Józef Oxiński: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 7 bajtów ,  1 rok temu
m
MalarzBOT: WPCHECK#64: poprawiam link tożsamy z tekstem linka
(infobox)
m (MalarzBOT: WPCHECK#64: poprawiam link tożsamy z tekstem linka)
 
{{Żołnierz infobox
|imię i nazwisko = Józef Oxiński (Oksiński)
|opis grafiki = Józef Oxiński
|stopień grafika =
|stopień = [[Major|major]]
|data urodzenia = [[19 marca]] [[1840]]
|miejsce urodzenia = [[Lwów]]
|wikicytaty =
}}
'''Józef Oxiński (Oksiński)''' herbu [[Oksza (herb szlachecki)|Oksza]] (ur. [[19 marca]] [[1840]] w [[Płock]]u, zm. [[13 listopada]] [[1908]] we [[Lwów|Lwowie]]), major wojsk polskich w [[powstaniePowstanie styczniowe|powstaniu styczniowym]], naczelnik wojenny powiatu piotrkowskiego<ref>Organizacja władz powstańczych w roku 1863 [Spis obejmuje Komitet Centralny oraz naczelników wojennych i cywilnych powiatów z województw: mazowieckiego, podlaskiego, lubelskiego, sandomierskiego, krakowskiego, kaliskiego, płockiego, augustowskiego, wileńskiego, kowieńskiego, grodzieńskiego, mińskiego, mohylewskiego, witebskiego, kijowskiego, wołyńskiego, podolskiego oraz z Galicji, Wielkopolski i Prus Zachodnich. AGAD, nr zespołu 245, s. 8.</ref>, [[inżynier]].
 
Syn Tomasza i Ludwiki z domu Szulc<ref name="NSS">{{cytuj pismo | tytuł = Andrzej Ruszkowski: Historyczne nazwy topograficzne w obrębie parafii św. Urszuli Ledóchowskiej | czasopismo = Na sieradzkich szlakach | wolumin = 2/90/2008/XXIII | strony = 27 | data = | wydawca = Oddział PTTK w Sieradzu | miejsce = Sieradz | issn = 1232-2695}}</ref>. Ukończył szkołę w Płocku oraz [[Instytut Agronomiczny w Marymoncie]] (obecnie w granicach Warszawy). Od [[1860]] czynnie uczestniczył w ruchu niepodległościowym. W [[1861]] wstąpił do [[Polska Szkoła Wojskowa|Polskiej Szkoły Wojskowej]] we Włoszech (w [[Genua|Genui]], potem w [[Cuneo]]), gdzie kształcono kadry dla przyszłego powstania. Od początku należał do wyłonionego w 1861 stronnictwa "[[Stronnictwo czerwonych|Czerwonych]]". [[14 stycznia]] [[1863]] mianowano go porucznikiem i wyznaczono na dowódcę oddziału powstańczego w [[Województwo kaliskie (Królestwo Polskie)|województwie kaliskim]]{{r|NSS}}.
27 kwietnia 1863 r. otrzymuje awans na kapitana i zostaje mianowany naczelnikiem wojskowym [[Powiat piotrkowski|powiatu piotrkowskiego]], 24 maja objął także dowództwo [[Powiat wieluński|powiatu wieluńskiego]]. Dowodzony przez niego oddział bierze udział w walkach z Rosjanami pod Kuźnicą Grabowską (26 luty), Wygiezłowem (1 marca), Brodnią koło Łasku (2 marca), Jaworem (3 marca) oraz Praszką (11 kwietnia){{r|NSS}}.
 
Przez długi czas ścigany był bezskutecznie przez oddziały rosyjskie z garnizonów w [[Sieradz]]u, [[Wieluń|Wieluniu]] (pod. dow. [[Wsiewołod Pomierancew|Wsiełowoda Pomierancowa]] i [[Kalisz]]u. Oddział spiesząc z pomocą gen. Taczanowskiemu wpadł 8 maja pod Rychłocicami w zasadzkę, jednak pomimo chwilowego zaskoczenia powstańcom udało się odeprzeć 3 ataki rosyjskie i wycofać w kierunku Szczercowa. Oddział stracił niemal połowę ludzi i uzbrojenia, ale szybko uzupełniono straty i partia Oxińskiego była gotowa do dalszych działań zaczepnych przeciw zaborcy, czego dowodzi stoczona przez nią ze zmiennym szczęściem [[Bitwa pod Koniecpolem (1863)|bitwa pod Koniecpolem]] (25 maja 1863 r.). Po przegranej bitwie koło [[Przedbórz|Przedborza]]{{r|NSS}} rozpuścił oddział, by przejść pod bezpośrednią komendę [[Edmund Taczanowski|gen. Edmunda Taczanowskiego]]. Od września 1863 znowu organizował siły powstańcze, lecz tym razem w powiatach [[Koło (województwo wielkopolskie)|kolskim]] i [[Konin|konińskim]]. Na wiosnę 1864 działał jako organizator wojskowy w [[zabórZabór pruski|zaborze pruskim]].
 
Aresztowany przez Prusaków 28 listopada 1864 r., został odstawiony do granicy belgijskiej i zwolniony. Osiadł w [[Paryż]]u, gdzie ukończył Szkołę Nauk Politycznych oraz Wydział Budowy Dróg i Mostów. Do kraju wrócił w [[1872]] i pracował jako [[inżynier]] kolejnictwa, mieszkał w [[Kraków|Krakowie]], [[Nowy Sącz|Nowym Sączu]], a w [[1903]] przeniósł się do [[Lwów|Lwowa]], gdzie zmarł w [[1908]]. Spoczywa tam na [[Cmentarz Łyczakowski we Lwowie|Cmentarzu Łyczakowskim]], na wzgórzu powstańców 1831 i 1863.
3 315 218

edycji