Ziemia Eryka Rudego: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 5178 bajtów ,  1 rok temu
+ CZ 1: dr. rozbudowa artu , popr. tłumaczenia na podst. przypisów w Tygodniu Artykułu Norweskiego II
(+ CZ 1: dr. rozbudowa artu , popr. tłumaczenia na podst. przypisów w Tygodniu Artykułu Norweskiego II)
{{Czy wiesz do artykułu|4}}
[[Plik:EricTheRedsLand-no.PNG|mały|Mapa Grenlandii. Kolorem niebieskim oraz czerwonymi kreskami wytyczone granice Ziemi Eryka Rudego. Kropkami zaznaczone najważniejsze miejsca, w tym stolica - [[Myggbukta]]]]
'''Ziemia Eryka Rudego''' – nazwa terenów lądowych [[Grenlandia|Grenlandii]] pomiędzy 71°30'N a 75°40'N{{r|:6}}, które od [[27 czerwca]] [[1931]] roku do [[5 kwietnia]] [[1933]] roku były zajmowane przez [[Norwegia|Norwegię]] podczas sporu norwesko-duńskiego o Grenlandię. Roztaczały się na [[Współrzędne geograficzne|współrzędnych geograficznych]] pomiędzy 71°30'N i 75°40'N. Nazwa została nadana na cześć założyciela pierwszych osad na Grenlandii, [[Eryk Rudy|Eryka Rudego]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Erik the Red: The Explorer Who Tamed Greenland |data dostępu = 2019-08-03 |opublikowany = explore.quarkexpeditions.com |url = https://explore.quarkexpeditions.com/blog/erik-the-red-the-explorer-who-tamed-greenland-2}}</ref>.
 
Nazwa została nadana na cześć założyciela pierwszych osad na Grenlandii, [[Eryk Rudy|Eryka Rudego]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Erik the Red: The Explorer Who Tamed Greenland |data dostępu = 2019-08-03 |opublikowany = explore.quarkexpeditions.com |url = https://explore.quarkexpeditions.com/blog/erik-the-red-the-explorer-who-tamed-greenland-2}}</ref>.
 
