Anna Stupnicka-Bando: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 22 bajty ,  2 lata temu
drobne redakcyjne
m (Foks17 przeniósł stronę Anna Stupnicka Bando do Anna Stupnicka-Bando: dywiz)
(drobne redakcyjne)
== Życiorys ==
 
Ojciec Anny Stupnickiej-Bando przed wojną był starostą w Końskich. Matka, Janina Stupnicka z d. Wójcik, pracowała jako nauczycielka. Po rozstaniu z mężem zaczęła pracowaćpracowała w administracji wojskowej. Przed wojną Anna Stupnicka-Bando mieszkała wraz z matką i babką na [[Ulica Adama Mickiewicza w Warszawie|ul. Mickiewicza]] 25 na warszawskim [[Żoliborz]]u, uczęszczała do szkoły [[Szkoła Podstawowa, Gimnazjum i Liceum Sióstr Zmartwychwstanek w Warszawie|Sióstr Zmartwychwstanek]]<ref>{{Cytuj |autor = [[Teresa Torańska]] |tytuł = Historia rodziny Stupnickich {{!}} Polscy Sprawiedliwi |data = 2008-11 |data dostępu = 2020-01-08 |opublikowany = sprawiedliwi.org.pl |url = https://sprawiedliwi.org.pl/pl/historie-pomocy/historia-rodziny-stupnickich}}</ref>.
 
We wrześniu 1939 rodzina została ewakuowana z Warszawy. Po dotarciu do [[Przedmoście rumuńskie|granicy rumuńskiej]] Janina pod wpływem matki zdecydowała się wrócić do okupowanej stolicy. Zajmowała się tam prowadzeniem ksiąg meldunkowych i administracji budynków. Dzięki przepustce pozwalającej poruszać się po getcie, zimą 1941 wraz z Anną wyprowadziła stamtąd żydowską dziewczynkę – Lilianę Alter, córkę działacza Bundu, Hilarego; matka Liliany zginęła w czasie wojny<ref name=":1">{{Cytuj |autor = Maciej Puchłowski |tytuł = Anna Stupnicka-Bando - Sprawiedliwa Wśród Narodów Świata |data = 2018-02-09 |data dostępu = 2020-01-08 |opublikowany = dzieje.pl |url = https://dzieje.pl/wideo/anna-stupnicka-bando-sprawiedliwa-wsrod-narodow-swiata |język = pl}}</ref>. Do wybuchu [[Powstanie warszawskie|powstania warszawskiego]] Liliana, przedstawiająca się jako Krysia Wójcik, ukrywała się u Stupnickich. Dziewczynki brały udział w tajnym nauczaniu. Do mieszkania na Żoliborzu przychodzili także inni ukrywający się Żydzi: Ryszard Grynberg i Mikołaj Borenstein. Borensteinowi Janina pomogła załatwić [[Kenkarta|kenkartę]] i pracę w sąsiednim budynku. Po wybuch powstania kobiety przebywały w piwnicach domu. Anna Stupnicka jako sanitariuszka organizowała punkt medyczny [[Obwód Żoliborz Armii Krajowej|Obwodu II „Żywiciel” Armii Krajowej]]. Po powstaniu kobiety trafiły do [[Dulag 121 Pruszków|obozu przejściowego w Pruszkowie]]<ref>{{Cytuj |autor = Klara Jackl, Judyta Pawlak |tytuł = Anna Stupnicka-Bando {{!}} Wirtualny Sztetl |data = 2014-02-13 |data dostępu = 2020-01-08 |inni = Przemysław Jaczewski (operator) |opublikowany = sztetl.org.pl |url = https://sztetl.org.pl/pl/historia-mowiona/138466-anna-stupnicka-bando}}</ref>.
 
Stamtąd zostały skierowane przez Niemców do Krakowa. Podczas wywózki udało się zbiec. Wczesną wiosną 1945 przyjechały do Warszawy. Bezpośrednio po wojnie Stupnickie przeprowadziły się do [[Gdańsk]]a. Anna działała w [[Towarzystwo Przyjaciół Żołnierza|Towarzystwie Przyjaciół Żołnierza]]. Wróciły do Warszawy. W 1954 spłonął ich domek w Międzylesiu. Anna rozpoczęła studia na [[Warszawski Uniwersytet Medyczny|Akademii Medycznej w Warszawie]]. Po pewnym czasie przerwała, by pomagać chorej matce. Dorabiała, prowadząc kiosk ruchu. Mieszkały u sąsiadki. Anna Stupnicka następnie wyszła za mąż za inżyniera, pracownika Instytutu Elektrotechniki w Międzylesiu. Ukończyła studia, zyskując specjalizację z [[Neurologia|neurologii]]. Zawodowo przez całe życie związana z [[Międzyleski Szpital Specjalistyczny w Warszawie|Centralnym Szpitalem Kolejowym]]. Prowadziła także przychodnię neurologiczną. Prowadziła także gabinet dla kombatantów<ref name=":2">{{Cytuj |autor = Dariusz Jasiński |tytuł = Archiwum Historii Mówionej – Anna Stupnicka-Bando |data = 2012-06-04 |data dostępu = 2020-01-08 |opublikowany = www.1944.pl |url = https://www.1944.pl/archiwum-historii-mowionej/anna-stupnicka-bando,2924.html |język = en}}</ref>.
 
Udzielała się w kole kombatantów „[[Wawer]]”, będąc przez pewien czas członkinią zarządu. Prowadziła gabinet dla kombatantów. W Polskim Towarzystwie Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata początkowo była w zarządzie, a następnie została jego prezeską<ref name=":2" />. Jako przedstawicielprzedstawicielka Sprawiedliwych w 2009 brałbrała udział w wizycie w Stanach Zjednoczonych, podczas której spotkałspotkała się m.in. z [[Prezydent Stanów Zjednoczonych|prezydentem]] [[Barack Obama|Barackiem Obamą]]<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Wizyta delegacji polskich Sprawiedliwych w Stanach Zjednoczonych / Inicjatywy społeczne / Rok 2010 / Aktualności / Archiwum Lecha Kaczyńskiego / Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej |data = 2009-04-23 |data dostępu = 2020-01-02 |opublikowany = www.prezydent.pl |url = https://www.prezydent.pl/archiwum-lecha-kaczynskiego/aktualnosci/rok-2010/inicjatywy-spoleczne/art,657,wizyta-delegacji-polskich-sprawiedliwych-w-stanach-zjednoczonych.html}}</ref>.
 
Cała trójka Żydów przeżyła wojnę. Anna Stupnicka utrzymywała kontakt z Grynbergiem do lat 70. Liliana Alter (po mężu Ridler) po wojnie wyjechała do cioci we [[Francja|Francji]]; w 1989 odnowiła kontakt z Anną, kobiety spotkały się w [[Paryż]]u<ref name=":1" />.
Anonimowy użytkownik