Takson: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 26 bajtów ,  3 lata temu
m
b. dr. red. lidu
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
(etym. gr.)
m (b. dr. red. lidu)
'''Takson''' (z [[Język grecki|gr.]] τάξις ''táksis'' – "układ, porządek" ) – w [[Systematyka organizmów|systematyce biologicznej]] grupa [[organizm]]ów ([[populacja (biologia)|populacja]] lub grupa populacji) zwykle uznawanych za [[filogeneza|filogenetycznie]] spokrewnione, wyróżniających się konkretną [[Cecha taksonomiczna|cechą]] różniącą je od innych jednostek taksonomicznych.
'''Takson''' (z [[Język grecki|gr.]] τάξις ''táksis'' – "układ, porządek" ) – jednostka zdefiniowana w [[Systematyka organizmów|systematyce organizmów]] jako grupa [[organizm]]ów ([[populacja (biologia)|populacja]] lub grupa populacji) zwykle uznawanych za [[filogeneza|filogenetycznie]] spokrewnione, wyróżniających się konkretną [[Cecha taksonomiczna|cechą]] różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu<ref>{{Cytuj książkę |autor=Międzynarodowa Komisja Nomenklatury Zoologicznej |rozdział=Glossary |adres rozdziału=http://www.nhm.ac.uk/hosted-sites/iczn/code/includes/page.jsp?booksection=glossary&nfv=&mF=true |tytuł=International Code of Zoological Nomenclature |miejsce=Londyn |wydanie=czwarte |rok=1999 |isbn=0-85301-006-4 |język=en}}</ref>. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach [[filogenetyka|filogenetycznych]], mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.zielnik.biol.uw.edu.pl/?page_id=113|tytuł=Klasyfikacja biologiczna|nazwisko=Spalik|imię=Krzysztof|praca=Krótki kurs systematyki|opublikowany=Zielnik Wydziału Biologii UW|język=pl|data dostępu=2010-02-23}}</ref>. W [[taksonomia ludowa|taksonomiach ludowych]] kryteria wyróżniania mogą być inne. W naukowej taksonomii za podstawową [[kategoria systematyczna|kategorię]] uznaje się [[gatunek (biologia)|gatunek]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/gatunek;3904242.html | tytuł = Gatunek | praca = Encyklopedia | opublikowany = pwn.pl | język = pl | data dostępu = 2016-06-04}}</ref>, podczas gdy w taksonomii ludowej uważa się, że jako najbardziej fundamentalna jest postrzegana różnica na poziomie rodzaju (nie zawsze ściśle odpowiadającego [[rodzaj (biologia)|rodzajowi]] w naukowej taksonomii)<ref name="bbr73">{{Cytuj pismo | autor = Brent Berlin, Dennis E. Breedlove, Peter H. Raven | tytuł = General Principles of Classification and Nomenclature in Folk Biology | czasopismo = American Anthropologist | wydanie = 1 | wolumin = 75 | strony = 214-242 | język = en | data = 1973 | doi = 10.1525/aa.1973.75.1.02a00140}}</ref>.
 
'''Takson''' (z [[Język grecki|gr.]] τάξις ''táksis'' – "układ, porządek" ) – jednostka zdefiniowana w [[Systematyka organizmów|systematyce organizmów]] jako grupa [[organizm]]ów ([[populacja (biologia)|populacja]] lub grupa populacji) zwykle uznawanych za [[filogeneza|filogenetycznie]] spokrewnione, wyróżniających się konkretną [[Cecha taksonomiczna|cechą]] różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu<ref>{{Cytuj książkę |autor=Międzynarodowa Komisja Nomenklatury Zoologicznej |rozdział=Glossary |adres rozdziału=http://www.nhm.ac.uk/hosted-sites/iczn/code/includes/page.jsp?booksection=glossary&nfv=&mF=true |tytuł=International Code of Zoological Nomenclature |miejsce=Londyn |wydanie=czwarte |rok=1999 |isbn=0-85301-006-4 |język=en}}</ref>. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach [[filogenetyka|filogenetycznych]], mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.zielnik.biol.uw.edu.pl/?page_id=113|tytuł=Klasyfikacja biologiczna|nazwisko=Spalik|imię=Krzysztof|praca=Krótki kurs systematyki|opublikowany=Zielnik Wydziału Biologii UW|język=pl|data dostępu=2010-02-23}}</ref>. W [[taksonomia ludowa|taksonomiach ludowych]] kryteria wyróżniania mogą być inne. W naukowej taksonomii za podstawową [[kategoria systematyczna|kategorię]] uznaje się [[gatunek (biologia)|gatunek]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/gatunek;3904242.html | tytuł = Gatunek | praca = Encyklopedia | opublikowany = pwn.pl | język = pl | data dostępu = 2016-06-04}}</ref>, podczas gdy w taksonomii ludowej uważa się, że jako najbardziej fundamentalna jest postrzegana różnica na poziomie rodzaju (nie zawsze ściśle odpowiadającego [[rodzaj (biologia)|rodzajowi]] w naukowej taksonomii)<ref name="bbr73">{{Cytuj pismo | autor = Brent Berlin, Dennis E. Breedlove, Peter H. Raven | tytuł = General Principles of Classification and Nomenclature in Folk Biology | czasopismo = American Anthropologist | wydanie = 1 | wolumin = 75 | strony = 214-242 | język = en | data = 1973 | doi = 10.1525/aa.1973.75.1.02a00140}}</ref>.
 
Każdemu taksonowi przypisywana jest unikatowa nazwa naukowa. W klasycznej systematyce ewolucyjnej określana jest też ranga konkretnej [[kategoria systematyczna|kategorii systematycznej]] danego taksonu. W [[kladystyka|kladystyce]] wyróżniane są jednostki taksonomiczne nazywane [[klad]]ami, które często nie mieszczą się w stosunkowo wąskim zakresie kategorii systematycznych.