== Motyw sporu ==
Pierwszymi europejskimi osadnikami na Grenlandii byli [[wikingowie]] z [[Islandia|Islandii]], którzy przybyli na wyspę w X w.{{odn|Sørensen|2009|s=11}} W 1261 roku osady wikingów na Islandii i na Grenlandii przyjęły zwierzchnictwo [[Norwegia|królestwa Norwegii]]{{odn|Sørensen|2009|s=11}}. Kontakt z królestwem zanikł w XV w. – mieszkańcy osad na Grenlandii stopniowo wymarli{{odn|Preuss|1932|s=469}}{{odn|Brunet-Jailly|2015|s=146}}{{refn|grupa=uwaga|Przyczyny wymarcia osadników nie są do końca znane – przypuszcza się, że przyczynily się do tego zmiany klimatyczne i konkurencja o dostępne zasoby z [[Inuici|Inuitami]]{{odn|Sørensen|2009|s=11}}.}}. Wskutek najpierw [[Unia kalmarska|unii kalmarskiej]] (1397) a potem [[Królestwo Danii i Norwegii|unii realnej między Danią a Norwegią]] (1534–1814) ziemie na Grenlandii nie były przedmiotem sporu między Danią a Norwegią{{odn|Brunet-Jailly|2015|s=146}}. Królestwo Danii i Norwegii rościło sobie prawa do wszystkich norweskich terytoriów zależnych na Islandii, Grenlandii, [[Wyspy Owcze|Wyspach Owczych]], [[Szetlandy|Szetlandów]] i [[Orkady|Orkadów]]{{odn|Brunet-Jailly|2015|s=146}}. Po nieudanej próbie rekolonizacji ziem Grenlandii w 1605 roku, w 1721 roku norweski pastor luterański [[Hans Egede]] (1686–1758) poprowadził duńsko-norweską misję na Grenlandię, by odnaleźć potomków dawnych osadników i przeprowadzić [[Chrystianizacja|chrystianizację]]{{odn|Brunet-Jailly|2015|s=146}}. Nie odnaleziono żadnych europejskich osadników, lecz nawiązano kontakty z [[Inuici|Inuitami]], z którymi podjęto wymianę handlową{{odn|Brunet-Jailly|2015|s=146}} i założono faktorię handlową w [[Nuuk|Godthaab]]{{odn|Preuss|1932|s=469}}. Przychody z handlu miały finansować misję{{odn|Sørensen|2009|s=11}}. Poszukiwaniam osadników, administracją kolonii i handlem z tubylcami zajmowała się prywatna korporacja ''Bergenkompagniet'' (duń. ''Det Bergen Grønlandske Compagnie''), której statut ustanowił król Danii i Norwegii i która miała [[monopol]] na handel w regionie{{odn|Brunet-Jailly|2015|s=146}}. Kompania zbankrutowała w 1727 roku, lecz jej działalność uzanwana była za podstawę późniejszych roszczeń duńskich{{odn|Brunet-Jailly|2015|s=146}}. W XVIII w. wobec działalności handlowej na Grenlandii Anglii i Holandii naruszającej duńskie interesy, królestwo Danii i Norwegii ufotyfikowało faktorię w Godthaab{{odn|Brunet-Jailly|2015|s=147}}. W 1776 roku królestwo wprowadziło [[monopol]] państwowy na handel na Grenlandii, odmawiając dostępu zagranicznym rybakom i kupcom aż do 1950 roku{{odn|Page|Sonnenburg|2003|s=709}}{{odn|Brunet-Jailly|2015|s=147}}.
W 1776 roku [[Dania]] wprowadziła [[Monopol|monopol handlowy]] na pozyskiwanie zasobów wzdłuż południowego i zachodniego wybrzeża Grenlandii, a zagranicznym rybakom i łapaczom odmówiono dostępu. W Norwegii obawiano się, że ten monopol handlowy i egzekwowanie suwerenności Danii zostaną rozszerzone na wschodnie wybrzeże, co będzie miało konsekwencje dla operacji norweskich na tym obszarze<ref>{{Cytuj |autor = Lawrence Preuss |tytuł = The Dispute between Denmark and Norway over the Sovereignty of East Greenland |czasopismo = The American Journal of International Law |data = 1932 |data dostępu = 2019-08-06 |issn = 0002-9300 |wolumin = 26 |numer = 3 |s = 469–487 |doi = 10.2307/2190199 | jstor=2190199}}</ref>.
 
W 1814 roku, po przegranej wojnie (Dania wspierała Francje w wojnach napoleońskich{{odn|Brunet-Jailly|2015|s=147}}), na mocy [[Traktat kiloński|traktatu kilońskiego]] królestwo Danii i Norwegii musiało oddać Norwegię Szwecji z wyjątkiem Grenlandii, Islandii i Wysp Owczych{{odn|Sørensen|2009|s=12}}. Dania utrzymała monopol handlowy, a profity przeznaczono na rozwój Grenlandii{{odn|Sørensen|2009|s=12}}.
W 1921 roku Dania, powołując się na [[Traktat kiloński|Traktat Kiloński]], oświadczyła, że cała Grenlandia i otaczające ją wody będą pod rządami Danii<ref name=":0">{{Cytuj |autor = Knut Are Tvedt, Knut Dørum |tytuł = Grønlandssaken |data = 2019-01-04 |data dostępu = 2019-08-03 |opublikowany = Store norske leksikon |url = http://snl.no/Gr%C3%B8nlandssaken |język = no}}</ref>. Decyzję tą rząd norweski uznał za naruszający prawa Norwegii oraz norweskich wielorybników żyjących we wschodniej Grenlandii. Norwegia uważała Grenlandię za starą posiadłość norweską (z czasów kolonizacji przez Eryka Rudego) i nie uznała roszczenia o suwerenność Danii w stosunku do niezamieszkanej ziemi wyspy<ref>{{Cytuj |tytuł = The Cold War that Wasn't: Norway Annexes Greenland |data = 2015-03-04 |data dostępu = 2019-08-06 |opublikowany = Big Think |url = https://bigthink.com/strange-maps/the-cold-war-that-wasnt-norway-annexes-greenland |język = en}}</ref>. Zwrócono uwagę, że Traktat Kiloński uprawnia Duńczyków jedynie do sprawowania władzy nad obszarami wykorzystywanymi komercyjnie, czyli nad zachodnim wybrzeżem. Reszta Grenlandii była, zdaniem Norwegii, ziemią niczyją. Dania uważała, że „Norwegowie nie potrafią wykazać swoich praw, a oni sami w wystarczającym stopniu wykonali działania w celu spełnienia swoich praw”<ref>{{Cytuj |tytuł = Legal Status of Eastern Greenland |data dostępu = 2019-08-06 |opublikowany = www.lawteacher.net |url = https://www.lawteacher.net/free-law-essays/english-legal-system/legal-status-of-eastern-greenland.php |język = en}}</ref>.
 
