Obecnie otrzymujeOtrzymuje się go na skalę przemysłową i stosuje do produkcji [[Stop metali|stopów]] z [[żelazo|żelazem]] i [[nikiel|niklem]], a także w technice jądrowej. Stopy niobu z [[cyna|cyną]] i [[glin]]em wykazują właściwości [[nadprzewodnictwo|nadprzewodzące]].
[[Plik:2007niobium (mined).PNG|thumb|left|445px|Wydobycie niobu na świecie w 2007 roku]]
Obecnie otrzymuje się go na skalę przemysłową i stosuje do produkcji [[Stop metali|stopów]] z [[żelazo|żelazem]] i [[nikiel|niklem]], a także w technice jądrowej. Stopy niobu z [[cyna|cyną]] i [[glin]]em wykazują właściwości [[nadprzewodnictwo|nadprzewodzące]].
 
W 2010 roku wydobyto łącznie 62 900{{formatnum:62900}} ton niobu, z czego 58 tys. ton (ok. 92%) wydobyto w [[Brazylia|Brazylii]], zaś 4,42 tys. ton (ok. 7%) w [[Kanada|Kanadzie]]<ref>{{cytuj stronę | url = http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/niobium/mcs-2012-niobi.pdf | tytuł = Niobium | autor = John F. Papp | opublikowany = U.S. Geological Survey | data = styczeń 2011 | data dostępu = 2013-09-17}}</ref>.
 
== Uwagi ==
 
== Bibliografia ==
* {{Cytuj|autor = Jerzy Minczewski; Zygmunt Marczenko |tytuł = Chemia analityczna. 1. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa |data = 2001 |isbn = 83-01-13498-4 83-01-13499-2 |miejsce = Warszawa |wydawca = Wydawnictwo Naukowe PWN |oclc = 749313943 }}
 
{{Pierwiastki chemiczne}}
Anonimowy użytkownik