Tadeusz Boy-Żeleński: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 905 bajtów ,  2 lata temu
Usuwam mocno nacechowaną ideologicznie propagandę i oszczerstwa
(Nie róbmy w Wikipedii brukowca!)
(Usuwam mocno nacechowaną ideologicznie propagandę i oszczerstwa)
 
=== II wojna światowa ===
Po wybuchu [[II wojna światowa|II wojny światowej]] wyjechał do [[Lwów|Lwowa]]. Zamieszkał u szwagra żony – prof. [[Jan Grek|Jana Greka]]. 19 listopada 1939 roku, Boy z trzynastoma innymi pisarzami wyraził publicznie radość z [[Okupacja sowiecka ziem polskich (1939–1941)|zajęcia Kresów Wschodnich przez ZSRR]]<ref>Trznadel J., Kolaboranci Tadeusz Boy-Żeleński i grupa komunistycznych pisarzy we Lwowie 1939-1941, Antyk Marcin Dybowski, 1998. s. 57</ref>. Sam upadek Polski Boy nazwał „Upadkiem Polski szlacheckiej”, co wspierało komunistycznąradziecką propagandę o rzekomym zacofaniu Polski<ref>Trznadel J., Kolaboranci Tadeusz Boy-Żeleński i grupa komunistycznych pisarzy we Lwowie 1939-1941, Antyk Marcin Dybowski, 1998. s. 70</ref>. Boy również publicznie wychwalał komunistycznych propagandzistów, takich jak Bartosz Głowacki, Wandę Wasilewską, Elżbietę Szemplińską czy Władysława Broniewskiego<ref>Trznadel J., Kolaboranci Tadeusz Boy-Żeleński i grupa komunistycznych pisarzy we Lwowie 1939-1941, Antyk Marcin Dybowski, 1998. s. 76</ref>. Pomimo bycia z wykształcenia lekarzem, postanowił działać jako pisarz propagandowy komunistów. Wyraził pełne poparcie dla reżimunowych władz oraz współpracował z nimnimi, powodem byłamogła prawdopodobniebyć inspiracja myślą Marksa i Engelsa oraz kult [[Rewolucja francuska|rewolucji francuskiej]]<ref>Trznadel J., Kolaboranci Tadeusz Boy-Żeleński i grupa komunistycznych pisarzy we Lwowie 1939-1941, Antyk Marcin Dybowski, 1998. s. 80-84</ref>. W październiku 1939 [[sowieci|sowieckie]]radzieckie kierownictwo [[Uniwersytet Lwowski|Uniwersytetu Lwowskiego]] powołało go na kierownika katedry historii literatury francuskiej. Działał w lwowskim oddziale [[Związek Literatów Polskich|Związku Literatów Polskich]],. wszedłWszedł w skład kolegium redakcyjnego pisma Związku Pisarzy Sowieckich „[[Nowe Widnokręgi]]”, publikował artykuły w „[[Czerwony Sztandar (periodyk po polsku)|Czerwonym Sztandarze]]”, uczestniczył także w różnych imprezach propagandowych<ref>[http://lwow.home.pl/boy.html Barbara Winklowa, ''Boy we Lwowie''].</ref>. W styczniu [[1940]] wszedł w skład 16-osobowej brygady autorów, powołanej za zgodą Ministerstwa Oświaty [[Ukraińska Socjalistyczna Republika Radziecka|Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej]] dla zredagowania 3-tomowego podręcznika historii literatury polskiej<ref>[[Bohdan Urbankowski]], Czerwona msza, czyli uśmiech Stalina, t. 1, Warszawa 1998, s. 180.</ref>.
==== Kolaboracja z komunistami ====
Po wybuchu [[II wojna światowa|II wojny światowej]] wyjechał do [[Lwów|Lwowa]]. Zamieszkał u szwagra żony – prof. [[Jan Grek|Jana Greka]]. 19 listopada 1939 roku, Boy z trzynastoma innymi pisarzami wyraził publicznie radość z zajęcia Kresów Wschodnich przez ZSRR<ref>Trznadel J., Kolaboranci Tadeusz Boy-Żeleński i grupa komunistycznych pisarzy we Lwowie 1939-1941, Antyk Marcin Dybowski, 1998. s. 57</ref>. Sam upadek Polski Boy nazwał „Upadkiem Polski szlacheckiej”, co wspierało komunistyczną propagandę o zacofaniu Polski<ref>Trznadel J., Kolaboranci Tadeusz Boy-Żeleński i grupa komunistycznych pisarzy we Lwowie 1939-1941, Antyk Marcin Dybowski, 1998. s. 70</ref>. Boy również publicznie wychwalał komunistycznych propagandzistów, takich jak Bartosz Głowacki, Wandę Wasilewską, Elżbietę Szemplińską czy Władysława Broniewskiego<ref>Trznadel J., Kolaboranci Tadeusz Boy-Żeleński i grupa komunistycznych pisarzy we Lwowie 1939-1941, Antyk Marcin Dybowski, 1998. s. 76</ref>. Pomimo bycia z wykształcenia lekarzem, postanowił działać jako pisarz propagandowy komunistów. Wyraził pełne poparcie dla reżimu oraz współpracował z nim, powodem była prawdopodobnie inspiracja myślą Marksa i Engelsa oraz kult rewolucji francuskiej<ref>Trznadel J., Kolaboranci Tadeusz Boy-Żeleński i grupa komunistycznych pisarzy we Lwowie 1939-1941, Antyk Marcin Dybowski, 1998. s. 80-84</ref>. W październiku 1939 [[sowieci|sowieckie]] kierownictwo [[Uniwersytet Lwowski|Uniwersytetu Lwowskiego]] powołało go na kierownika katedry historii literatury francuskiej. Działał w lwowskim oddziale [[Związek Literatów Polskich|Związku Literatów Polskich]], wszedł w skład kolegium redakcyjnego pisma Związku Pisarzy Sowieckich „[[Nowe Widnokręgi]]”, publikował artykuły w „[[Czerwony Sztandar (periodyk po polsku)|Czerwonym Sztandarze]]”, uczestniczył w imprezach propagandowych<ref>[http://lwow.home.pl/boy.html Barbara Winklowa, ''Boy we Lwowie''].</ref>. W styczniu [[1940]] wszedł w skład 16-osobowej brygady autorów, powołanej za zgodą Ministerstwa Oświaty [[Ukraińska Socjalistyczna Republika Radziecka|Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej]] dla zredagowania 3-tomowego podręcznika historii literatury polskiej<ref>[[Bohdan Urbankowski]], Czerwona msza, czyli uśmiech Stalina, t. 1, Warszawa 1998, s. 180.</ref>.
 