Na przełomie XIX i XX w. nacjonalizm norweski i dążenie Danii do wzmocnienia duńskiego statusu Grenlandii doprowadziły do napięć między nimi{{odn|Brunet-Jailly|2015|s=148}}. W 1894 roku Dania założyła na wschodnim wybrzeżu osadę handlową [[Tasiilaq|Ammassalik]] i rozszerzyła swój monopol handlowy na wschodnie wybrzeże{{odn|Brunet-Jailly|2015|s=148}}. Norwescy myśliwi i [[traper]]zy zintensyfikowali swoją działalność na północy{{odn|Brunet-Jailly|2015|s=148}}. Po [[I wojna światowa|I wojnie światowej]], Dania dążyła do ustanowienia pełnej kontroli nad Grenlandią pod pretekstem ochrony Inuitów{{odn|Brunet-Jailly|2015|s=148}}.
Oba kraje podpisały [[Traktat o Grenlandii Wschodniej]] w lipcu 1924 roku i uregulowały, że mają równe prawa do polowania, rybołówstwa, działalności naukowej i tworzenia stacji meteorologicznych w niezamieszkanych częściach Grenlandii Wschodniej. Dania i Norwegia nie zgodziły się na kwestię suwerenności, a traktat nie regulował tej kwestii<ref name=":0" /><ref>{{Cytuj |tytuł = Agreement Between Denmark And Norway Concerning The East Greenland Fisheries {{!}} International Environmental Agreements (IEA) Database Project |data dostępu = 2019-08-06 |opublikowany = iea.uoregon.edu |url = https://iea.uoregon.edu/treaty-text/1967-denmarknorwayeastgreenlandfisheriesentxt}}</ref>.
 
Po uzyskaniu niepodległośi w 1905 roku, Norwegia uważała Grenlandię za posiadłość norweską (od czasów kolonizacji przez Eryka Rudego) i nie uznała roszczenia duńskiego w stosunku do niezamieszkanej ziemi wyspy{{r|:0}}. Zwrócono uwagę, że traktat kiloński uprawnia Duńczyków jedynie do sprawowania władzy nad obszarami wykorzystywanymi komercyjnie, czyli nad zachodnim wybrzeżem. Reszta Grenlandii była, zdaniem Norwegii, ziemią niczyją{{odn|Tvedt|Dørum|2019}}. Dania uważała, że „Norwegowie nie potrafią wykazać swoich praw, a oni sami w wystarczającym stopniu wykonali działania w celu spełnienia swoich praw”{{r|:1}}.
 
