Kartaczownica Gatlinga: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 346 bajtów ,  2 lata temu
m
źródła/przypisy
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
m (źródła/przypisy)
'''Kartaczownica Gatlinga''' – jeden z prekursorów [[karabin maszynowy|karabinu maszynowego]]. W odróżnieniu od poprzednich [[Kartaczownica (broń wielolufowa)|kartaczownic]], wielolufowy karabin Gatlinga zapewniał dużą [[szybkostrzelność]] i łatwość ponownego ładowania. Z technicznego punktu widzenia ta konstrukcja nie jest karabinem maszynowym, gdyż ogień z niej prowadzony jest ręcznie, a nie automatycznie. Skonstruowany został w roku 1861 przez [[Richard Gatling|Richarda Gatlinga]] a patentowana 1862, wypierając wcześniejszą [[Kartaczownica Agera|kartaczownicę Agera]].
 
== Powstanie ==
Zasadnicza idea broni była znana już w [[XVIII wiek]]u – kilkanaście umieszczonych obok siebie [[lufa|luf]], odpalanych kolejno, miało zapewnić prowadzenie nieprzerwanego ognia. Na przeszkodzie w realizacji tego pomysłu stały jednak brak odpowiednich [[Nabój|nabojów]] i ograniczenia technologiczne, których pokonanie możliwe było dopiero w drugiej połowie [[XIX wiek]]u.
 
Gatling wykorzystał pojawienie się [[Amunicja zespolona|nabojów zespolonych]] z metalową [[Łuska (nabój)|łuską]] i opracował nowatorski system odpalania ładunków z poszczególnych luf, połączony z ruchem samych luf, [[podajnik]]a i [[zamek (broń)|zamka]]. Dzięki temu jego broń miała teoretyczną szybkostrzelność około 1200 strzałów na minutę, a szybkostrzelność praktyczna dochodziła do 200 strzałów na minutę<ref name="tysiąc"/>. Obsługę karabinu stanowiło 4 żołnierzy.
 
== Budowa ==
Lufy, podajnik i cylinder blokujący były oddzielnymi częściami zamontowanymi na [[Łoże (broń strzelecka)|łożu]]. Tylne części luf, każda z osobnym zamkiem, oraz [[mechanizm spustowy]] mieściły się w cylindrze. Obrót korby powodował obrót luf, a naboje umieszczone w zasobniku wsuwały się pod swym ciężarem do podajnika. Odpowiedni mechanizm powodował wsuwanie naboju do lufy, [[ryglowanie]] jej osobnym zamkiem i [[strzał]], a następnie wyrzucenie łuski z lufy. Podczas jednego obrotu korby każda lufa oddawała jeden strzał.
 
Wraz z wynalezieniem metody wyciągania łuski z lufy za pomocą odrzutu zamka, a następnie wykorzystania energii [[Gazy prochowe|gazów prochowych]], system Gatlinga stał się przestarzały. Miejsce karabinów wielolufowych zajęły karabiny systemu [[Karabin maszynowy Maxim|Maxima]].
 
W 1865 roku karabin został ulepszony przez zastosowanie nabojów scalonych bocznego zapłonu i zamków<ref>{{Cytuj |tytuł = Od Gatlinga do Miniguna - Magnum-x |data dostępu = 2020-07-04 |opublikowany = www.magnum-x.pl |url = http://www.magnum-x.pl/artykul/od-gatlinga-do-miniguna}}</ref>.
 
== Rozwój pomysłu ==
Idea broni wielolufowej odżyła w [[Lata 50. XX wieku|latach pięćdziesiątych]] [[XX wiek]]u w szybkostrzelnych działkach i karabinach lotniczych oraz [[system antyrakietowy|systemach antyrakietowych]] stosowanych na [[Okręt|okrętach wojennych]]. Zespół luf obracany jest obecnie silnikiem elektrycznym – dzięki temu sześciolufowe [[działko M61 Vulcan]] [[Kaliber broni|kalibru]] 20 mm osiąga szybkostrzelność 6000<ref name="tysiąc">{{Cytuj książkę | nazwisko = Schultz | imię = Walter | tytuł = 1000 ręcznej broni palnej | strony = 230}}</ref> strzałów na minutę i jest używany do dziś w [[United States Air Force]]<ref name="tysiąc"/>.
 
237

edycji