Kanał Jagielloński: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 142 bajty ,  2 lata temu
WP:SK+Bn, drobne merytoryczne
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
m (MalarzBOT: regeneracja szablonu {{Kanał wodny infobox}})
(WP:SK+Bn, drobne merytoryczne)
|grafika = Kanal Jagiellonski.gif
|opis grafiki =
|państwo = POLwarmińsko-mazurskie
|droga wodna =
|lata budowy = [[1494]]–[[1495]]
|lata eksploatacji =
|długość = 5,707 km
|głębokość maksymalna =
|głębokość minimalna =
|szerokość średnia =
|różnica poziomów =
|początek: akwen = [[Elbląg (rzeka)|Elbląg]]
|początek: miejsce =
|początek: wysokość =
|początek: współrzędne = 54°10′43.7″N, 19°22′54.5″E
|koniec: akwen = [[Nogat]]
|koniec: miejsce =
|koniec: wysokość =
|koniec: współrzędne = 54°11′38.4″N, 19°19′27.1″E
|typ kanału =
|liczba śluz =
|liczba jazów =
|commons =
|kod mapy = powiat elbląski
}}
'''Kanał Jagielloński'''<ref>Nazwa ustalona Zarządzeniem Nr 2 Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 1969 r. ''w sprawie zmiany i ustalenia nazw niektórych miejscowości i obiektów fizjograficznych'', M.P. z 1969, Nr 2, poz. 10.</ref> (''d. Kanał Krafulski'') – kanał żeglugowy łączący rzekę [[Elbląg (rzeka)|Elbląg]] z [[Nogat]]em, wybudowany w roku [[1483]], o długości 5,7 kilometra. Kanał jest najkrótszą wodną drogą śródlądową łączącą [[Elbląg]] (poprzez [[Nogat]], [[Szkarpawa|Szkarpawę]], [[śluza wodna|śluzy]] [[Gdańska Głowa|Gdańską Głowę]] i [[Śluza w Przegalinie|Przegalinę]]) z [[Gdańsk]]iem.
 
Ze względu na niekorzystne parametry drogi wodnej na Nogacie (m.in. zbudowany w 2006 roku niski most drogowy w miejscowości [[Kępki]], uniemożliwiający przepływanie jednostek o wysokości powyżej 4 metrów przy średnim stanie rzeki), Kanał Jagielloński utracił wcześniejsze znaczenie transportowe.
W 1483, Nogat wpływający bezpośrednio do rzeki Elbląg i zamulający elbląski port skierowano w miejscowości [[Wierciny]] na północ, wprost do [[Zalew Wiślany|Zalewu Wiślanego]]. Ponieważ utracono w ten sposób również najkrótsze połączenie wodne z Wisłą, w 1494–1495 wybudowano '''Kanał Krafulski''', łączący Nogat z portem w Elblągu<ref>{{SgKP|IV|579|Krafuł}}</ref><ref>{{Cytuj |autor = Cezary Wawrzyński |tytuł = Żegluga i kanały żeglowne dawnej Rzeczypospolitej |data = 2019 |data dostępu = 2019-06-02 |isbn = 9788360488690 |miejsce = Olsztyn |oclc = 1098226897}}</ref>; od tej pory możliwe się stało przeciąganie jednostek wodnych przez ludzi i zwierzęta pociągowe. Łukowaty kształt kanału i jego ujście do rzeki pod dużym kątem wynikają z poprowadzenia go wzdłuż jednego z ówczesnych ujść rzeki Elbląg. Obecnie pod mostem w miejscowości [[Bielnik Drugi]] znajdują się oryginalne otwarte i zablokowane kotwami wrota przeciwpowodziowe, będące pozostałością po zbudowanej na przełomie lat 1897/1898 śluzie<ref>{{Cytuj |autor = Cezary Wawrzyński |tytuł = Osiem wieków wschodniopruskiej żeglugi, kanałów i dróg wodnych |data = 2014 |data dostępu = 2019-06-02 |isbn = 9788360488454 |miejsce = Olsztyn |wydawca = Edytor Wers |oclc = 890376799}}</ref>, jednej z dwu istniejących w tym miejscu (oddzielnie dla małych i dużych jednostek).
 
Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z 2002 r. ws. klasyfikacji śródlądowych dróg wodnych kanał ten ma klasę II<ref>{{Dziennik Ustaw |rok=2002 |numer=77 |pozycja=695}}.</ref>.
 
== Przypisy ==