W 1919 roku norweski minister spraw zagranicznych [[Nils Claus Ihlen]] (1855–1925) oświadczył, że Norwegia nie sprzeciwia się rozszerzeniu duńskich interesów na całą Grenlandię{{odn|Tvedt|Dørum|2019}}. W 1921 roku Dania wydała oświadczenie, w którym rozszerzyła swój monopol handlowy na całą wyspę{{odn|Tvedt|Dørum|2019}}. Decyzję tę rząd norweski uznał za naruszającą prawa Norwegii oraz norweskich wielorybników żyjących we wschodniej Grenlandii. W lipcu 1924 roku oba kraje podpisały [[traktat o Grenlandii Wschodniej]] stanowiący, że obydwa kraje mają równe prawa do polowania, rybołówstwa, działalności naukowej i tworzenia stacji meteorologicznych w niezamieszkanych częściach Grenlandii Wschodniej{{r|:2}}. Kwestia samego prawa do ziem Grenlandii miała zostać uregulowana później{{odn|Tvedt|Dørum|2019}}.
 
== Działania na terenie Grenlandii Wschodniej ==
=== Początkowe działania ===
[[Plik:Adolf Hoel Svalbard 1906 NP IMG 2687.JPG|mały|192x192px|[[Adolf Hoel]] podczas prac na Svalbardzie[[Svalbard]]zie (1906)]]
[[Plik:Hallvard Devold ung.jpg|mały|Okupant Ziemi Eryka Rudego, Hallvard Devold]]
Na wybrzeżu występowały bogate gatunki dzikich zwierząt, w tym [[Rafa koralowa|koralowe rafy polarne]], [[Piżmowół arktyczny|woły piżmowe]], [[Zając polarny|zające polarne]] i łososie grenlandzkie. Na początku XX wieku odbyła się pierwsza norweska wyprawa zimowa we wschodniej Grenlandii, niedaleko [[Kulusuk]]. Kolejne zimowanie nastąpiło w 1908 i 1909 roku. W 1924, w zatoce Mygg, powstała norweska stacja zajmująca się rybołówstwem, radiem i meteorologią nazwana Myggbuktą. Stacja była pierwszą na Grenlandii i została założona przez wyprawę wędkarską z [[Tromsø]] z inicjatywy norweskich meteorologów<ref>{{Cytuj |autor = Adolf Hoel |tytuł = Ishavsfangst – fangstnæring |data = Oslo, 1949}}</ref>. Od 1929 roku norweska firma prowadziła badania na [[Svalbard]]. Duńczycy założyli również własną firmę, East Greenland Capture Company Nanok, w tym samym roku, która miała ten sam cel co firma norweska.
 
16 czerwca 1931 roku największa jak dotąd ekspedycja naukowa na Grenlandię Wschodnią wyruszyła z Kopenhagi. Wyprawa liczyła około stu osób i miała trwać ponad trzy lata. W ceremonii opuszczenia nadbrzeża przez statki uczestniczyły tysiące osób oraz [[Premierzy Danii|premier Danii]] [[Thorvald Stauning]]. Adolf Hoel, jeden z dowodzących badaniami w Svalbard, który był wpływowym geologiem oraz kluczową postacią w pracach na [[Ziemia Królowej Maud|Ziemi królowej Maud]]<ref name=":1">{{Cytuj |autor = <forf>ole Magnus Rapp < Forf> |tytuł = Da Norge plantet flagget på Grønland |data dostępu = 2019-08-04 |opublikowany = Aftenposten |url = https://www.aftenposten.no/article/ap-rE7Q3.html |język = nb}}</ref>, jednoznacznie uważał, że znacznie zwiększy to wpływ Duńczyków na tereny Grenlandii<ref>{{Cytuj |tytuł = Adolf Hoel - |data dostępu = 2019-08-03 |opublikowany = polarhistorie.no |url = http://www.polarhistorie.no/personer/Hoel,%20Adolf}}</ref>.
[[Plik:Flaggheising i Myggbukta.jpg|mały|H. Devold wraz z współpracownikami na tle flagi Norwegii]]
Na wybrzeżu występowaływystępowało bogatewiele gatunki dzikichgatunków zwierząt, w tym [[Rafa koralowa|koralowe rafy polarne]], [[Piżmowół arktyczny|woły piżmowe]], [[Zając polarny|zające polarne]] ia w wodach przybrzeżnych łososie grenlandzkie. Na początku XX wieku odbyła się pierwsza norweska wyprawa zimowa wedo wschodniej Grenlandii, niedaleko [[Kulusuk]]. Kolejne zimowaniezimowania nastąpiłomiały miejsce w 1908 i 1909 roku. W 19241923 roku, w zatoce Mygg''Myggbukta'', powstała norweska wielorybnicza stacja zajmująca się rybołówstwem, radiemradiowa i meteorologiąmeteorologiczna nazwana Myggbuktą[[Myggbukta]]{{r|:5}}. Stacja ta była pierwszą na Grenlandii i została założona przezdla wyprawęInstytutu wędkarskąGeofizycznego z [[Tromsø]]{{r|:5}} z inicjatywy norweskich meteorologów<ref>{{Cytuj |autor = Adolf Hoel |tytuł = Ishavsfangst – fangstnæring |data = Oslo, 1949}}</ref>. Od 1929 roku norweska firma prowadziła badania na [[Svalbard]]zie. W tym samy roku Duńczycy założyli również własną firmę, East''Østgrønlandsk Greenland Capture CompanyFangstkompagni Nanok, w tym samym rokuA/S'', która miała ten sam cel co firma norweska.
 
