Albert Forster: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 95 bajtów ,  1 rok temu
WP:SK+Bn, drobne redakcyjne
(Wycofano ostatnią zmianę treści (wprowadzoną przez 89.65.193.198) i przywrócono wersję 57238174 autorstwa Dreamcatcher25)
(WP:SK+Bn, drobne redakcyjne)
{{Polityk infobox
| polityk = Albert Maria Forster
|pełne grafika imię i nazwisko = [[Plik:Albert Maria Forster.jpg|185px]]
|grafika opis grafiki = [[Plik:Albert Forster.jpg|185px]]
|opis grafiki data urodzenia = [[26 lipca]] [[1902]]
| miejscedata urodzenia = [[Fürth26 lipca]], [[Królestwo Bawarii1902]]
|miejsce data śmierci urodzenia = [[28 lutego]] [[1952Fürth]]
| miejscedata śmierci = [[Warszawa28 lutego]], [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|Polska1952]]
|miejsce śmierci = [[Warszawa]]
| funkcja = [[Senat Wolnego Miasta Gdańska|Staatsoberhaupt]] [[Wolne Miasto Gdańsk|Wolnego Miasta Gdańska]]
| partia = [[Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników|NSDAP]]
| od partia = [[23Narodowosocjalistyczna sierpnia]]Niemiecka [[1939Partia Robotników|NSDAP]]
| dood = [[123 wrześniasierpnia]] [[1939]]
|do = [[1 września]] [[1939]]
| poprzednik = [[Arthur Greiser]] jako [[Senat Wolnego Miasta Gdańska|''Prezydent Senatu Wolnego Miasta Gdańska'']]
|poprzednik następca = [[Arthur Greiser]] =jako ''funkcja[[Senat zniesionaWolnego wMiasta związku zGdańska|''Prezydent likwidacjąSenatu Wolnego Miasta Gdańska'']]
|następca = ''funkcja zniesiona w związku z likwidacją Wolnego Miasta Gdańska''
| odznaczenia =
| www odznaczenia =
|www commons = Category:Albert Forster =
| quote commons = Category:Albert Forster
|quote = Albert Forster
}}
[[Plik:Rakowiecka37.jpg|thumb|[[Areszt Śledczy Warszawa-Mokotów|Więzienie mokotowskie]] w [[Warszawa|Warszawie]], miejsce egzekucji Alberta Forstera]]
 
== Życiorys ==
Członek [[Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników|NSDAP]] nr 1924, [[Schutzstaffel|SS]] nr 158. Od 15 października 1930 pełnił na polecenie [[Adolf Hitler|Adolfa Hitlera]] funkcję [[gauleiter]]a [[gdańsk]]iego ([[Wolne Miasto Gdańsk]]) [[Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników|NSDAP]], do którego przybył 9 dni później<ref>[http://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,24049144,w-piatek-w-sadzie-odtworza-proces-hitlerowskiego-ludobojcy-alberta.html W gdańskim sądzie odtworzą proces hitlerowskiego ludobójcy].</ref>.
 
Odpowiedzialny za łamanie postanowień [[traktat wersalski|traktatu wersalskiego]] w Wolnym Mieście Gdańsku, łamanie konstytucji tegoż, nielegalne uzbrajanie oraz rozbudowę oddziałów [[Sturmabteilung|SA]] i SS na jego terenie oraz prześladowania przedstawicieli opozycji, Polaków oraz [[Żydzi|Żydów]] jeszcze przed wojną.
 
23 sierpnia 1939 Albert Forster ogłosił się zwierzchnikiem Wolnego Miasta Gdańska<ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Forster ogłosił się zwierzchnikiem Wolnego Miasta Gdańska |url = http://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/plain-content?id=50610|czasopismo = [[Gazeta Lwowska (1810–1939)|Gazeta Lwowska]] | strony = 1 | data = Nrnr 192 z 26 sierpnia 1939 | url = http://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/plain-content?id=50610}}</ref>. W wyniku walki o władzę przejął jej pełnię, eliminując Prezydenta [[Senat Wolnego Miasta Gdańska|Senatu Wolnego Miasta Gdańska]] [[ArturArthur Greiser|Artura Greisera]], który po 1 września 1939 roku został przeniesiony do [[Wielkopolska|Wielkopolski]]. Po wybuchu wojny Albert Forster otrzymał stanowisko namiestnika (''Reichsstatthalter'') [[Gdańsk-Prusy Zachodnie|Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie]] (''Reichsgau Danzig-Westpreußen'').
 
Organizator przyłączenia Gdańska do [[III Rzesza|Rzeszy]] oraz odpowiedzialny za powstanie obozu koncentracyjnego [[Stutthof (KL)|Stutthof]] i [[Zbrodnia w Piaśnicy|masowe egzekucje w Piaśnicy]] (12 tysięcy pomordowanych) na [[Kaszuby|Kaszubach]]. 31 grudnia 1941 został [[awans służbowy|awansowany]] na stopień [[wykaz stopni w SS|SS-Obergruppenführera]]. Bezpośrednio odpowiedzialny za prześladowania Polaków w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie, ich masowe wysiedlenia, prześladowania. W listopadzie 1939 roku Forster powiedział: ''Kto należy do narodu polskiego, musi zniknąć. Najzaszczytniejszym dla nas zadaniem jest uczynienie wszystkiego, aby każdy przejaw polskości zginął bez reszty''<ref>Piotr Bejrowski „Tajna Organizacja Wojskowa „Gryf Kaszubski"”Kaszubski”, [http://www.urzad.pomorskie.eu/res/umwp/pomorskie/2013/pomorskie97.pdf Pomorskie. Magazyn samorządu województwa pomorskiego] nr 1 (97) styczeń-luty 2013, strs. 22-2322–23.</ref>.
 
