Bitwa pod Grand Coteau: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 21 bajtów ,  10 miesięcy temu
m
MalarzBOT: WPCHECK#64: poprawiam link tożsamy z tekstem linka
(Dokładniejsze informacje; pięć nowych obrazków zamiast jednego starego; w znacznej części przeredagowana treść; usunąłem niepewne fragmenty bez podanego źródła. Dakotów nazywam Siuksami, bo nie wszyscy mówią w języku dakota oraz dlatego, że Dakotów utożsamia się czasem z Santee. Nazwa "Siuks" jest też używana w anglojęzycznych źródłach oraz w książce Ospreya o bitwie nad Little Big Horn. W encyklopedii Pritzkera nie ma NIC o walkach Metysów z Siuksami, a jeden link zewnętrzny nie był wiarygodny.)
m (MalarzBOT: WPCHECK#64: poprawiam link tożsamy z tekstem linka)
}}
 
'''Bitwa pod Grand Coteau''' to starcie [[Metys#Metysi kanadyjscy|kanadyjskich Metysów]] z wojownikami [[Siuksowie|Siuksów]] z plemienia Yanktonai lub Lakota{{odn|McCrady|2009|s=13}}, plemienia Yankton{{odn|Hogue|2015|s=113}} albo z klanu Pabaksa plemienia Yanktonai{{odn|Barkwell|2017|s=13}} z metyskimi myśliwymi z [[St. François Xavier|St. François Xavier]]<sup>([[:en:St. François Xavier, Manitoba|en]])</sup> ([[Koncesja Selkirka|Kolonia Rzeki Red]]){{odn|Morton|1959/1960}}. Przez część historyków uważana jest za najsłynniejszą{{odn|McCrady|2009|s=12}}{{odn|Hogue|2015|s=36}} lub decydującą{{odn|McMillan|Yellowhorn|2009|s=304}} bitwę między Metysami a Siuksami, czy też punkt zwrotny w historii Metysów{{odn|Haag|Barkwell|2009|s=1}}.
 
== Przyczyny ==
Siuksowie zaatakowali umocniony obóz Metysów. Początkowo próbowali przedostać się przez barierę z wozów do środka kręgu, lecz zostali odparci. Indianie wycofali się i co jakiś czas próbowali pojedynczo podkradać się do obrońców i strzelać do nich z broni palnej i łuków albo szarżować na nich, próbując uniknąć śmiercionośnego ognia zza barykad. Przeprowadzona niedługo potem druga próba zdobycia obozu również zakończyła się fiaskiem. Przyczyną był brak koordynacji wojowników, bez czego niemożliwe było zmasowane uderzenie w wybranym miejscu szańca{{odn|Morton|1959/1960}}.
 
Po przedłużającej się bezowocnej walce wódz Indian doszedł do wniosku, że Metysi mają po swojej stronie [[Manitu]]<ref group="uwaga">Według innej relacji wódz miał wykrzyknąć to 14 lipca bezpośrednio przed odwrotem Indian. Patrz: {{odn|ref=nie|Smith|Beaudry|2009|s=4}}.</ref>{{odn|Morton|1959/1960}}{{odn|Haag|Barkwell|2009|s=13}}. Najprawdopodobniej do takich przemyśleń doprowadziła go obserwacja [[księdza Laflèche]]<sup>([[:en:Louis-François Richer Laflèche|en]])</sup>{{odn|Morton|1959/1960}}, misjonarza Metysów i [[wikariuszWikariusz generalny|wikariusza generalnego]] [[Archidiecezja Saint Boniface|archidiecezji Saint Boniface]]{{odn|Morton|1959/1960}}, który przed bitwą wyspowiadał chętnych, odprawił mszę i udzielił komunii{{odn|Morton|1959/1960}}{{odn|Smith|Beaudry|2009|s=3}}, a podczas starcia stał w komży<ref group="uwaga">Według jednej z relacji wódz Indian wspomniał o ''Manitu ubranym w czarne szaty'', co nie zgadza się ze wzmianką o komży, która jest koloru białego. Patrz: {{odn|ref=nie|Smith|Beaudry|2009|s=4}}.</ref> na wozie ustawionym w samym środku taboru, trzymając w rękach krzyż i zagrzewając Metysów do walki{{odn|Morton|1959/1960}}.
 
Zmęczeni Siuksowie ustąpili z pola bitwy, aby zająć się rannymi i uzupełnić zapas amunicji. W dodatku wówczas rozpętała się burza z piorunami, a nad prerią zaległa mgła uniemożliwiająca prowadzenie ostrzału obu stronom{{odn|Morton|1959/1960}}.
3 311 141

edycji