16 czerwca 1931 roku największa jak dotąd ekspedycja naukowa na Grenlandię Wschodnią wyruszyła z Kopenhagi. Wyprawa liczyła około stu osób i miała trwać ponad trzy lata. W ceremonii opuszczenia nadbrzeża przez statki uczestniczyły tysiące osób oraz [[Premierzy Danii|premier Danii]] [[Thorvald Stauning]]. Adolf Hoel, jeden z dowodzących badaniami w SvalbardSvalbardzie, który był wpływowym geologiem oraz kluczową postacią w pracach na [[Ziemia Królowej Maud|Ziemi królowej Maud]]<ref name=":1">{{Cytuj r|autor = <forf>ole Magnus Rapp < Forf> |tytuł = Da Norge plantet flagget på Grønland |data dostępu = 2019-08-04 |opublikowany = Aftenposten |url = https://www.aftenposten.no/article/ap-rE7Q3.html |język = nb3}}</ref>, jednoznacznie uważał, że znacznie zwiększy to wpływ Duńczyków na tereny Grenlandii<ref>{{Cytuj r|tytuł = Adolf Hoel - |data dostępu = 2019-08-03 |opublikowany = polarhistorie.no |url = http://www.polarhistorie.no/personer/Hoel,%20Adolf4}}</ref>.
 
=== Ogłoszenie separacji ===
Norwegia uważała Grenlandię za starązamorskie norweskąterytorium posiadłośćnorweskie i nie uznała zwierzchnictwa Danii nad niezamieszkanym lądem wyspy. [[Hallvard Devold]], szef jednej z wypraw do [[Myggbukty]], podjął się prywatnej okupacji dużej części niezamieszkanej wschodniej Grenlandii 27 czerwca 1931 roku<ref>{{Cytuj |tytuł = Hallvard Devold - |data dostępu = 2019-08-03 |opublikowany = polarhistorie.no |url = http://www.polarhistorie.no/personer/Devold,%20Hallvard}}</ref>. Devold i jego pracownicy działali na zlecenie [[Adolf Hoel|Adolfa Hoela]] i Gustava Smedala (Devold brał także udział w opracowaniu planu tego przedsięwięcia)<ref>{{Cytuj |autor = Devold, Hallvard |tytuł = Polar Life |data = 1940}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = 27. juni. Det norske flagget heist ved Myggbukta fangst- og radio/meteorologiske stasjon av Hallvard Devold, Thor Halle, Eilif Herdal, Søren Richter og Ingvald Strøm. Området nord for Scoresbysund mellom 71°30' og 75°40'N proklamert som norsk, og kalt Eirik Raudes Land. - |data dostępu = 2019-08-03 |opublikowany = polarhistorie.no |url = http://www.polarhistorie.no/hendelser/1190637486.77}}</ref>. Stolicą nowo ogłoszonego terenu została [[Myggbukta]], stacja radiowa oraz meteorologiczna<ref>{{Cytuj |autor = Roger Pihl |tytuł = Myggbukta |data = 2013-12-29 |data dostępu = 2019-08-03 |opublikowany = Store norske leksikon |url = http://snl.no/Myggbukta |język = no}}</ref>.
 
