Sfaleryt: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 12 bajtów ,  1 rok temu
|wikisłownik = sfaleryt
}}
 
'''Sfaleryt''' ('''blenda cynkowa''') – [[minerał]] z gromady [[Siarczki|siarczków]]. Bardzo pospolity i szeroko rozpowszechniony.
 
 
== Właściwości ==
Tworzy kryształy izometryczne ([[tetraedr]]y lub dwunastościany rombowe), często występują zbliźniaczenia oraz charakterystyczne prążki na ścianach kryształów. Występuje w formie [[skupienia minerałów|skupień]] zbitych, ziarnistych, pylastych ( – brunckit), nerkowatych, naciekowych i skorupowych. Razem z [[wurcyt]]em stanowi odmianę polimorficzną siarczku cynku. Jest kruchy, przezroczysty, zawiera domieszki żelaza, [[kadm]]u, [[mangan]]u, [[tal]]u, [[ind]]u, [[ołów|ołowiu]], [[srebro|srebra]].
 
== Odmiany ==
== Zastosowanie ==
* źródło cynku (67% Zn).
* źródło kadmu, srebra, (też indu, galu)
* poszukiwany przez kolekcjonerów
* dobrze wykształcone kryształy są wykorzystywane w jubilerstwie
Przy pocieraniu o niepolerowaną płytkę [[porcelana|porcelanową]] sfaleryt wydziela zapach [[siarkowodór|siarkowodoru]].
 
Dawniej, gdy [[cynk]] nie był znany, górnicy sascy nazywali sfaleryt ''blendą'', czyli rudą, która mami i zwodzi – obiecuje [[Metale|metal]], a nie daje go.
 
Specjalista górniczy [[Georgius Agricola|Agricola]] w XVI w. uważał sfaleryt za kruszec [[ołów|ołowiu]]. Dopiero w XVIII w. [[Szwecja|szwedzki]] chemik [[Georg Brandt (chemik)|Georg Brandt]] rozpoznał w nim ważny kruszec [[cynk]]u.
 
== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę | autor = Rudolf Ďuda, Luboš Reil | tytuł = Wielka Encyklopedia Minerałów | wydawca = Elipsa 2 | miejsce = Warszawa | data = 1994 | isbn = 83-86013-00-1 }}
 
[[Kategoria:Siarczki (minerały)]]