Podczas [[Wybory do Zgromadzeń Ludowych Zachodniej Ukrainy i Zachodniej Białorusi 1939|prowizorycznych i fałszowanych wyborów w 1940 roku]], które miały zapewnić legitymizację władzy Sowieckiejradzieckiej, Boy zachęcał do udzielenia poparcia nowemunowej reżimowiwładzy.
{{CytatD|Z tym życzeniem spieszę do urny, z której wyjdą nazwiska godnie reprezentujące najszlachetniejsze ideały pracy, twórczości, międzynarodowego braterstwa|Tadeusz Boy-Żeleński|Trznadel J., Kolaboranci Tadeusz Boy-Żeleński i grupa komunistycznych pisarzy we Lwowie 1939-1941, Antyk Marcin Dybowski, 1998. s. 92}}
W sierpniu 1940 był gościem Wszechzwiązkowego Komitetu ds. Nauki [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|ZSRR]] w [[Moskwa|Moskwie]]<ref>Dzieje najnowsze: Tom 14, PAN, 1983.</ref>, po podróży wychwalał Związek Radziecki w Czerwonym Sztandarze<ref>Trznadel J., Kolaboranci Tadeusz Boy-Żeleński i grupa komunistycznych pisarzy we Lwowie 1939-1941, Antyk Marcin Dybowski, 1998. s. 99</ref>. Wykorzystując swoją pozycję, Boy wielokrotnieprzynajmniej dziękowałdwukrotnie władzypróbował komunistycznej,interweniować zau wyzwoleniewładz polskich,radzieckicj ukraińskichw obronie osób deportowanych (chodziło o prawnika Wiktora Turka i żydowskichprawdopodobnie pisarzyo odAnnę polskiTetmajerową, wdowę po [[Włodzimierz Tetmajer|Włodzimierzu]])<ref>H. szlacheckiejMarkiewicz, w„Boy-Żeleński”, audycjiWydawnictwo radiowejDolnośląskie, opisanoWrocław zebranie2001, wes. Lwowie212.</ref>.{{Osobny wartykuł|Mord 1940profesorów rokulwowskich}}
{{CytatD|Występuje prof. Boy-Żeleński, wspominając ciężkie dni przeszłości. Mówi o twórczej radości, którą przeżywa na wyzwolonych ziemiach ukraińska, polska i żydowska inteligencja||Trznadel J., Kolaboranci Tadeusz Boy-Żeleński i grupa komunistycznych pisarzy we Lwowie 1939-1941, Antyk Marcin Dybowski, 1998. s. 93}}
Wykorzystując swoją pozycję, Boy przynajmniej dwukrotnie próbował interweniować u władz sowieckich w obronie osób deportowanych (chodziło o prawnika Wiktora Turka i prawdopodobnie o Annę Tetmajerową, wdowę po Włodzimierzu)<ref>H. Markiewicz, „Boy-Żeleński”, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2001, s. 212.</ref>.
 
Wkrótce po zajęciu Lwowa przez Niemców, w nocy z 3 na 4 lipca 1941, został aresztowany wraz z prof. [[Jan Grek|prof.Janem Grekiem]] i jego żoną, [[Maria Pareńska|Marią Pareńską-Grekową]] przez [[Einsatzkommando zur besonderen Verwendung]] pod dowództwem Brigadeführera dr. [[Eberhard Schöngarth|Karla Eberharda Schöngartha]] i [[Mord profesorów lwowskich|zamordowany tej samej nocy na stoku Góry Kadeckiej]]<ref>Tadeusz Żeleński, ''Dziewice konsystorskie.Piekło kobiet'', Poznań 1992, s. 24.</ref> wraz z grupą polskich profesorów lwowskich uczelni. Miejsce jego pochówku jest nieznane.
{{Osobny artykuł|Mord profesorów lwowskich}}
 
Wkrótce po zajęciu Lwowa przez Niemców, w nocy z 3 na 4 lipca 1941, został aresztowany wraz z [[Jan Grek|prof. Grekiem]] i jego żoną, [[Maria Pareńska|Marią Pareńską-Grekową]] przez [[Einsatzkommando zur besonderen Verwendung]] pod dowództwem Brigadeführera dr. [[Eberhard Schöngarth|Karla Eberharda Schöngartha]] i [[Mord profesorów lwowskich|zamordowany tej samej nocy na stoku Góry Kadeckiej]]<ref>Tadeusz Żeleński, ''Dziewice konsystorskie.Piekło kobiet'', Poznań 1992, s. 24.</ref> wraz z grupą polskich profesorów lwowskich uczelni. Miejsce jego pochówku jest nieznane.
 
== Dzieła ==
2650

edycji