Rewolucja francuska: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1209 bajtów ,  1 rok temu
→‎Zwołanie Stanów Generalnych: strajk stanu 3., popularność Neckera, chronologia
m (Wycofano edycje użytkownika 91.203.221.222 (dyskusja). Autor przywróconej wersji to Halfbricking.)
Znacznik: Wycofanie zmian
(→‎Zwołanie Stanów Generalnych: strajk stanu 3., popularność Neckera, chronologia)
=== Zwołanie Stanów Generalnych ===
[[Plik:Necker, Jacques - Duplessis.jpg|mały|upright|[[Jacques Necker]]]]
We Francji ukazało się wiele ulotek i broszur o tematyce politycznej. Szczególny oddźwięk zdobyła broszura ''[[Czym jest stan trzeci?]]'', autorstwa opata [[Emmanuel-Joseph Sieyès|Emmanuela Josepha Sieyèsa]]. Zawarł w niej słowa: ''Czym jest stan trzeci? Wszystkim. Czym był dotąd? Niczym. Czego żąda? Być czymś.''<ref>{{cytuj książkę |nazwisko=Sobańska-Bondaruk |imię=Melania |nazwisko2=Lenard |imię2=Stanisław Bogusław |tytuł=Wiek XVI-XVII w źródłach |rok=1997 |wydawca=[[Wydawnictwo Naukowe PWN]] |miejsce=Warszawa |strony=484 |rozdział=Rozdział XVI. Wielka rewolucja we Francji 1789–1799 |isbn=83-01-12438-5}}</ref> Ponadto prowadzono ''zeszyty skarg'' (''cahiers des doléances'') w których umieszczano zażalenia, skargi i postulaty. Równocześnie wystąpiono z postulatem podwojenia liczby przedstawicieli stanu trzeciego w Stanach Generalnych. Król zaakceptował to żądanie.
 
Równocześnie wystąpiono z postulatem podwojenia liczby przedstawicieli stanu trzeciego w Stanach Generalnych i wprowadzenia głosowania większością posłów zamiast głosowania stanami. Król zaakceptował żądanie zwiększenia liczby posłów, ale sprawa głosowań pozostała nierozstrzygnięta. Chłopstwo i mieszczaństwo miało 600 deputowanych. Szlachta i duchowieństwo po 300 przedstawicieli, ale liczba przedstawicieli stanu trzeciego nie miała dużego znaczenia w przypadku głosowania stanami.
Wyborom do Stanów towarzyszył entuzjazm społeczeństwa. 4 maja 1789 roku w atmosferze składania deklaracji i cytowania dzieł [[Jean-Jacques Rousseau|Rousseau]] przedstawiciele zjechali do [[Wersal]]u, gdzie miała się odbyć sesja Stanów. [[Charles-Maurice de Talleyrand-Périgord|Biskup Talleyrand]] odprawił uroczystą mszę w [[katedra św. Ludwika w Wersalu|katedrze św. Ludwika]] z udziałem króla i wszystkich przedstawicieli. 5 maja procesja przeszła do [[pałac wersalski|pałacu królewskiego]]. Sesja Stanów Generalnych została otwarta przez królewską mowę tronową i dwugodzinne przemówienie Neckera o stanie państwa.
 
Dzień po ceremonialnym otwarciu Zgromadzenia posłowie stanu trzeciego zastrajkowali. Uznali, że weryfikacja uprawnień posłów przez każdy stan obradujący osobno stanowi nieakceptowalny precedens do uznania, że to jest zgromadzenie 3 stanów, a nie 600 posłów. Stan trzeci zdecydował, że nie będzie zajmował się żadnymi oficjalnymi sprawami, jako odrębny stan, dopóki nie dołączą do nich posłowie z innych stanów <ref name="Duncan 10">{{Cytuj stronę | url = https://www.revolutionspodcast.com/2014/09/310-the-tennis-court-oath.html | tytuł = 3.10 The Tennis Court Oath | autor = Mike Duncan | data = wrzesień 2014 | data dostępu = 2019-12-03}}</ref> <sup>9:38-14 min.</sup>.
System obrad i głosowań zakładał, że stan trzeci będzie obradował w innej sali. Przedstawiciele duchowieństwa i szlachty mieli obradować wspólnie, głosować jednak oddzielnie. Chłopstwo i mieszczaństwo miało 600 deputowanych. Szlachta i duchowieństwo po 300 przedstawicieli. Każda uchwała wymagała zatwierdzenia przez wszystkie stany{{fakt|data=2012-06}}. Stąd liczba przedstawicieli stanu trzeciego nie miała dużego znaczenia. Dwa uprzywilejowane stany odrzucały każdą propozycję przedkładaną przez przedstawicieli chłopstwa i mieszczaństwa.
 