Początkowo okupacja była prywatna, a rząd norweski dowiedział się o niej dopiero po jakimś czasie. Smedal napisał w swoim dzienniku, że celem prywatnej okupacji było uświadomienie władzom norweskim, że wzrost zainteresowania Danii obszarami może osłabić prawa Norwegii. Po intensywnym rozpatrzeniu sprawy rząd zdecydował się na aneksję tego obszaru 10 lipca 1931 roku. Tego samego dnia [[Helge Ingstad]] został mianowany gubernatorem nowego terytorium<ref>{{Cytuj |autor = Mark Nuttall |tytuł = Encyclopedia of the Arctic. |data = 2012 |isbn = 978-1-136-78680-8}}</ref>. Norweski minister obrony w [[Rząd Pedera Kolstada|rządzie Pedara Kolstada]], [[Vidkun Quisling]], rozkazał norweskiej marynarce wojennej w razie potrzeby poprzeć okupację<ref name="{{r|:1" />3}}.
 
Ingstad przybył na Ziemię Eryka Rudego na początku 1932 roku, gdzie zimował zimą 1932/33 roku wraz z pięcioosobowym personelem<ref>{{Cytuj |autor = Rick Westera |tytuł = Historical Atlas of the Arctic (12 July 1932): Erik the Red's Land |data dostępu = 2019-08-03 |opublikowany = Omniatlas |url = https://omniatlas.com/maps/arctic/19320712/ |język = en}}</ref>. Norweski poziom aktywności wzrósł po aneksji i między innymi wysłano dużą wyprawę w 1932 roku statkiem arktycznym „Niedźwiedź polarny”. W wyprawie wzięły również udział dwie grupy ekspedycyjne, których zadaniem było zrobienie zdjęć lotniczych okolicy. [[Haakon VII|Król Haakon VII]] zaangażował się we wsparcie nowej ziemi. Król uważał, że Dania ma zły wpływ na te tereny i wierzył w pełni w zwycięstwo Norwegii w zajmowaniu Grenlandii.
W lecie po zajęciu ziemi Eryka Rudego, Norwegia zajmowała również obszary dalej na południu Grenlandii, między 60° 30'N a 63° 40'N. Obszary te nazwano na cześć norweskiego noblisty [[Fridtjof Nansen|Fridtjofa Nansena]] [[Ziemia Fritjofa Nansena|Ziemią Fridjtofa Nansena]]<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Norsk Polarhistorie. 1. Gyldendal. |data = |isbn = 82-05-32654-1}}</ref>.
 
== Przekazanie sprawy okupacji do Trybunału Sprawiedliwości ==
{{Zobacz też|Casus Ihlena||bez kropki=}}
Tego samego dnia, w którym Norwegia ogłosiła, że ziemia Eryka Rudego należy do Norwegii, Dania wniosła sprawę do [[Stały Trybunał Sprawiedliwości Międzynarodowej|Stałego Trybunału Sprawiedliwości Międzynarodowej w Hadze]]. Z Norwegii zarówno Hoel, jak i Smedal dołączyli do delegacji, aby przyspieszyć sprawę Norwegii, a Dania wysłała między innymi naukowca polarnego [[Lauge Koch|Lauge Kocha]] (1892–1964)<ref>{{Cytuj |autor = Willy Pedersen |tytuł = Hankø i skumring, Noen Spor |data = 2004 |isbn = 82-15-00656-6 |s = 194}}</ref>.
 
