Edward Habich: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 52 bajty ,  1 rok temu
m
m (→‎Życiorys: ->dr. uzupełnienie)
|www =
}}
[[FilePlik:Edward Habich grób.JPG|thumb|Grób inżyniera Edwarda Habicha na Starych Powązkach w Warszawie]]
{{inne znaczenia|XX-wiecznego inżyniera|[[Edward Jan Habich|XIX-wieczny inżynier Edward Jan Habich]]}}
'''Edward Ludwik Habich''' (ur. [[4 czerwca]] [[1905]] w [[Wielkie Łuki|Wielkich Łukach]] w [[Rosja|Rosji]], zm. [[14 listopada]] [[1987]] w [[Warszawa|Warszawie]]) – inżynier, mechanik i wynalazca, kierownik działu pojazdów specjalnych Biura Studiów [[Państwowe Zakłady Inżynierii|PZInż]], profesor [[Politechnika Warszawska|Politechniki Warszawskiej]].
 
== Życiorys ==
Ukończył [[Szkoła Inżynierska im. Hipolita Wawelberga i Stanisława Rotwanda|Wyższą Szkołę Budowy Maszyn im. Wawelberga i Rotwanda]] oraz [[Politechnika Warszawska|Politechnikę Warszawską]]. W roku [[1928]], jeszcze jako student, rozpoczął pracę przy pancernych pojazdach gąsienicowych w biurze konstrukcyjnym broni pancernej Wojskowego Instytutu Badań Inżynierii. Brał tam udział w opracowaniu czołgu rozpoznawczego [[TK-3]]. Od [[1933]] r. był kierownikiem działu pojazdów specjalnych Biura Studiów PZInż. Pod jego kierownictwem w okresie międzywojennym powstały takie konstrukcje jak: czołg [[TKS]], [[czołg pływający]] (amfibia) [[PZInż 130]], czołg rozpoznawczy [[4TP]](PZInż. 140), ciągnik artyleryjski [[PZInż 152]], terenowy samochód półgąsienicowy [[PZInż 222]] i [[PZInż 202]], czołg [[9TP]]. W trakcie budowy znajdował się czołg 20 tonowy ([[20/25TP]]), uzbrojony w działo 75 mm, przewyższający konstrukcje niemieckie, którego produkcja seryjna była przewidziana na [[1942]] r. Do chwili wybuchu wojny w [[1939]] r. w zakładach PZInż zdołano wybudować jego drewnianą makietę w skali 1:1. Podczas okupacji brał udział w ruchu oporu w [[Armia Krajowa|Armii Krajowej]].
 
Ukończył [[Szkoła Wawelberga i Rotwanda|Wyższą Szkołę Budowy Maszyn im. Wawelberga i Rotwanda]] oraz [[Politechnika Warszawska|Politechnikę Warszawską]]. W roku [[1928]], jeszcze jako student, rozpoczął pracę przy pancernych pojazdach gąsienicowych w biurze konstrukcyjnym broni pancernej Wojskowego Instytutu Badań Inżynierii. Brał tam udział w opracowaniu czołgu rozpoznawczego [[TK-3]]. Od [[1933]] r. był kierownikiem działu pojazdów specjalnych Biura Studiów PZInż. Pod jego kierownictwem w okresie międzywojennym powstały takie konstrukcje jak: czołg [[TKS]], [[czołg pływający]] (amfibia) [[PZInż 130]], czołg rozpoznawczy [[4TP]](PZInż. 140), ciągnik artyleryjski [[PZInż 152]], terenowy samochód półgąsienicowy [[PZInż 222]] i [[PZInż 202]], czołg [[9TP]]. W trakcie budowy znajdował się czołg 20 tonowy ([[20/25TP]]), uzbrojony w działo 75 mm, przewyższający konstrukcje niemieckie, którego produkcja seryjna była przewidziana na [[1942]] r. Do chwili wybuchu wojny w [[1939]] r. w zakładach PZInż zdołano wybudować jego drewnianą makietę w skali 1:1. Podczas okupacji brał udział w ruchu oporu w [[Armia Krajowa|Armii Krajowej]].
 
W lutym [[1945]] r. podjął pracę w szkolnictwie wyższym. Jesienią [[1945]] r. rozpoczął prace projektowe ciągnika rolniczego o mocy 30 KM. Z powodu braku technologicznych możliwości i środków ciągnik ten nie wszedł do produkcji. Dlatego inż. Edward Habich opracował dokumentację konstrukcyjną w oparciu o niemiecki ciągnik „[[Lanz Bulldog]]", którego produkcję w r. [[1947]] rozpoczęły zakłady [[Zakłady Przemysłu Ciągnikowego „Ursus”|URSUS]] pod nazwą [[Ursus C-45]].
W [[1954]] r. mianowany został profesorem nadzwyczajnym. Zorganizował i kierował Katedrą Ciągników i Pojazdów Specjalnych [[Politechnika Warszawska|Politechniki Warszawskiej]], a następnie Katedrą Ciągników, aż do czasu przejścia na emeryturę. Prowadził wykłady z Ciągników, Pojazdów Specjalnych, Układów Jezdnych Maszyn Roboczych i liczne prace dyplomowe na Wydziale Maszyn Roboczych i Pojazdów, a następnie [[Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych Politechniki Warszawskiej|Wydziale Samochodów i Maszyn Roboczych]] [[Politechnika Warszawska|Politechniki Warszawskiej]]. Został pochowany na [[Cmentarz Powązkowski w Warszawie|warszawskich Powązkach]] (Aleja Katakumbowa (grób 31/32) )<ref>{{Cytuj stronę|tytuł = Ludwik Maryan Habich|url = https://cmentarze.um.warszawa.pl/pomnik.aspx?pom_id=2971|opublikowany = cmentarze.um.warszawa.pl|data dostępu = 2019-11-05}}</ref><ref>[http://bcpw.bg.pw.edu.pl/dlibra/plain-content?id=744 Andrzej Liczbiński "Wykaz profesorów Politechniki Warszawskiej zmarłych w latach 1988-2000" Biblioteka Główna Politechniki Warszawskiej Muzeum, Warszawa 2000]</ref>.
 
== Realizacje inżynierskie ==
 
* ciągnik EH 4x4 wykorzystujący podczas skrętu (po raz pierwszy) boczne znoszenie opon (stosowane jest to do dzisiaj przez wiele znanych firm światowych jak np. firmę [[CLARK]] pod nazwą „[[Bobcat Company|bobcat]]"),
* rodzinę hydromechanicznych skrzyń przekładniowych typu „PA", które w różnych odmianach przeszły pozytywne badania trakcyjne w samochodach ciężarowych, autobusach i transporterach opancerzonych.
* „Rewersotrimat" przekładnia planetarna o 3 biegach do przodu i 1 do tyłu, umożliwiająca łatwą zmianę biegów również przy pracach manewrowych (przód - tył)
* opracowanie koncepcji i konstrukcji polskiej rodziny ciągników rolniczych oznaczonych jako U-500/700/
* konstrukcja sceny obrotowej w [[Teatr Dramatyczny w Warszawie|Teatrze Dramatycznym]] w [[Warszawa|Warszawie]] - koncepcje oparcia sceny na wózkach jak w pojeździe gąsienicowym.
* laboratorium Ciągników (obecnie Układów Napędowych Pojazdów), w którym na szczególną uwagę zasługuje unikalne stanowisko gąsienicowe do badania kompletnych pojazdów.