Siemowit III: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 67 bajtów ,  1 rok temu
m
drobne techniczne
m (źródła/przypisy)
m (drobne techniczne)
|imiona =
|tytulatura =
|grafika = Seal of Siemowit III, Duke of Masovia 1371.PNG
|opis grafiki = Pieczęć Siemowita III
|herb =
|opis herbu =
|wikicytaty =
}}
[[Plik:AGAD Siemowit III ksiaze mazowiecki i pan czerski potwierdza ze otrzymal lenno od krola Polski Kazimierza Wielkiego.png|240px|right|thumb|Siemowit III książę mazowiecki i pan czerski potwierdza że otrzymał lenno od króla Polski Kazimierza Wielkiego, [[Archiwum Główne Akt Dawnych]]]]
[[Plik:Seal of Siemowit III, Duke of Masovia 1371.PNG|thumb|Pieczęć Siemowita III]]
[[Plik:Mazowsze1313.png|240px|left|thumb|Podział Mazowsza (1313–1345)]]
[[Plik:AGAD Siemowit III ksiaze mazowiecki i pan czerski potwierdza ze otrzymal lenno od krola Polski Kazimierza Wielkiego.png|240px|right|thumb|Siemowit III książę mazowiecki i pan czerski potwierdza że otrzymał lenno od króla Polski Kazimierza Wielkiego, [[Archiwum Główne Akt Dawnych]]]]
'''Siemowit III''' (ur. ok. [[1320]], zm. [[16 czerwca]] [[1381]]) – od 1341 roku współrządził razem z bratem [[Kazimierz I warszawski|Kazimierzem I]] w [[Warszawa|Warszawie]] i [[Czersk (województwo mazowieckie)|Czersku]], od 1345 roku w ziemi [[Rawa Mazowiecka|rawskiej]], od ok. 1349 roku w wyniku podziału książę na Czersku, [[Liw]]ie i Rawie, od 1351 r. w [[Gostynin]]ie, od 1351 r. lennik króla Polski [[Kazimierz III Wielki|Kazimierza Wielkiego]], od 1352 r. [[zastawny książę]] [[płock]]i, od 1355 r. w Warszawie i [[Sochaczew]]ie, od 1370 r. władca suwerenny, także na Płocku, od 1370 w [[Zakroczym]]iu i [[Wizna|Wiźnie]], od 1373/1374 wydzielił synom dzielnice w Warszawie i Rawie.
 
== Życiorys ==
[[Plik:Mazowsze1313.png|240px|left|thumb|Podział Mazowsza (1313–1345)]]
Siemowit III był drugim pod względem starszeństwa synem [[Władcy Mazowsza|księcia mazowieckiego]] [[Trojden I|Trojdena I]] i córki władcy [[Halicz (miasto)|Halicza]] [[Jerzy Lwowic|Jerzego I]] – [[Maria Halicka|Marii]].
 
Pierwsze lata samodzielnych rządów Siemowita upłynęły pod znakiem równoważenia wpływów sąsiednich potęg – [[zakon krzyżacki|Krzyżaków]], [[Polska|Polski]] [[Kazimierz III Wielki|Kazimierza Wielkiego]] i [[Czechy|Czech]] [[Luksemburgowie|Luksemburgów]]. Część historyków przypuszcza, że ok. 1346 r. Trojdenowice złożyli [[hołd lenny]] cesarzowi [[Karol IV Luksemburski|Karolowi IV]]. Inni zaś uważają, że zależności tej zostali poddani dopiero w 1351 r., tzn. po przejęciu spadku po [[Bolesław III płocki|Bolesławie III]], który wcześniej już był czeskim lennikiem.
 
W 1351  r. władztwa braci zostały powiększone dodatkowo dzięki układowi z [[Kazimierz III Wielki|Kazimierzem Wielkim]] z 18 września o [[Gostynin]] (Siemowit) i [[Sochaczew]] ([[Kazimierz I warszawski]]) odziedziczone po bezdzietnym kuzynie – [[Bolesław III płocki|Bolesławie III]] (w tym też momencie Kazimierz I warszawski, a być może i Siemowit III złożyli władcy [[Polska|Polski]] hołd lenny anulując wcześniejsze układy z Czechami).
 
