Bernardo Tanucci: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 259 bajtów ,  2 lata temu
m
drobne poprawki, źródła/przypisy
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
m (→‎top: POPRAWKI INTERPUNKCYJNE; WP:SK; Clean up; przy użyciu AWB)
m (drobne poprawki, źródła/przypisy)
| quote =
}}
[[Plik:Tanucci.jpg|thumb|200-px240px|Bernardo Tanucci]]
'''Bernardo Tanucci''' (ur. 1698, zm. 1783) – minister w [[Królestwo Neapolu|Królestwie Neapolu]], zwolennik idei jakie niosło ze sobą [[Oświecenie (epoka)|OświecenieOświecenia]], przedstawiciel [[Absolutyzm oświecony|absolutyzmu oświeceniowego]]<ref>[[Jan Baszkiewicz]], ''Francja nowożytna. Szkice z historii wieków XVII-XX. Wydawnictwo Poznańskie Poznań 2002, s.40.</ref>, wysoko ceniony przez [[Karol III Hiszpański|Karola III Hiszpańskiego]], władającywładającego Neapolem w latach [[1735]]-[[1759]] bardzo wysoko go cenił.
Tanucci przyszedł na świat w biednej rodzinie w [[Stia]], nieopodal [[Arezzo]] ([[Toskania]]). Wykształcenie odebrał na uniwersytecie w mieście [[Piza]], gdzie od roku [[1725]] miał posadę profesora prawa. Gdy [[Karol III Hiszpański]], wtedy jeszcze tylko książę Parmy Carlo podążał przez Toskanię na południe by podbić [[Królestwo Neapolu]], książę Toskanii ([[Wielkie Księstwo Toskanii]]) [[Kosma III Medyceusz|Cosimo III de' Medici]], namówił go by zabrał Tanucciego z sobą.
 
== Życiorys ==
W [[Neapol]]u Karol mianował Tanucciego pierwszym doradcą Królestwa, naczelnikiem Poczty, ministrem sprawiedliwości ([[1752]]), spraw zagranicznych (w [[1754]]), a w końcu markizem i pierwszym ministrem. Tanucci walczył przeciwko mieszaniu się kleru w sprawy państwa i przeciw feudalnym przywilejom papiestwa i arystokracji Neapolu i Sycylii. Wprowadzony został typowy [[absolutyzm oświecony]].
Tanucci przyszedł na świat w biednej rodzinie w [[Stia]], nieopodal [[Arezzo]] ([[Toskania]]). Wykształcenie odebrał na uniwersytecie w mieście [[Piza]], gdzie od roku [[1725]] miał posadę profesora prawa. Gdy [[Karol III Hiszpański]], wtedy jeszcze tylko książę Parmy Carlo podążał przez Toskanię na południe by podbić [[Królestwo Neapolu]], książę Toskanii ([[Wielkie Księstwo Toskanii]]) [[Kosma III Medyceusz|Cosimo III de' Medici]], namówił go by zabrał Tanucciego z sobą.
 
W [[Neapol]]u Karol mianował Tanucciego pierwszym doradcą Królestwa, naczelnikiem Poczty, ministrem sprawiedliwości ([[1752]]), spraw zagranicznych (w [[1754]]), a w końcu markizem i pierwszym ministrem. Tanucci walczył przeciwko mieszaniu się kleru w sprawy państwa i przeciw feudalnym przywilejom papiestwa i arystokracji Neapolu i Sycylii. Wprowadzony został typowy [[absolutyzm oświecony]].
W sprawach międzynarodowych Tanucci utrzymywał swój kraj z dala od wojen i awantur. W roku [[1742]] brytyjska flota pomogła mu utrzymać neutralność wód neapolitańskich, mimo iż trwała wówczas [[wojna o sukcesję austriacką]] ([[1740]]-[[1748]]). Zniesiono średniowieczne [[Martwa ręka|prawo martwej ręki]] w dobrach kościelnych, jak również średniowieczny status Neapolu jako wasala papiestwa. W roku 1767 wypędził z kraju [[Jezuici|jezuitów]].
 
W sprawach międzynarodowych Tanucci utrzymywał swój kraj z dala od wojen i awantur. W roku [[1742]] brytyjska flota pomogła mu utrzymać neutralność wód neapolitańskich, mimo iż trwała wówczas [[wojna o sukcesję austriacką]] ([[1740]]-[[1748]]). Zniesiono średniowieczne [[Martwa ręka|prawo martwej ręki]] w [[Dobra martwej ręki|dobrach kościelnych]], jak również średniowieczny status Neapolu jako wasala[[wasal]]a [[Papiestwo|papiestwa]]. W roku 1767 wypędził z kraju [[Jezuici|jezuitów]].
 
O jego działalności i charakterze wiadomo dziś dzięki relacjom i badaniom takich osób jak: [[Gaetano Filangeri]] (1752-1788, neapolitański uczony i prawnik), [[Federigo Sclopis]] (urodzony w [[Turyn]]ie polityk, 1798-1878), [[Pietro Colletta]] ([[Neapol]] 1775 – [[Florencja]] 1831, historyk i statystyk)i [[Marco Lastri]] (1731-1811).
Reformy Tanucciego próbowali potem kontynuować [[Giuseppe Beccadelli di Bologna, markiz della Sambuca]] (1726-1813) i [[Domenico Caracciolo]], markiz di Villamaina (1715-1789)
 
== Linki zewnętrznePrzypisy ==
{{Przypisy}}
* [http://www.newadvent.org/cathen/14446a.htm bardzo anty-oświeceniowy artykuł o Tanuccim w ''Catholic Encyclopedia'']
* [http://biblio.unipi.it:8081/archiviofoto/entity.jsp?entity=Tanucci%20Bernardo biografia po włosku na stronie Uniwersytetu w Pizie]
 
== Bibliografia ==
* [[Emanuel Rostworowski]], ''Historia powszechna – wiek XVIII'',Warszawa 1984 PWN, s. 530, 713, 719, 729-735, 775, 865.
 
== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.newadvent.org/cathen/14446a.htm bardzo anty-oświeceniowy artykuł o Tanuccim w ''Catholic Encyclopedia'']
* [http://biblio.unipi.it:8081/archiviofoto/entity.jsp?entity=Tanucci%20Bernardo biografia po włosku na stronie Uniwersytetu w Pizie]
 
{{Kontrola autorytatywna}}
2291

edycji