Bitwa pod Ponarami: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 110 bajtów ,  1 rok temu
drobne redakcyjne, drobne techniczne
(drobne merytoryczne, drobne redakcyjne, int.)
(drobne redakcyjne, drobne techniczne)
}}
{{Powstanie listopadowe}}
{{Wikiźródła|Wikiskryba:Mathiasrex/Pieśń żołnierzy rosyjskich po zwycięstwie pod Wilnem (1831)|Pieśń_żołnierzy_rosyjskich_po_zwycięstwie_pod_Wilnem_(1831)}}
[[Plik:2001 06 06Paneriai2.jpg|290px|thumb|Odsłonięcie pomnika bitwy pod Ponarami, 6 czerwca 2001]]
{{Wikiźródła|Wikiskryba:Mathiasrex/Pieśń żołnierzy rosyjskich po zwycięstwie pod Wilnem (1831)|Pieśń_żołnierzy_rosyjskich_po_zwycięstwie_pod_Wilnem_(1831)}}
'''Bitwa pod Ponarami''' miała miejscebitwa stoczona [[19 czerwca]] [[1831]] roku podczas [[Powstanie listopadowe|powstania listopadowego]]. Bitwa nazywana jest także '''bitwą o Wilno''' lub '''bitwą pod Wilnem'''.
 
== Przyczyny ==
Po przegranej [[Bitwa pod Ostrołęką (1831)|bitwie pod Ostrołęką]] armia polska rozpoczęła odwrót ku [[Warszawa|Warszawie]], jednak silną 2 Dywizję [[Antoni Giełgud (1792-1831)|Antoniego Giełguda]] i niewielki korpus [[Henryk Dembiński (generał)|Henryka Dembińskiego]] skierowano − wobec odcięcia ich przez armię feldmarszałka [[Iwan Dybicz Zabałkański|Iwana Dybicza]] − na [[Litwa|Litwę]], gdzie działał już korpus [[Dezydery Chłapowski|Dezyderego Chłapowskiego]]<ref>E.{{odn|Kozłowski, M.|Wrzosek, |1984|s.=221.</ref>}}.
 
Oczywistym celem wyprawy było [[Wilno]], bronione przez liczący zaledwie 5000 żołnierzy garnizon rosyjski, gdzie w arsenale miejskim było 60&nbsp;000 karabinów i kilkaset dział<ref name=Gie>E.{{odn|Kozłowski, M.|Wrzosek, |1984|s.=226.|ref=nie}}</ref>.
 
== Przebieg wydarzeń ==
Teraz rozpoczął się odwrót oddziałów polskich na [[Żmudź]], gdzie Giełgud zamierzał bronić linii rzek [[Wilia (dopływ Niemna)|Wilii]] i [[Święta (dopływ Wilii)|Świętej]]. Gdy Rosjanie linię tę przełamali oddziały polskie, po kilku potyczkach, przekroczyli granicę [[Królestwo Prus|Prus]]: 13 lipca zgrupowanie Chłapowskiego, 15 lipca grupa [[Franciszek Rohland|Franciszka Rolanda]]<ref name=Gie/>.
 
Nieudolny generał Giełgud zginął na granicy, zastrzelony przez kapitana Stefana Skulskiego, oficera [[7 Pułk Piechoty Liniowej Królestwa Kongresowego|7 pułku piechoty]]<ref>{{cytuj książkę odn|autor=Henryk Żaliński |tytuł=Stracone szanse: Wielka Emigracja o powstaniu listopadowym |miejsce=Warszawa |wydawca=Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej |rok=1982| strony s= 108 |isbn=83-11-06829-1|język=pl}}</ref>. Ocalał jedynie korpus gen. Dembińskiego (4000 ludzi, 6 dział), który zdołał przebyć w 25 dni kilkaset kilometrów − ucierając się z nieudolnym pościgiem rosyjskim − i dotrzeć do Warszawy<ref name=Gie/>. Wraz z klęską armii Giełguda upadło też powstanie na Litwie<ref>E. {{odn|Kozłowski, M. |Wrzosek, |1984|s. =227.</ref>}}.
 
== Przypisy ==
 
== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę |autor nazwisko =Eligiusz Kozłowski |autor2 imię = Eligiusz | nazwisko2 =Mieczysław Wrzosek | imię2 = Mieczysław | tytuł = Historia oręża polskiego 1795-1939 | miejsce = Warszawa | wydawca = Wiedza Powszechna | rok = 1984 | isbn=83-214-0339-5 | odn = tak}}
* {{cytuj książkę | autor= | tytuł = Mała Encyklopedia Wojskowa | miejsce = Warszawa | wydawca = Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej | tom = II | rok = 1967 |isbn=}}
* {{cytuj książkę |autor nazwisko =Henryk Żaliński | imię = Henryk | tytuł = Stracone szanse: Wielka Emigracja o powstaniu listopadowym | miejsce = Warszawa | wydawca = Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej | rok = 1982 | isbn=83-11-06829-1 | odn = tak}}
 
{{Wojsko Polskie Królestwa Kongresowego}}
23 610

edycji