Prokonsul: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1732 bajty ,  15 lat temu
brak opisu edycji
[wersja nieprzejrzana][wersja nieprzejrzana]
m (kat.)
Nie podano opisu zmian
{{disambigR|'''tytułu''' nadawanego w starożytnym Rzymie|[[prokonsul (małpa)]]}}
'''Prokonsul''' ([[łacina|łac.]] ''pro consule'') - kopalny rodzaj afrykańskich małp z epoki miocenu zaliczany do driopiteków i uważany, za niektórych badaczy, za początek odgałęzienia wiodącego od małp ku istotom człowiekowatym. Liczne szczątki prokonsula znane są z wyspy Rusinga na jez. Wiktorii; pierwsze odkrycia w latach 30 XX w. odkryto dotychczas 3 gatunki różniące się wielkością:
'''Prokonsul''' ([[łacina|łac.]] ''pro consule'') - był to tytuł nadawany od [[I wiek p.n.e.|I w. p.n.e.]] [[konsul rzymski|konsulom]] po zakończeniu [[kadencja (politologia)|kadencji]], związany z równoczesnym powierzeniem funkcji zarządu senackich prowincji konsularnych, co łączyło się z szerokimi uprawnieniami administracyjnymi, wojskowymi i jurysdykcyjnymi. Zasadniczo prokonsulat trwał rok, jednak były przypadki jego przedłużenia. Na przykład [[Pompejusz|Pompejuszowi]] w celu zwalczania korsarzy przedłużono ten urząd bezterminowo, zaś [[Gajusz Juliusz Cezar|Juliuszowi Cezarowi]] dano go na 5 lat.
1. Najmniejszy i najobficiej reprezentowany w materiale kopalnym P. africanus – nieco większy od gibbona,
2. Pośredni P. myanze wielkości szympansa,
3. Największy P. maior wielkości goryla,
Uderzającą właściwością budowy anatomicznej prokonsula jest jej ,,pośredni”, niewyspecjalizowany charakter, np. obydwie pary kończyn są chwytne, co wskazuje na przystosowanie do nadrzewnego trybu życia i do czworonożnego sposobu poruszania się, ale brak jest przy tym typowych dla dzisiejszych antropoidów wyraźnych przystosowań do briachiacji; uwidacznia się to zarówno w budowie dłoni i stóp, jak i w proporcji długości kończyn (wszystkie kończyny są równe). Łuk zębowy prokonsula nie ma kształtu ani litery ,,U”, ani paraboli lecz przypomina raczej literę ,,V”. Kły wystają wyraźnie poza linię zgryzu, ale nie są jednak tak długie i wywinięte jak u małp. W żuchwie brak małpiej półki, utworu charakterystycznego dla antropoidów. Ogólnie biorąc budowa anatomiczna prokonsula dobrze spełnia warunki, jakich należałoby teoretycznie oczekiwać u istot, które stanowiły punkt wyjścia dwu rozbieżnie idących linii rozwojowych: jednej wiodącej ku współczesnym antropoidom afrykańskim, drugiej – ku człowiekowatym. Jest przeto możliwe, że małpy typu prokonsul były wspólnym przodkiem obu tych grup. Niektórzy badacze wykazują jednak że prokonsul posiada jednak pewne cechy stanowiące jakby zaczątek kierunków specjalizacyjnych właściwych człowiekowatym, nie jest więc wykluczone, że prokonsul reprezentuje formę, która stoi wprawdzie jeszcze blisko wspólnego antropoidów i istot człowiekowatych, ale która rozpoczęła ewolucję już wiodącą ,,w bok” od antropoidów, a wprost ku człowiekowatym. Gdyby hipoteza ta okazała się słuszna, oznaczałoby to, że człowiek ma za sobą bardzo długą, niezależną historię rodową, trwającą już około 20 mln lat.
 
[[kategoria:Tytuły w Starożytnym Rzymie]]
3

edycje