Po 1351 r. obserwujemy powolne przechodzenie książąt mazowieckich pod zwierzchnictwo [[Polska|Polski]]. Jedną z ważniejszych kart przetargowych stała się przyłączona do Polski po śmierci [[Bolesław III płocki|Bolesława III]] – ziemia płocka, którą w bliżej nieznanym momencie pomiędzy 1351 a 1355  r. [[Kazimierz III Wielki|Kazimierz Wielki]] zastawił za 2000 grzywien Trojdenowicom.
 
W 1355 r. niespodziewanie zmarł książę warszawski [[Kazimierz I warszawski|Kazimierz]]. Realna stała się wtedy groźba inkorporacji jego władztwa do korony polskiej. [[Kazimierz III Wielki|Kazimierz Wielki]] chcąc jednak ściślej podporządkować sobie całość [[Mazowsze|Mazowsza]] – nie zdecydował się na przyłączenie księstwa do Polski, ale w zamian za hołd lenny oddał całość spadku Siemowitowi III. Dodatkowo władca Mazowsza zobowiązał się nie wchodzić w sojusze z wrogami [[Polska|Polski]], umorzyć dług i zwrócić ziemię płocką [[Polska|Polsce]] (gdyby jednak Kazimierz Wielki zmarł bezpotomnie, księstwo płockie i to bez obowiązku lennego miało wrócić w ręce Siemowita). Nabytkiem Siemowita był również zwrot w 1359 roku [[Zapilcze|Zapilicza]] – terytorium między rzekami [[Pilica|Pilicą]] i [[Radomka (dopływ Wisły)|Radomką]] – oderwanego od Mazowsza około 1346 przez króla polskiego i przyłączonego do [[Małopolska|Małopolski]].
 
Siemowit III był dwukrotnie żonaty. Jego pierwszą małżonką była Eufemia, córka [[Książęta opawscy|księcia opawskiego]] [[Mikołaj II opawski|Mikołaja II]]. Z małżeństwa tego książę doczekał się wspomnianych wcześniej dwóch synów – [[Siemowit IV|Siemowita]] i [[Janusz I Starszy|Janusza]], oraz trzech córek – Anny – późniejszej dominikanki w [[Racibórz|Raciborzu]] (zm. 1403), Eufemii – późniejszej żony [[Władysław Opolczyk|Władysława Opolczyka]] (zm. 1418/1424) oraz [[Małgorzata mazowiecka (1352/1356–po 1409)|Małgorzaty]] – żony [[Kazimierz IV słupski|Kaźka Słupskiego]] (zm. 1396). Drugą żoną mazowieckiego [[Piastowie|Piasta]] była [[Anna ziębicka|Anna]] córka [[książęta ziębiccy|księcia ziębickiego]] [[Bolko II ziębicki|Bolka II]] lub jego syna [[Mikołaj Mały ziębicki|Mikołaja Małego]]. Z małżeństwa tego pochodziło trzech synów. Dwóch najstarszych, z których jeden nosił najprawdopodobniej podwójne imię [[Stanisław Siemowit mazowiecki|Stanisław Siemowit]] zmarło w dzieciństwie. Najmłodszy [[Henryk mazowiecki|Henryk]] został biskupem płockim.
 
Siemowit III mazowiecki – uważany przez historyków za jednego najwybitniejszych władców [[Mazowsze|Mazowsza]] – zmarł 16 czerwca 1381 r. i został pochowany w katedrze w [[Płock]]u{{odn|Bujak|1988|s=10}}.
 
== Ciekawostka ==
Jego powszechnie znana chorobliwa zazdrość wobec żony stała się inspiracją dla [[Zimowa opowieść|''Zimowej opowieści'']] [[William Shakespeare|Williama Szekspira]]{{fakt}}.