Po pewnym czasie część szlachty i duchownych zaczęła przechodzić na salę obrad stanu trzeciego. Byli w tej grupie królewski kuzyn, książę [[Ludwik Filip Józef Burbon-Orleański]], wielokrotny królewski emisariusz hrabia [[Honoré Gabriel Riqueti de Mirabeau]], bohater wojny o amerykańską niepodległość generał [[Marie Joseph de La Fayette]], opat Sieyès i biskup Talleyrand. Przedstawiciele stanu trzeciego przedłożyli 10 czerwca wniosek o wspólne obrady i głosowanie. Szlachta razem z klerem odrzuciła wniosek. Złożono go jeszcze raz 12 czerwca, ale i tym razem spotkał się z odmową. Wobec tego 17 czerwca deputowani stanu trzeciego oświadczyli, iż ''stanowiąc ogromną większość całego narodu'' sami uznają się za jego jedyne przedstawicielstwo, pod nazwą [[Zgromadzenie Narodowe (Francja)|Zgromadzenia Narodowego]].
[[Plik:Salle jeu de paume versailles intérieur 2.jpg|mały|[[Sala do gry w piłkę]] (2006)]]
[[Plik:Le Serment du Jeu de paume.jpg|thumb|[[Jacques-Louis David]], ''Przysięga w sali do gry w piłkę'', 1791]]
Po pewnym czasie część szlachty i duchownych zaczęła przechodzić na salę obrad stanu trzeciego. Byli w tej grupie królewski kuzyn, książę [[Ludwik Filip Józef Burbon-Orleański]], wielokrotny królewski emisariusz hrabia [[Honoré Gabriel Riqueti de Mirabeau]], bohater wojny o amerykańską niepodległość generał [[Marie Joseph de La Fayette]], opat Sieyès i biskup Talleyrand. Przedstawiciele stanu trzeciego przedłożyli 10 czerwca wniosek o wspólne obrady i głosowanie. Szlachta razem z klerem odrzuciła wniosek. Złożono go jeszcze raz 12 czerwca, ale i tym razem spotkał się z odmową. Wobec tego 17 czerwca deputowani stanu trzeciego oświadczyli, iż ''stanowiąc ogromną większość całego narodu'' sami uznają się za jego jedyne przedstawicielstwo, pod nazwą [[Zgromadzenie Narodowe (Francja)|Zgromadzenia Narodowego]].
 
Reagując na ten przejaw nieposłuszeństwa, król, podczas nieobecności przedstawicieli, kazał zamknąć salę obrad. 20 czerwca deputowani Zgromadzenia Narodowego zebrali się w [[sala do gry w piłkę|sali do gry w piłkę]] i uroczyście złożyli tam [[Przysięga w sali do gry w piłkę|przysięgę]], iż nie rozejdą się, dopóki nie uchwalą [[Konstytucja Francji|pierwszej konstytucji dla Francji]]. WieluCzęść duchownych i kilku szlachciców dołączyło do Zgromadzenia. Ludwik XVI postanowił zastraszyć zbuntowanych i na plac przed pałacem sprowadził wojsko. Równocześnie zażądał, by obradowano oddzielnie. Tylko nieliczni przystali na żądanie króla. Zgromadzenie uchwaliło też nietykalność jego członków.
 
24 czerwca cała reszta kleru dołączyła do Zgromadzenia, 27 czerwca 47 szlachciców {{r|Duncan 10}} <sup>28:50 min.</sup>. Byli w tej grupie królewski kuzyn, książę [[Ludwik Filip Józef Burbon-Orleański]], wielokrotny królewski emisariusz hrabia [[Honoré Gabriel Riqueti de Mirabeau]], bohater wojny o amerykańską niepodległość generał [[Marie Joseph de La Fayette]], opat Sieyès i biskup Talleyrand. 29 czerwca król ustąpił, i zgodziwszy się na wspólne obrady i uznał Zgromadzenie Narodowe. Książę Filip Orleański udostępnił park przed swoim [[Palais-Royal]]. W tym okresie wzmożonej agitacji politycznej popularność zdobył mówca [[Camille Desmoulins]]. 9 lipca 1789 roku [[Zgromadzenie Narodowe (Francja)|Zgromadzenie Narodowe]] ogłosiło się Zgromadzeniem Narodowym Konstytucyjnym, zwanym potocznie [[Konstytuanta|Konstytuantą]]. Wobec tego minister Jacques Necker został przez króla oskarżony o nieudolność i odwołany ze stanowiska{{fakt|data=2012-06}}.
 
11 lipca król odwołał ministra Jacques Necker. 12 lipca paryżanie wystąpili na ulicę, obnosząc popiersia Neckera i księcia Orleańskiego, zwanego teraz Filipem ''Égalité''. Popularność Neckera była spowodowana tym, że był jedynym przedstawicielem władz czynnie popierającym dotowanie cen chleba i egzekwowanie kontroli cen chleba, którego brakowało. Odwołanie Neckera i wcześniejsze sprowadzenie do Paryża wojska, w dużej części zagranicznych najemników, wywołało strach przed wprowadzeniem represji <ref name="Duncun 11">{{Cytuj stronę | url = https://www.revolutionspodcast.com/2014/10/311-the-fall-of-the-bastille.html | tytuł = 3.11 The Fall of the Bastille | autor = Mike Duncan | data = październik 2014 | data dostępu = 2019-12-03}}</ref> <sup>7:14 - 10:45 min.</sup>. W tym okresie wzmożonej agitacji politycznej popularność zdobył mówca [[Camille Desmoulins]], który w czasie przemowy do tłumu powiedział, że woli raczej umrzeć niż poddać się niewoli {{r|Duncun 11}} <sup>14:50 min.</sup>. 13 lipca mieszkańcy stolicy zawiązali [[Komitet Stały]], który wydał odezwę ''Do broni!'' i powołał do życia gwardię mieszczańską. Masowo się zbrojono, chcąc się obronić przed spodziewaną kolejną interwencją wojska. Wiele obiektów państwowych spłonęło, placówki administracyjne zostały ograbione.
 
== Początek rewolucji ==