Odpowiedzialny był także za opóźnianie planowej ewakuacji ludności niemieckiej i wprowadzanie jej w 1945 roku w błąd co do faktycznego położenia na froncie. Doprowadził tymi działaniami (oraz nieustannymi kłótniami z gauleiterem Prus Wschodnich [[Erich Koch|Erichem Kochem]]) do paniki, zatorów na drogach, braku możliwości ewakuacji z Gdańska ponad miliona Niemców.
Jego nazwisko znalazło się na [[alianci (II wojna światowa)|alianckiej]] liście zbrodniarzy wojennych. Zatrzymany przez Anglików w Niemczech, w sierpniu 1946 wydany został Polsce. Osądzony przez [[Najwyższy Trybunał Narodowy]] w [[Gdańsk]]u od 5 do 29 kwietnia 1948, skazany został za popełnione zbrodnie wojenne na karę śmierci. Wyznaczonymi z urzędu obrońcami Forstera byli gdańscy adwokaci Bolesław Wiącek oraz Tadeusz Kuligowski.
 
Wyrok wykonano 28 lutego 1952 w [[Areszt Śledczy Warszawa-Mokotów|więzieniu mokotowskim]] w [[Warszawa|Warszawie]]{{odn|Podgóreczny|1977|s=424-427424–427}}.
 
Do dzisiaj nie jest znany ani powód odwlekania egzekucji, ani nieinformowania o niej opinii publicznej<ref>{{Cytuj pismo | nazwisko = Henzler | imię = Marek | tytuł = Wojna osądzona | czasopismo = Polityka | strony = 68 | data = 17 lutego–23 lutego 2016}}</ref>. W literaturze popularnej pojawia się teza, bazująca na pracy Levine’a, że Forster nie został stracony, lecz żył w areszcie domowym do naturalnej śmierci. Hipoteza ta nie została jednak nigdy potwierdzona w jakichkolwiek poważnych źródłach.
 
Do dzisiaj istnieje w Gdańsku niewielki dom jednorodzinny, w którym mieszkał wraz z rodziną do 1939 roku (przy ulicy Generała Bora-Komorowskiego 95). Po wybuchu wojny Forster przeniósł się do komfortowej willi z ogrodem przy ul. Dębinki 1, w której w latach 1936-19391936–1939 siedzibę miało prywatne gimnazjum żydowskie prowadzone przez [[Ruth Rosenbaum]] (tzw. [[Gimnazjum Rosenbaumów]])<ref>Mieczysław Abramowicz, Idisze szkejnim fun Langfur (Żydowscy sąsiedzi z Wrzeszcza). w: Wędrówki po Wrzeszczu. [red.:] K. Szczepańska, J. Szczepański, Gdańsk 2011, s. 207-209207–209. {{ISBN|978-83-7453-016-3}}, {{ISBN|978-83-62063-08-6}}.</ref>. Obecnie w budynku znajduje się siedziba jednostek administracji Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Zachowała się także jego rezydencja na gdańskiej [[Wyspa Sobieszewska|Wyspie Sobieszewskiej]], tzw. „[[Forsterówka]]”<ref>Bartosz Gondek „Hitler, Forster, Danzig. Co zostało w dzisiejszym Gdańsku po nazistach?” http://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/1,35612,12118773,Hitler__Forster__Danzig__Co_zostalo_w_dzisiejszym.html.</ref>.
 
=== Honorowe obywatelstwo ===
Honorowy obywatel miasta:
* [[Gdańsk]]a od 14 lipca 1933<ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Trzecim obywatelem hon. Gdańska mianowany pełnomocnik Hitlera |url = http://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/plain-content?id=35970|czasopismo = [[Gazeta Lwowska (1810–1939)|Gazeta Lwowska]] | strony = 1 | data = Nrnr 194 z 17 lipca 1933 | url = http://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/plain-content?id=35970}}</ref>
* [[Fürth]] od 27 kwietnia 1934
* [[Sopot]]u od 4 czerwca 1939
== Bibliografia ==
* Levine, S. Herbert: ''Local Authority and the SS State: The Conflict Over Population Policy in Danzig-West Prussia, 1939–1945'', Central European History 1969.
* {{ cytuj książkę | nazwisko = Podgóreczny | imię = Marian | tytuł = Gauleiter i oskarżony | wydawca = Wydawnictwo Morskie | miejsce = Gdańsk | rok = 1977 | isbn = | odn = tak }}
* Schenk, D.: ''Albert Forster - gdański namiestnik Hitlera'', Polnord 2002
* Cichy, E.: ''Faszyzm w Gdańsku 1930 - 1945'', Adam Marszałek 2002
 
== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.rzygacz.webd.pl/index.php?id=84,437,0,0,1,0 Rozporządzenie mianujące Alberta Forstera Głową Wolnego Miasta Gdańska z sierpnia 1939]
* [http://www.rzygacz.webd.pl/index.php?id=84,436,0,0,1,0 Staatsgrundsgesetz i odezwa Forstera z 1 IX 1939 r.]
* [http://vod.onet.pl/na-tropach-tajemnic,na-tropach-tajemnic-zagadka-krola-alberta,3423,1,3427,odcinek.html „Zagadka króla Alberta” - Historia Alberta Forstera] ([[Wideo|video]])
* [http://www.kronikarp.pl/szukaj,20384,strona-1 Proces byłego gauleitera Gdańska, nazistowskiego zbrodniarza Alberta Forstera] w [[Polska Kronika Filmowa|PKF]] na stronie [http://www.kronikarp.pl/ KronikaRP]
{{Prezydenci Wolnego Miasta Gdańska}}