Wola Rzeczycka: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 5736 bajtów ,  1 rok temu
dodana historia wsi
m (korekta opisu)
(dodana historia wsi)
'''Wola Rzeczycka''' – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[powiat stalowowolski|powiecie stalowowolskim]], w [[Radomyśl nad Sanem (gmina)|gminie Radomyśl nad Sanem]]{{r|Dz.U. 29/2013|teryt}}.
 
=== Historia ===
'''T'''rudno jednoznacznie, mimo zachowanych wzmianek źródłowych, określić czas powstania tej wsi. Pierwszą wzmiankę o niej zawdzięcza­my Długoszowi, który w Liber Beneficiorum wymienił Wolę Rzeczycką wśród wsi należącyh do parafii w Charzewicach. Musiała powstać do­piero po roku 1464, czyli dacie utworzenia parafii w Pniowie, gdyż wśród jej uposażenia nie było jeszcze dziesięciny z Woli Rzeczyckiej. Dopiero w „Księdze dochodów beneficjów diecezji krakowskiej" z 1529 roku czy­tamy, że pleban z Pniowa pobiera dziesięcinę snopową m.in. ze wsi Wolya Rzeczyska na Possanyw. W 1478 roku spotykamy ją jako wieś szla­checką wśród włości Jakuba i Stanisława Zaklików z Międzygórza. Skoro przypadła im jako część spadku po Czyżowskich, to wcześniej musiała należeć do właścicieli pobliskich Rzeczyc i to zapewne z nimi należy wiązać jej początki.
 
'''XVI''' - wieczne spisy poborowe nie wymieniały Woli Rzeczyckiej, co może sugerować jej czasowy zanik. Zdaje się na to wskazywać również spis poborowy z 1626 roku. Właścicielka wsi, Anna Grodzka, oddała wów­czas pobór jedynie od 2 osiadłych półłanków. W jej rękach Wola Rzeczycką była jeszcze w 1637 roku. Przez następne pół wieku sytuacja uległa zmia­nie. W 1676 roku trybun lubelski, Władysław Goraj - Lipnicki miał tu już 34 poddanych, 2 Żydów i 6 przedstawicieli czeladzi dworskiej.
 
'''W''' latach 20 - tych XVIII wieku Wolę Rzeczycką nabył książę Jerzy Lubomirski i wkrótce weszła w skład klucza długorzeczyckiego. Niebawem Lubomirscy utworzyli tu obszerny folwark. Oprócz budynku mieszkalnego, składającego się z izby administratorskiej, grudzy dla cieląt, piwnicy i kuchni istniały w folwarku brogi, szopy na słomę, obory, dwie stajnie, gęśli, chle­wy, lodownia oraz spichlerz.
 
'''W''' 1740 roku mieszkało w Woli Rzeczyckiej 40 kmieci, 7 komorni­ków i rzemieślnik - łącznie 173 osoby. Pod koniec XVIII wieku liczba lud­ności wsi zmniejszyła się do 147 osób, nie było już kmieci, jedynie półrolnicy, zagrodnicy, 4 chałupników i 3 komorników. Przed I wojną światową wykazano tu już 585 mieszkańców.
 
'''W''' pierwszej połowie XIX wieku majątek dworski stał się własnością Gostyńskiego, który poślubił córkę Franciszka Lubomirskiego i Agaty Mos-sakowskiej, Pelagię. Ich syn, Stanisław zaangażował się w partyzantkę Jó­zefa Zaliwskiego i wraz z oddziałem Leopolda Bialkowskiego wziął udział w nieudanym ataku na Józefów, a później był więziony we Lwowie. Po śmierci Gostyńskiego Wola Rzeczycka powróciła do Lubomirskich.
 
'''N'''a początku XX wieku tutejszy folwark nabył Rachmiel Kanarek, który jeszcze przed wybuchem I wojny światowej rozsprzedał go okolicznym chło­pom. Ostatecznej likwidacji posiadłości dworskich w Woli Rzeczyckiej do­konał w latach 1925 - 1926 ks. Jerzy Lubomirski.
 
