Produkt krajowy brutto: Różnice pomiędzy wersjami

wikizacja, drobne redakcyjne, drobne techniczne
(wikizacja, drobne redakcyjne, drobne techniczne)
'''Produkt krajowy brutto''' (PKB, {{ang.|gross domestic product, GDP}}) – jeden z podstawowych mierników efektów pracy społeczeństwa danego kraju stosowany w [[rachunkiSystem narodowerachunków narodowych|rachunkach narodowych]]. PKB opisuje zagregowaną wartość [[dobra finalne|dóbr]] i [[usługi|usług]] finalnych wytworzonych przez narodowe i zagraniczne [[czynniki produkcji]] na terenie danego kraju w określonej [[jednostka miary|jednostce]] czasu (najczęściej w ciągu roku)<ref>{{Cytuj książkę|nazwisko = Taylor|imię = Mark|tytuł = Makroekonomia|rok = 2009|wydawca = PWE|miejsce = Warszawa|strony = 30, 32|isbn = 9788320818185|nazwisko2 = Mankiw|imię2 = Gregory}}</ref>.
 
PKB jest miarą wielkości [[Gospodarka|gospodarki]]. Wzrost lub spadek realnego PKB oraz dynamika tych ruchów stanowi miarę&nbsp;[[wzrost gospodarczy|wzrostu gospodarczego]]. Przy obliczaniu wartości PKB kryterium geograficzne jest jedyne i rozstrzygające. Nie ma znaczenia pochodzenie kapitału, własność przedsiębiorstw itp.
 
[[Plik:PKB per capita (USA = 100).jpg|thumb|upright=2.2|PKB per capita według [[Parytet siły nabywczej|parytetu siły nabywczej]] w latach 1950–2016 (Stany Zjednoczone = 100%); Źródło: [https://en.wikipedia.org/wiki/The_Conference_Board The Conference Board]<ref>[http://www.conference-board.org/data/economydatabase/index.cfm?id=27762 The Conference Board Total Economy Database™, May 2015, http://www.conference-board.org/data/economydatabase/ – „Output, Labor, and Labor Productivity, 1950-2015” (GDP-Capita EKS).]</ref>]]
* nie uwzględnia wartości czasu wolnego (wypoczynku),
* nie uwzględnia wartości wytworzonych bezpłatnie przez wolontariuszy,
* nie ujmuje tzw. [[Efekty zewnętrzne|efektów zewnętrznych]] produkcji (np. zanieczyszczenia środowiska)
* uwzględnia produkcję tzw. antydóbr (np. wydłużenie dojazdów do pracy, wydatki na administrację<ref>{{Cytuj|tytuł=antydobro|data dostępu=2016-07-13|opublikowany=encyklopedia.pwn.pl|url=http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/antydobro;3870068.html}}</ref>),
* nie uwzględnia różnic cen w poszczególnych krajach (co przynajmniej teoretycznie jest niwelowane przez liczenie PKB parytetem siły nabywczej),
* nie odzwierciedla zróżnicowania dochodów w społeczeństwie ani ich dystrybucji (wysoki PKB niekoniecznie przekłada się na dobrobyt wszystkich obywateli),
* do PKB wliczane są zbrojenia, choć zdaniem niektórych ekonomistów wydatki takie nie zwiększają użyteczności społeczeństwa, jedynie umożliwiają prowadzenie działalności zwiększającej tę użyteczność,
* nie pokazuje jakości usług, zwłaszcza państwowych,
* nie odzwierciedla faktu, że nie cały wypracowany PKB trafia do obywateli w postaci bezpośredniej (pensje) lub pośredniej (świadczenia, zasiłki itp.) – część PKB transferowana jest w formie zysków za granicę.
 
Z tego powodu opracowano inne wskaźniki poziomu jakości życia, między innymi [[wskaźnik rozwoju społecznego]] (HDI) czy miernik dobrobytu ekonomicznego netto – [[Net Economic Welfare|NEW]] ({{ang.|net economic welfare}}).
 
== Zobacz też ==
69 377

edycji