Rewolucja francuska: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1142 bajty ,  2 lata temu
(→‎Głód w stolicy: Marsz kobiet na Wersal, trochę szczegółów)
(→‎Wybuch wojny: Przyczyny)
=== Wybuch wojny ===
{{Zobacz też|Manifestacja 20 czerwca 1792}}
[[Plik:Marseillaisenoframe.jpg|thumb|200px|[[Claude Joseph Rouget de Lisle|Joseph Rouget de Lisle]] po raz pierwszy wykonuje ''Marsyliankę'']]
Tymczasem sytuacja ekonomiczna stawała się coraz gorsza i powstał pogląd, iż rozwiązać ją można tylko poprzez zwycięstwa w wojnach. Uważano powszechnie, iż stare, feudalne armie europejskie nie będą miały szans w starciu z narodową, obywatelską armią francuską. Poprzez wojskowe zwycięstwa planowano także ''rozsiać'' rewolucyjne idee na całym kontynencie. Doktryna ta była popierana szczególnie przez żyrondystów z [[Jacques Brissot|Jacques’em Pierre’em Brissotem]] na czele.
 
Żyrondyści, z [[Jacques Brissot|Jacques’em Brissotem]] na czele, przekonywali o istnieniu europejskiego spisku, dyrygowanego przez emigrantów, w celu obalenia rewolucji, więc Francja powinna zaatakować kraje udzielające schronienia emigrantom. Były to elektoraty [[elektorat Moguncji|Moguncji]] i [[Elektorat Trewiru|Trewiru]]. Przebywał tam brat króla [[Karol X Burbon|Karol hrabia d'Artois]] i armia w liczbie 4 tys. ludzi, prawie wyłącznie oficerów, którzy wyemigrowali z Francji <ref name="Duncun 21">{{Cytuj stronę | url = https://www.revolutionspodcast.com/2014/12/321-the-legislative-assembly.html | tytuł = 3.21- The Legislative Assembly | autor = Mike Duncan | data = grudzień 2014 | data dostępu = 2019-12-13}}</ref><sup>18:10 min.</sup>. O spisku przeciw Francji miało świadczyć m. in. zbliżenie Prus i Austrii. Jeszcze w sierpniu 1791 roku w saskim [[Pillnitz]] cesarz [[Leopold II Habsburg|Leopold II]] spotkał się z królem pruskim [[Fryderyk Wilhelm II Pruski|Fryderykiem Wilhelmem II]]. Wynikiem konferencji była niezobowiązująca [[Deklaracja z Pillnitz|deklaracja]] poparcia Ludwikowi XVI. W praktyce Leopold II nie udzielił braciom królewskim żadnej pomocy {{r|Duncun 21}} <sup>21:25 min.</sup>. Brissot z żyrondystami przekonywali także, że wojna ujawni zdrajców, w tym, króla. 29 listopada delegacja Zgromadzenia udała się do króla domagająca się wydania ultimatum elektorom. Król zgodził się i 14 grudnia wystosował ultimatum żądając wydalenia emigrantów francuskich. Król liczył, że atak na niemieckie księstwa spowoduje włączenie się Austrii, która pokona rewolucjonistów. Elektorowie zgodzili się z warunkami ultimatum, ale 21. grudnia Austria ostrzegła, że w razie ataku na niemieckie księstwa stanie w ich obronie. Brissot wykorzystał to jako potwierdzenie spisku antyfrancuskiego. Prąc do wojny z Austrią Brissot z resztą żyrondystów przekonywali, że stare, feudalne armie nie będą miały szans w starciu z narodową, obywatelską armią francuską, a szybka i zwycięska wojna polepszy pogarszającą się sytuację ekonomiczną. 7 lutego 1792 Austria i Prusy zawarły sojusz {{r|Duncun 21}} <sup>22:58-32:43 min.</sup> oceniając, że ewentualna wojna z Francją będzie szybka i wygrana z powodu niedoświadczonej i zdezorganizowanej armii francuskiej, pustego skarbu Francji i francuskiego przywództwa tworzonego przez niedoświadczonych prawników <ref name="Duncun 22">{{Cytuj stronę | url = https://www.revolutionspodcast.com/2015/01/322-war.html | tytuł = 3.22- War | autor = Mike Duncan | data = styczeń 2015 | data dostępu = 2019-12-13}}</ref> 1:49 min.
Gdy ministrami spraw wewnętrznych, [[Francuscy ministrowie spraw zagranicznych|spraw zagranicznych]] i wojny zostali żyrondyści (odpowiednio [[Jean Marie Roland]], [[Charles François Dumouriez]] oraz [[Joseph Servan]]), król uległ ich wpływom i 14 grudnia wystosował do [[Elektorzy Rzeszy|elektora]] [[trewir]]skiego ultimatum. Domagano się w nim wydalenia rojalistycznych emigrantów francuskich (na podstawie dekretu przeciw emigrantom z 31 października), przebywających w [[Koblencja|Koblencji]]. Elektor Trewiru ustąpił. Władcy mocarstw europejskich przyglądali się rewolucji i obawiali się rozwoju podobnych wydarzeń u siebie. Jeszcze w dniach 25–27 sierpnia 1791 roku w saskim [[Pillnitz]] [[Święty cesarz rzymski|cesarz]] [[Leopold II Habsburg|Leopold II]] spotkał się z [[Królestwo Prus|królem pruskim]] [[Fryderyk Wilhelm II Pruski|Fryderykiem Wilhelmem II]]. Wynikiem konferencji była [[Deklaracja z Pillnitz|deklaracja]], iż obaj władcy obserwują wydarzenia we Francji.
 
W marcu roku 1792 król Ludwik – pod naciskiem żyrondystów – wystosował do [[Wiedeń|Wiednia]] ultimatum, w którym żądano wyjaśnień w związku ze zbrojeniami [[austria]]ckimi na granicach. Nowy, młody cesarz [[Franciszek II Habsburg]] nie udzielił odpowiedzi, a 15 kwietnia wysłał do Paryża swoje ultimatum. Domagał się w nim zwrócenia [[Pius VI|papieżowi]] [[Awinion]]u (zajętego w maju 1791 roku), przywrócenia przywilejów duchowieństwu i szlachcie. Legislatywa i król ultimatum odrzucili i 20 kwietnia 1792 roku wypowiedzieli wojnę Austrii. Król liczył, iż armie austriackie szybko pokonają wojska francuskie i przywrócą jego władzę.
[[Plik:Marseillaisenoframe.jpg|thumb|200px|[[Claude Joseph Rouget de Lisle|Joseph Rouget de Lisle]] po raz pierwszy wykonuje ''Marsyliankę'']]
 
W nocy z 24 na 25 kwietnia [[Claude Joseph Rouget de Lisle]] skomponował ''Pieśń wymarszu [[Armia Renu (francuska)|Armii Renu]]'', znaną później jako ''[[Hymn Francji|Marsylianka]]''. Ku zaskoczeniu większości deputowanych wojska francuskie nie odnosiły sukcesów, a ofensywa marszałka Dumourieza na austriackie Niderlandy zakończyła się fiaskiem.