Kanał Jagielloński: Różnice pomiędzy wersjami

m
ort.
[wersja nieprzejrzana][wersja nieprzejrzana]
m (drobne merytoryczne)
m (ort.)
|commons =
}}
'''Kanał Jagielloński'''<ref>Nazwa ustalona Zarządzeniem Nr 2 Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 1969 r. ''w sprawie zmiany i ustalenia nazw niektórych miejscowości i obiektów fizjograficznych'', M.P. z 1969, Nr 2, poz. 10.</ref> (''d. Kanał Krafulski'') – kanał żeglugowy łączący rzekę [[Elbląg (rzeka)|Elbląg]] z [[Nogat]]em, wybudowany w roku [[1483]], o długości 5,7 kilometra. Kanał jest najkrótszą wodną drogą śródlądową łączącą [[Elbląg]] (poprzez [[Nogat]], [[Szkarpawa|Szkarpawę]], [[śluza wodna|śluzy]] [[Gdańska Głowa|Gdańską Głowę]] i [[Śluza w Przegalinie|Przegalinę]]) z [[Gdańsk]]iem.
 
Ze względu niena niekorzystne parametry drogi wodnej na Nogacie (m.in. zbudowany w 2006 roku niski most drogowy w miejscowości [[Kępki]], uniemożliwiający przepływanie jednostek o wysokości powyżej 4 metrów przy średnim stanie rzeki), Kanał Jagielloński utracił wcześniejsze znaczenie transportowe.
 
W 1483, Nogat wpływający bezpośrednio do rzeki Elbląg i zamulający elbląski port skierowano w miejscowości Wierciny na północ, wprost do Zalewu Wiślanego. Ponieważ utracono w ten sposób również najkrótsze połączenie wodne z Wisłą, w 1494–1495 wybudowano '''Kanał Krafulski''', łączący Nogat z portem w Elblągu<ref>{{SgKP|IV|579|Krafuł}}</ref><ref>{{Cytuj |autor = Cezary Wawrzyński |tytuł = Żegluga i kanały żeglowne dawnej Rzeczypospolitej |data = 2019 |data dostępu = 2019-06-02 |isbn = 9788360488690 |miejsce = Olsztyn |oclc = 1098226897}}</ref>; od tej pory możliwe się stało przeciąganie jednostek wodnych przez ludzi i zwierzęta pociągowe. Łukowaty kształt Kanału i jego ujście do rzeki pod dużym kątem wynikają z poprowadzenia go wzdłuż jednego z ówczesnych ujść rzeki Elbląg. Obecnie pod mostem w miejscowości [[Bielnik Drugi]] znajdują się oryginalne otwarte i zablokowane kotwami wrota przeciwpowodziowe, będące pozostałością po zbudowanej na przełomie lat 1897/1898 śluzie<ref>{{Cytuj |autor = Cezary Wawrzyński |tytuł = Osiem wieków wschodniopruskiej żeglugi, kanałów i dróg wodnych |data = 2014 |data dostępu = 2019-06-02 |isbn = 9788360488454 |miejsce = Olsztyn |wydawca = Edytor Wers |oclc = 890376799}}</ref>, jednej z dwu istniejących w tym miejscu (oddzielnie dla małych i dużych jednostek).