Mikroelementy: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 4978 bajtów ,  14 lat temu
UWAGA! Zastąpienie treści hasła bardzo krótkim tekstem!
(:))
(UWAGA! Zastąpienie treści hasła bardzo krótkim tekstem!)
'''Tekst #REDIRECT wytłuszczony'''{{integruj|cel=[[Znaczenie biologiczne pierwiastków}}]]
Artykuł został zintegrowany z artykułem [[Znaczenie biologiczne pirwiastków]]
{{PoczSDU}}
{{Dopracować}}
{{DoWeryfikacji|Tabelka - czy wapń i fosfor to mikroelementy?! Odp:Są to makroelementy. Do poprawienia}}
 
'''Mikroelementy''', '''mikroskładniki''', '''pierwiastki śladowe''' - [[pierwiastek chemiczny|pierwiastki chemiczne]] występujące w bardzo małych (śladowych) ilościach w [[organizm]]ach [[rośliny|roślinnych]] i [[zwierzęta|zwierzęcych]]. Pomimo ich niewielkiej ilości są one niezbędne do prawidłowego funkcjonowania tych organizmów. Niedobór lub nadmiar tych pierwiastków może prowadzić do zaburzeń [[fizjologia|fizjologicznych]].
Rola składników mineralnych w ustrojowej [[przemiana materii|przemianie materii]] jest szersza niż rola [[witamina|witamin]]. Składniki mineralne są niezbędne w ustroju do celów budulcowych (szczególnie w tkance kostnej), wchodząc w skład płynów ustrojowych, niektórych [[enzym|enzymów]], związków wysokoenergetycznych itp. Wywierają również wpływ na regulację czynności narządowych i ogólnoustrojowych. Uwzględniając wyłącznie relacje ilościowe przyjęto dzielić składniki mineralne na makro- i mikroelementy. Do makroelementów zalicza się: [[wapń]], [[fosfor]], [[magnez]], [[sód]], [[potas]], [[chlor]] i [[siarka]]. Niektórzy zaliczają tu również [[żelazo]]. Lista niezbędnych w żywieniu mikroelementów (tzw. pierwiastków śladowych) nie jest dotychczas w pełni ustalona. Zaliczamy do nich: [[miedź]], [[cynk]], [[mangan]], [[jod]], [[fluor]], [[kobalt]], [[selen]], [[molibden]], [[chrom]]. Rozważa się nadal możliwość włączenia do tej listy następujących pierwiastków: [[nikiel|niklu]], [[cyna|cyny]], [[wanad|wanadu]], [[krzem|krzemu]].
 
Przykładami takich pierwiastków są:
*[[żelazo]],
*[[kobalt]],
*[[miedź]],
*[[mangan]],
*[[cynk]],
*[[molibden]],
*[[bor]],
*[[jod]],
*[[fluor]],
*[[krzem]],
*[[chrom]],
*[[cyna]].
 
=== Występowanie i skrócone znaczenie biologiczne ważniejszych mikroelementów i makroelementów u człowieka===
 
 
<table border=1 cellspacing=0 cellpadding=0>
<tr align="center">
<td width=81 valign=middle>
<div align="center"><b>Nazwa </b> </div>
</td>
<td width=120 valign=middle>
<div align="center"><b>Występowanie w produktach spożywczych</b> </div>
</td>
<td width=180 valign=middle>
<div align="center"><b>Funkcje </b> </div>
</td>
<td width=168 valign=middle>
<div align="center"><b>Ważniejsze skutki niedoboru </b> </div>
</td>
</tr>
<tr>
<td width=81 valign=top>[[Wapń]], Ca </td>
<td width=120 valign=top>[[Mleko]] i [[przetwory mleczne|jego przetwory]], żółtka jaj, [[ryby]], [[fasola]] </td>
<td width=180 valign=top>Budulcowa [[kości]] i [[zęby|zębów]] oraz regulacyjna (bierze udział w procesie [[krzepnięcie krwi|krzepnięcia krwi]] - tzw. IV czynnik - i przewodnictwie [[impuls nerwowy|impulsów nerwowych]])</td>
<td width=168 valign=top>Niedostateczna mineralizacja kośćca.</td>
</tr>
<tr>
<td width=81 valign=top>[[Fosfor]], P </td>
<td width=120 valign=top>Ryby, [[mięso]], jaja, mleko </td>
<td width=180 valign=top>Budulcowa kośćca i zębów </td>
<td width=168 valign=top>&nbsp;</td>
</tr>
<tr>
<td width=81 valign=top>[[Magnez]], Mg </td>
<td width=120 valign=top>Orzechy, fasola, groch, [[chleb razowy]] (ciemny), ryby, mleko, [[kakao]] </td>
<td width=180 valign=top>Głównie regulacyjna (przewodnictwo nerwowe i in.)</td>
<td width=168 valign=top>Wzmożona aktywność układu nerowo-mięśniowego (drżenia mięśniowe, kurcze, drętwienie, [[drgawki]]), rzadziej: osłabienie mięśni, zaburzenia rytmu serca, [[apatia]]. </td>
</tr>
<tr>
<td width=81 valign=top>[[Żelazo]], Fe </td>
<td width=120 valign=top>[[Wątroba]], jaja, mięso, ryby, owoce, pełne ziarna [[zboża|zbóż]], niektóre [[woda mineralna|wody mineralne]] (Krynica, Żegiestów, Muszyna, Rabka,
Kudowa) </td>
<td width=180 valign=top>Składnik [[hemoglobina|hemoglobiny]] i [[mioglobina|mioglobiny]].
</td>
<td width=168 valign=top>[[Niedokrwistość]] ([[Anemia]])</td>
</tr>
<tr>
<td width=81 valign=top>[[Fluor]], F </td>
<td width=120 valign=top>[[Herbata]], ryby morskie, woda pitna </td>
<td width=180 valign=top>Wzmacnia zęby, występuje w kośćcu </td>
<td width=168 valign=top>Zwiększa podatność na próchnicę zębów </td>
</tr>
<tr>
<td width=81 valign=top>[[Jod]], I </td>
<td width=120 valign=top>Ryby, wątroba, [[sól jodowana]] </td>
<td width=180 valign=top>Niezbędny do wytwarzania [[tyroksyna|tyroksyny]]</td>
<td width=168 valign=top>[[Wole]]. U dzieci [[matołectwo]].</td>
</tr>
</table>
 
'''Zobacz też:''' [[sole mineralne]], [[Witamina|witaminy]], [[znaczenie biologiczne pierwiastków]], [[pierwiastek organiczny]]
 
{{Medycyna stub}}
{{hmed}}
 
[[Kategoria:Biochemia]]
[[Kategoria:Medycyna]]
[[Kategoria:Dietetyka]]
[[Kategoria:Pierwiastki chemiczne]]
 
[[bg:Микроелемент]]
[[cs:Stopový prvek]]
[[en:Micronutrient]]
[[es:Micronutriente]]
[[fr:Micro-élément]]
[[he:יסודות קורט]]
[[ja:微量元素]]
[[pt:Micronutriente]]
[[sv:Spårämne]]
[[zh:微量元素]]
1342

edycje