'''J'''uż w 1788 roku władze gminne Woli Rzeczyckiej wystosowały pety­cję do Nadzoru Szkolnego z prośbą o zezwolenie na otwarcie szkoły. Ambi­cje te zostały zrealizowane dopiero w latach 60 - tych następnego wieku, kiedy zaczęła funkcjonować tu gminna szkółka ludowa. Szkoła etatowa l - klasowa została zorganizowana w Woli Rzeczyc­kiej dopiero w 1910 roku, a jej nauczycielami byli do 1914 roku Władysław Domański i Ignacy Słyczyński. Kierowniczką tutejszej szkoły w okresie mię­dzywojennym była Stafania Czamecka.
 
'''O'''d XV wieku Wola Rzeczycka należała do parafii w Charzewicach, a następnie Rozwadowie. W XIX wieku wybudowana została tu skromna kaplica, gdzie odprawiano msze w większe święta. Trudny dostęp do ko­ścioła parafialnego, z racji braku mostu na Sanie, zachęcił rozwadowskiego wikariusza, O. Hieronima Rybę, do podjęcia budowy kościoła filialnego w Woli Rzeczyckiej, którą rozpoczęto w 1911 roku. Budynek według pro­jektu Kazimierza Świerszczyńskiego, uszkodzony w czasie działań wojen­nych, w latach 20- tych został odbudowany, zaś od 1924 roku zaczęła w Woli Rzeczyckiej funkcjonować odrębna parafia. Pierwszym jej proboszczem został ks. Tadeusz Sebastiański. Do atrakcji kościoła w Woli Rzeczyckiej, wzniesionego w stylu nadwiślańskim, należą: ołtarz główny z drzewa modrzewiowego, wykonany przez rzeźbiarza z Krosna, Andrzeja Lenika oraz cenna polichromia namalowana w latach 1934-193 7, przez Czesława Szyjkowskiego ze Lwowa.
 
'''W''' 1921 roku Wola Rzeczycka razem z przysiółkiem Turki miała 111 domów i 559 mieszkańców, zaś w 1938 ich liczba wzrosła do 731. W okre­sie międzywojennym wieś stała się ośrodkiem działalności radykalnego Związku Zawodowego Robotników Przemysłu Drzewnego i Ceramiczne­go, skupiającego pracowników tartaku w Kępie Rzeczyckiej. Jego organizatorem był działacz Francuskiej Partii Komunistycznej, a później KPP, Franciszek Delbas. W 1936 roku zorganizowano tu uroczy­ste obchody święta l Maja, a w następnym roku miejscowi komuniści i radykalni ludowcy wzięli aktywny udział w strajku chłopskim.
 
'''P'''odczas okupacji Wola Rzeczycka była nadal jedną z najbardziej le­wicowych wsi w okolicy. Działała tu organizacja lewicowa „Młot i Sierp", a następnie PPR i oddział GL, pod dowództwem Michała Pawelca. W 1943 roku, przez kilka tygodni przebywał we wsi oddział partyzantki radzieckiej kpt „Wałodki".
 
'''W''' okresie powojennym wieś znana była w okolicy z różnorodnych inicja­tyw społecznych.
 
'''D'''o kulturalnych atrakcji wsi można zaliczyć, istniejący od momentu powstania parafii, zwyczaj straży grobowej „Turków", przejęty z pobliskiego Radomyśla
{|class="wikitable" width="60%"
|+Integralne części wsi Wola Rzeczycka{{r|Dz.U. 29/2013|teryt}}
== Linki zewnętrzne ==
* {{SgKP|X|140|Rzeczycka Wola}}
* [http://www.wolarzeczyckaradomysl.pl/asp/pl_start.asp?typ=14&menu=24&strona=1&sub=3 Strona WWW]
 
{{Gmina Radomyśl nad Sanem}}
Anonimowy użytkownik