== Werdykt ==
Sąd orzekł na korzyść Danii. Dania przemianowała nazwę ziemi na [[Ziemia Króla Chrystiana X|Ziemię Chrystiana X]]<ref>{{Cytuj r|tytuł = Eirik Raudes land |data = 2017-04-16 |data dostępu = 2019-08-03 |opublikowany = Store norske leksikon |url = http://snl.no/Eirik_Raudes_land |język = no6}}</ref>. Norwegia przyjęła werdykt sądu i zakończyła okupację 5 kwietnia 1933 roku<ref name=":0" />{{odn|Tvedt|Dørum|2019}}. Król Haakon bardzo mocno odczuł porażkę swojego kraju w Hadze, otoczenie króla obawiało się o jego zdrowie<ref name="{{r|:1" />3}}. Adolf Hoel zarzucił norweskim władzom, że wykazująwykazywali niewielką wolę i odwagę, by śledzić poczynania w Arktyce. Ingstad dowiedział się o utracie posady gubernatora Ziemi Eryka Rudego drogą telegraficzną.
 
== Po okupacji ==
[[Plik:Myggbukta.jpg|mały|Przystosowana do warunków Grenlandzkichgrenlandzkich Cessna 185 obok pozostałości osady w Myggbukcie (1973)]]
Po werdykcie w Hadze znacznanorweskie część norweskiego zainteresowaniazainteresowanie Grenlandią zniknęła,minęło arena badań naukowych straciła na znaczeniu, a wyprawy tutaj nie były traktowane tak priorytetowo jak wcześniej. Norwegia nie zakwestionowała następnie suwerennościprawa Danii wdo całej Grenlandii lub jej części.
 
Podczas drugiej wojny światowej Grenlandia zyskała strategiczne znaczenie. Oprócz mniej lub bardziej udanych lokacji małych stacji pogodowych na wyspie, Niemcy nie zajęły całej Grenlandii aninawet jej części, mimo że okupowały Danię. Z drugiej strony Stany Zjednoczone zajęły wyspę wiosną 1941 roku. Środowisko wokół Gustava Smedala i Adolfa Hoela próbowało skierować się zarówno bezpośrednio do Quislinga, jak i do zastępcy komisarza, premiera [[Josef Terboven|Josefa Terbovena]]. Wiosną 1941 roku Quisling ogłosił plany wysłania 100 traperów na Ziemię Króla Chrystiana X w celu ponownego utworzenia Ziemi Eryka Rudego. Niemcy nie byli jednak zainteresowani bezpośrednim otwarciem nowego frontu na Grenlandii<ref>{{Cytuj |tytuł = Wayback Machine |data = 2007-09-28 |data dostępu = 2019-08-03 |opublikowany = web.archive.org |url = https://web.archive.org/web/20070928051733/http://skarstein.no/buskoHistorie.pdf}}</ref>.
 
W 1959 roku cała działalność Norwegii we wschodniej Grenlandii została przerwanazawieszona, a arktyczny statek żaglowy „Polarsel” zabrał zdo Norwegii załogę, sprzęt i pułapkisprzęt pozostawionepozostawiony tam jeszcze po ogłoszeniu werdyktu sądu w Hadze.
 
