Prędkość radialna: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 347 bajtów ,  1 rok temu
zmiana
m (WP:SK+Bn)
(zmiana)
{{Dopracować|źródła=2018-03}}
[[Plik:Radialgeschwindigkeit.gif|thumb|600px|Samolot, przelatujący nad radarem: wektor prędkości samolotu (czerwony) jest sumą prędkości radialnej (zielona) oraz [[Prędkość tangencjalna|prędkości tangencjalnej]] (niebieska).]]
'''Prędkość radialna''' – rzut prędkości obiektu na prostą łączącą obiekt z obserwatorem{{R|enc}}. Przez prędkość radialną określa się także [[wektor|moduł]] tego rzutu. Odpowiada prędkości zbliżania się lub oddalania obiektu od obserwatora.
'''Prędkość radialna''' – jedna ze składowych [[prędkość|prędkości]] w [[układ współrzędnych biegunowych|układzie współrzędnych biegunowych]]. Jej wartość równa jest prędkości zmian długości promienia wodzącego, a kierunek – wzdłuż promienia wodzącego
 
:: <math>\vec{v}_r=\frac{dr}{dt}\cdot \hat{r},</math>
'''Prędkość radialna''' – jedna ze składowych [[prędkość|prędkości]] wW [[układ współrzędnych biegunowych|układzie współrzędnych biegunowych]] prędkość radialna jest rzutem prędkości na wektor wodzący. Jejjej wartość równa jest równa prędkości zmian długości promienia wodzącego, a kierunek – wzdłuż promienia wodzącego
:: <math>\vec{v}_r=(\vec v \cdot \hat r) \hat r = \frac{dr}{dt}\cdot \hat{r},</math>
 
gdzie:
 
== W astronomii ==
Prędkość radialna składową prędkości [[ciało niebieskie|ciała niebieskiego]] mierzoną wzdłuż kierunku od obserwatora do źródła, przy czym dla obiektów spoza Układu Słonecznego pomija się ruch Ziemi wokół Słońca{{R|enc}}. Prędkość tę można znaleźć, analizując [[widmo (spektroskopia)|widmo]] danego obiektu i szukając w nim systematycznych przesunięć linii widmowych spowodowanych [[relatywistyczny efekt Dopplera|efektem Dopplera]]. Prędkość ta, dodatnia w przypadku oddalania się źródła lub ujemna w przypadku jego zbliżania się do obserwatora, jest tym większa, im bardziej przesunięte są linie w kierunku odpowiednio [[długość fali|fal]] dłuższych lub krótszych.
Środek układu współrzędnych najdogodniej jest ulokować w miejscu, gdzie znajduje się obserwator. Wówczas prędkość radialna będzie składową prędkości [[ciało niebieskie|ciała niebieskiego]] mierzoną wzdłuż kierunku od obserwatora do źródła.
Prędkość tę można znaleźć, analizując [[widmo (spektroskopia)|widmo]] danego obiektu i szukając w nim systematycznych przesunięć linii widmowych spowodowanych [[relatywistyczny efekt Dopplera|efektem Dopplera]]. Prędkość ta, dodatnia w przypadku oddalania się źródła lub ujemna w przypadku jego zbliżania się do obserwatora, jest tym większa, im bardziej przesunięte są linie w kierunku odpowiednio [[długość fali|fal]] dłuższych lub krótszych.
 
Prędkość [[gwiazda|gwiazdy]] oblicza się z prędkości radialnej i składowej transwersalnej (zwanej w astronomii często niezbyt precyzyjnie prędkością tangencjalną). W celu obliczenia prędkości danej gwiazdy względem innego układu odniesienia, np. Układu Słonecznego lub Galaktyki, należy uwzględnić ruch własny obserwatora względem tego układu.
* [[przesunięcie ku czerwieni]]
* [[przesunięcie ku fioletowi]]
 
== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name=enc>„Encyklopedia fizyki” ''praca zbiorowa'' PWN 1973 t. 2 s. 858.</ref>}}
 
[[Kategoria:Mechanika nieba]]