Języki austroazjatyckie: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 176 bajtów ,  1 rok temu
poprawa ujedn. i przek., WP:SK, drobne redakcyjne, jęz., drobne techniczne
(drobne redakcyjne)
(poprawa ujedn. i przek., WP:SK, drobne redakcyjne, jęz., drobne techniczne)
Językoznawcy tradycyjnie rozdzielali języki austroazjatyckie na dwie [[podrodzina językowa|podrodziny]]: mon-khmer – używanych na terenach południowo-wschodniej Azji, północno-wschodnich Indii i na [[Nikobary|Nikobarach]] oraz języków munda czy mundajskich – zajmujących obszary we wschodnich i środkowych Indiach i Bangladeszu.
 
Ethnologue identyfikuje 168 języków austroazjatyckich, z czego 147 to języki mon-khmerskie, a 21 mundajskie. Nie opublikowano jednak dowodów za taką właśnie systematyką i istnieje możliwość, iż jest ona efektem sugerowania się różnicami antropologicznymi między użytkownikami języków tych podrodzin (użytkownicy języków mon-khmerskich należą do [[Żółta odmiana człowieka|rasy żółtej]], a mundajskich prezentują wygląd typowy dla mieszkańców Indii).
W poniższych [[systematyka]]ch pogrubioną czcionką zaznaczono rodziny, uznane za faktycznie istniejące jednostki systematyczne.
 
Przy tym pokrewieństwo między nimi jest nadal przedmiotem dyskusji. Na uwagę zasługuje fakt, że z dwóch współczesnych propozycji podziału, żadna nie wyróżnia podjednostki mon-khmerskiej. Trzeba ponadto zaznaczyć, że niewiele dotychczas opublikowano nt. konkurencyjnych propozycji, a tym samym nie można mieć też pewności co do tutaj przedstawionych.
 
=== Klasyfikacja [[Gérard Diffloth|Gérarda Difflotha]] (z [[1974]]) ===
Najczęściej cytowana jest poniższa klasyfikacja. Oparto na niej hasło w ''[[Encyklopedia Britannica|Encyclopædia Britannica]]''. Brakuje w niej jednak języków, które były wówczas nieznane.
 
* [[Języki mundajskie|mundajskie]]
*** kharia-juang
*** koraput munda
* [[Językijęzyki mon-khmerskiekhmer]]skie
** wschodnio mon-khmerskie
*** [[Język khmerski|khmerski]] (kambodżański)
*** [[Języki pearyckie|pearyckie]]
*** [[Języki bahnaryckie|bahnaryckie]]
*** [[Języki katuickie|katuickie]]
*** [[Języki wiet|wiet lub wietskie]] (w tym [[język wietnamski]])
** północno mon-khmerskie
*** [[Język khasi|khasi]]
*** [[Języki palaungickie|palaungickie]]
*** [[Języki chamuickie|chamuickie]]
** południowo mon-khmerskie
*** [[Język mon|mon]]
*** [[Języki aslijskie|aslijskie]]
*** [[Języki nikobarskie|nikobarskie]]
 
=== Klasyfikacja [[Ilia Peiros|Ilii Peirosa]] (z [[2004]]) ===
Klasyfikacja Peirosa ma charakter leksykostatystyczny, a więc jest oparta na procencie wspólnego słownictwa. Taka klasyfikacja nie oddaje jednak wiernie rzeczywistości, bo nie uwzględnia [[Zapożyczenia językowe|zapożyczeń]], a tym samym może pełnić tylko funkcje pomocnicze i przygotowawcze dla właściwej klasyfikacji.
* [[Języki nikobarskie|nikobarskie]]
* munda-khmer
** [[Języki mundajskie|mundajskie]]
** [[Języki mon-khmerskiekhmer|mon-khmerskie]]
*** [[Język khasi|khasi]]
*** jądrowe mon-khmerskie
**** mangickie ([[Język mang|mang]] i [[Język palju|palju]])
**** [[Języki wietskie|wietskie]]
**** północno mon-khmerskie
***** [[Języki palaungckie|palaungickie]]
***** [[Języki chmuickie|chmuickie]]
**** środkowo mon-khmerskie
***** [[Język khmerski|khmerski]]
***** [[Języki pearyckie|pearyckie]]
***** asli-bahnaryckie
******** [[Języki bahnaryckie|bahnaryckie]]
 
=== Klasyfikacja [[Gérard Diffloth|Gérarda Difflotha]] (z [[2005]]) ===
Jest to druga pełna klasyfikacja, autorstwa Difflotha. W przeciwieństwie do Peirosa nie liczy słów o wspólnym źródłosłowie, a rekonstruuje prajęzyki kolejnych poziomów i próbuje porównać je pod względem wspólnych innowacji.
 
* [[Językijęzyki mundajskie]]
** koraput: 7 języków
** mundajskie rdzeniowe
*** charia-juang: 2 języki
*** północnomundajskie
:::: ''[[Język korku|korku]]''
:::: cherwar: 12 języków
* Języki khasi-khmuickie
** [[Językijęzyki khasyjskie]]: 3 języki.
** Językijęzyki palaungo-chmuickie
*** [[Języki khmuickie|khmuickie]]: 13 języków
*** Językijęzyki palaungo-pakanickie
:::: pakanickie albo [[Języki palju|palju]]: 2 języki
:::: [[Języki palaungijskie|palaungijskie]]: 21 języków
* [[Językijęzyki mon-khmerskiekhmer]]skie jądrowe
** Językijęzyki khmero-wietskie
*** Językijęzyki wieto-katuickie
:::: [[Języki wietskie|wietskie]]: 10 języków
:::: [[Języki katuickie|katuickie]]: 19 języków
**::* Językijęzyki khmero-bahnaryckie
***:::* [[Języki bahnaryckie|bahnaryckie]]: 40 języków
***:::* Językijęzyki cheryckie
::::: [[Język khmerski|dialekty khmerskie]]
::::: [[Języki pearyckie|pearyckie]]: 6 języków
*:* Językijęzyki niko-monickie
**::* [[Językijęzyki nikobarskie]]: 6 języków
**::* Językijęzyki asli-monickie
:::: [[Języki aslijskie|aslijskie]]: 19 języków
:::: [[Języki monickie|monickie]]: 2 języki
 
Prócz powyższych istnieje również kilka niesklasyfikowanych języków, w południowych [[Chiny|Chinach]].