Barionyks: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1240 bajtów ,  2 lata temu
źródła/przypisy
(źródła/przypisy)
[[File:Spinosauridae Size Diagram by PaleoGeek - Version 2.svg|250px|thumb|Porównanie rozmiarów ''Baryonyx walkeri'' z innymi przedstawicielami rodziny ''[[Spinozaury|Spinosauridae]]'']]
[[Plik:Baryonyx head & forelimb NHM.jpg|240px|thumb|Replika skamieniałości holotypu]]
'''Barionyks''' (''Baryonyx walkeri'') – dwunożny, mięsożerny [[Dinozaury|dinozaur]], [[Teropody|teropod]] z rodziny [[Spinozaury|spinozaurów]]<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Barionyks |data = 2019-08-10 |data dostępu = 2019-08-10 |opublikowany = Wikipedia, wolna encyklopedia |url = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Barionyks&oldid=57232773 |język = pl}}</ref> żyjący w epoce wczesnej [[kreda (okres)|kredy]] 130–125 milionów lat temu na terenach dzisiejszej [[Europa|Europy]]<ref name=":0" />.
 
== Odkrycia ==
Skamieniałości barionyksa zostały po raz pierwszy odkryte w styczniu 1983 przez kolekcjonera skamielin Williama Walkera w odkrywce gliny w hrabstwie [[Surrey]] w północnej [[Anglia|Anglii]].<ref>{{Cytuj |autor = Mike |tytuł = Remembering January 1983 - The Discovery of Baryonyx |data dostępu = 2019-08-10 |opublikowany = Everything Dinosaur Blog |url = https://blog.everythingdinosaur.co.uk/blog/_archives/2011/01/15/4727557.html |język = en-US}}</ref> Walker odkrył potężny pazur po czym skontaktował się z [[Muzeum Historii Naturalnej w Londynie]]<ref name=":1">{{Cytuj |tytuł = How did Baryonyx change what we knew about spinosaurs? |data dostępu = 2019-08-10 |opublikowany = www.nhm.ac.uk |url = https://www.nhm.ac.uk/discover/how-did-baryonyx-change-what-we-knew-about-spinosaurs.html |język = en}}</ref>. Z muzeum została wysłana ekipa paleontologów pod przywództwem Alana J. Charig i Angeli C. Milner aby przeszukać odkrywkę<ref name=":1" />. Ekipa odkopała w połowie kompletny szkielet. Przypisano do niego wiele pojedynczych fragmentów czaszki, zębów i pazurów oraz fragmentarny szkielet odkryty w [[Portugalia|Portugalii]], jednak w 2018 roku obalono przekonanie, jakoby to miał on należeć do barionyksa, gdyż u znaleziska z [[Portugalia|Portugalii]] nie występował silnie zakrzywiony do góry przedni koniec żuchwy, jaki występował u znaleziska z [[Anglia|Anglii.]]<ref name=":2">{{Cytuj |tytuł = Baryonyx – Encyklopedia Dinozaury.com |data dostępu = 2019-08-10 |opublikowany = www.encyklopedia.dinozaury.com |url = http://www.encyklopedia.dinozaury.com/wiki/Baryonyx |język = pl}}</ref>
 
== Etymologia ==
Barionyks oznacza z [[Łacina|łaciny]] "ciężki pazur" ({{grc|βαρύς}}/barys = "ciężki" + {{grc|ὄνυξ}}/onyx = pazur) i odnosi się do pazura na pierwszym palcu kończyn przednich, mierzącego 35 cm<ref>Charig, A.J. and Milner, A.C. (1997). "Baryonyx walkeri, a fish-eating dinosaur from the Wealden of Surrey." Bulletin of the Natural History Museum of London, 53: 11–70.</ref> , który prawdopodobnie służył mu do łapania ryb. Epitet ''walkeri'' wywodzi się od nazwiska jego odkrywcy, Williama Walkera.<ref name=":2" />
 
== Budowa ==
Szacuje się, że barionyks mierzył około 8,5 m i osiągał wagę 1,7 ton. Miał smukłą sylwetkę i silne nogi, zdolne do uniesienia całego ciężaru ciała. Wyróżniał się spośród [[Teropody|teropodów]] swoją długą, niską i wąską czaszką. Jego nozdrza oddalone były od czubka pyska o 10 cm. W szczękach znajdowało się około 125 drobnych, ostrych zębów. Kształt jego czaszki przypomina kształt pyska [[Gawialowate|gawiala]]. Na grzbiecie pyska znajdował się grzebieniasty wyrostek prawdopodobnie pełniący funkcję godową lub odstraszającą rywala.<ref>{{Cytuj |autor = |redaktor = Martyna Maroń |tytuł = Mini encyklopedia. Dinozaury |data = 2004 |isbn = IBSN-10: 83-7250-240-4 |wydawca = Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski |Strony = 30-31}}</ref> Jego szczątki znaleziono w deltach dawnych rzek, co wskazywać by mogło na rybożerność.
 
== Sposób odżywiania ==
Anonimowy użytkownik