== Uwagi ==
{{Uwagi}}
 
== Przypisy ==
{{Przypisy}}|
* <ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = The Cold War that Wasn't: Norway Annexes Greenland |data = 2015-03-04 |data dostępu = 2019-08-06 |opublikowany = Big Think |url = https://bigthink.com/strange-maps/the-cold-war-that-wasnt-norway-annexes-greenland |język = en}}</ref>
* <ref name=":1">{{Cytuj |tytuł = Legal Status of Eastern Greenland |data dostępu = 2019-08-06 |opublikowany = www.lawteacher.net |url = https://www.lawteacher.net/free-law-essays/english-legal-system/legal-status-of-eastern-greenland.php |język = en}}</ref>
Oba* kraje podpisały [[Traktat o Grenlandii Wschodniej]] w lipcu 1924 roku i uregulowały, że mają równe prawa do polowania, rybołówstwa, działalności naukowej i tworzenia stacji meteorologicznych w niezamieszkanych częściach Grenlandii Wschodniej. Dania i Norwegia nie zgodziły się na kwestię suwerenności, a traktat nie regulował tej kwestii<ref name=":02" /><ref>{{Cytuj |tytuł = Agreement Between Denmark And Norway Concerning The East Greenland Fisheries {{!}} International Environmental Agreements (IEA) Database Project |data dostępu = 2019-08-06 |opublikowany = iea.uoregon.edu |url = https://iea.uoregon.edu/treaty-text/1967-denmarknorwayeastgreenlandfisheriesentxt}}</ref>.
* <ref name=":3">{{Cytuj |autor = <forf>ole Magnus Rapp < Forf> |tytuł = Da Norge plantet flagget på Grønland |data dostępu = 2019-08-04 |opublikowany = Aftenposten |url = https://www.aftenposten.no/article/ap-rE7Q3.html |język = nb}}</ref>
* <ref name=":4">{{Cytuj |tytuł = Adolf Hoel - |data dostępu = 2019-08-03 |opublikowany = polarhistorie.no |url = http://www.polarhistorie.no/personer/Hoel,%20Adolf}}</ref>
* <ref name=":5">{{Cytuj książkę | tytuł = I Store norske leksikon| data = 2013-12-20 | rozdział = Myggbukta| imię r =Roger| nazwisko r = Pihl| data dostępu = 2019-08-06 | adres rozdziału = https://snl.no/Myggbukta|język = no}}</ref>
* <ref name=":6">{{Cytuj książkę | tytuł = I Store norske leksikon| data = 2017-04-16 | rozdział = Eirik Raudes land| imię r =Roger| nazwisko r = Pihl| data dostępu = 2019-08-06 | adres rozdziału = https://snl.no/Eirik_Raudes_land|język = no}}</ref>
}}
 
== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | autor = Emmanuel Brunet-Jailly | tytuł = Border Disputes: A Global Encyclopedia | wydawca = ABC-CLIO | data = 2015 | strony = 143–153 | isbn = 9781610690249 | rozdział = Denmark-Norway:Eastern Greenland | data dostępu = 2019-08-06 | url = https://books.google.fi/books?id=k9g5CgAAQBAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false| język = en|odn={{odn/id|Brunet-Jailly|2015}}}}
* {{Cytuj książkę | autor = Melvin Eugene Page, Penny M. Sonnenburg | tytuł = Colonialism: An International, Social, Cultural, and Political Encyclopedia | wydawca = ABC-CLIO | data = 2003 | isbn = 9781576073353 | data dostępu = 2019-08-06 | url = https://books.google.fi/books?id=qFTHBoRvQbsC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false| język = en|odn={{odn/id|Page|Sonnenburg|2003}}}}
* {{Cytuj |autor = Lawrence Preuss |tytuł = The Dispute between Denmark and Norway over the Sovereignty of East Greenland| url = https://www.jstor.org/stable/2190199?seq=1#page_scan_tab_contents|czasopismo = The American Journal of International Law |data = 1932 |data dostępu = 2019-08-06 |issn = 0002-9300 |wolumin = 26 |numer = 3 |s = 469–487 |doi = 10.2307/2190199 | jstor=2190199| język = en|odn={{odn/id|Preuss|1932}}}}
* {{Cytuj książkę | autor = Axel Kjær Sørensen | tytuł = Denmark-Greenland in the Twentieth Century | wydawca = Museum Tusculanum Press | data = 2009 | isbn = 9788763512763 | data dostępu = 2019-08-06 | url = https://books.google.fi/books?id=UiLFMfm1R9AC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false| język = en|odn={{odn/id|Sørensen|2009}}}}
* {{Cytuj |autor = Knut Are Tvedt, Knut Dørum |tytuł = Grønlandssaken |data = 2019-01-04 |data dostępu = 2019-08-03 |opublikowany = I Store norske leksikon |url = http://snl.no/Gr%C3%B8nlandssaken |język = no|odn={{odn/id|Tvedt|Dørum|2019}}}}
 
== Linki zewnętrzne ==
Anonimowy użytkownik