Ofensywa włoska w Państwie Kościelnym: Różnice pomiędzy wersjami

poprawa linków, ujednoznacznienie, ilustracje, drobne redakcyjne
(kat.)
(poprawa linków, ujednoznacznienie, ilustracje, drobne redakcyjne)
 
{{Inne znaczenia|zdobycia Rzymu w 1870 roku|[[Zdobycie Rzymu|inne zdobycia miasta]]}}
'''Ofensywa włoska w Państwie Kościelnym''' – działania zbrojne [[Zjednoczone Królestwo Włoch|Zjednoczonego Królestwa Włoch]] w [[Państwo Kościelne|Państwie Kościelnym]] toczone w okresie od [[11 września|11]] do [[20 września]] [[1870]] roku.
[[Plik:Breccia di Porta Pia Ademollo.jpg|thumb|Przełamanie [[Mur Aureliana|muru Aureliana]] w okolicy bramy ''[[Porta Pia]]'' przez Włochów]]
[[Plik:Pio IX Mastai ferretti.jpg|thumb|Papież [[Pius IX]] nie uznał włoskiej interwencji i ogłosił się ''więźniem Watykanu'']]
'''Ofensywa włoska w Państwie Kościelnym''' ([[Język działaniawłoski|wł.]] zbrojne''Presa [[Zjednoczonedi KrólestwoRoma'') Włoch|Zjednoczonego Królestwadziałania zbrojne Włoch]] w [[Państwo Kościelne|Państwie Kościelnym]] toczone w okresie od [[11 września|11]] do [[20 września]] [[1870]] roku.
 
[[Konwencja wrześniowa]] z 15 września 1864 roku pomiędzy rządami [[Zjednoczone Królestwo Włoch (1861–1946)|Zjednoczonego Królestwa Włoch]] i [[II Cesarstwo Francuskie|Cesarstwa FrancuskiegoFrancji]] stanowiła, że Włochy nie zajmą [[Rzym]]u i okolic, które znajdowały się pod władzą [[Poczet papieżyPapież|papieską]].
 
Już w październiku 1867 roku grupa Włochów pod dowództwem [[Giuseppe Garibaldi]]ego przeprowadziła inwazję [[Lacjum]], ponosząc jednak klęskę [[Bitwa pod Mentaną|pod Mentaną]] z rąk 2000 francuskich żołnierzy przysłanych w pośpiechu przez cesarza [[Napoleon III Bonaparte|Napoleona III]]. Garnizon francuski powrócił do Rzymu.
 
W sierpniulipcu 1870 roku wybuchła [[wojna francusko-pruska]] i garnizon rzymski został odwołany do kraju. W Rzymie wybuchły prowłoskie demonstracje, jednak rząd nie podjął żadnych działań aż do francuskiej klęski [[Bitwa pod Sedanem|pod Sedanem]] we wrześniu 1870, w której Napoleon III dostał się do niewoli. Wówczas król [[Wiktor Emanuel II]] wysłał do papieża [[Pius IX|Piusa IX]] księcia [[Gustavo Ponza di San Martino|Gustava Ponzę di San Martino]], który przekazał list przedstawiający francuskiewłoskie propozycje rozwiązania spornej sytuacji. Pius IX kategorycznie odmówił porozumienia.
 
Włoska armia pod dowództwem generała [[Raffaele Cadorna|Raffaele Cadorny]] wkroczyła do Państwa Kościelnego 11 września, posuwając się wolno w stronę Rzymu, jednocześnie wciąż usiłowano rozwiązać tę kwestię pokojowo. Do [[Mur Aureliana|muru Aureliana]] wojska dotarły [[19 września]] otaczając miasto. Następnego dnia, po trzygodzinnym ostrzale, przełamano mury w okolicy bramy ''[[Porta Pia]]'' i [[bersalierzy]] wkroczyli do Rzymu poruszając się Via Pia, którą przemianowano później na Via XX Settembre.
 
W kampanii zginęło 49 włoskich żołnierzy i 19 [[Żuawi papiescy|papieskich żuawów]]. Rzym i Lacjum włączono do Włoch po plebiscycie, papież ogłosił się ''więźniem Watykanu'', zaś rząd włoski przeniósł się z [[Florencja|Florencji]] do Rzymu.
 
Aż do czasów [[Traktaty laterańskie|traktatów laterańskich]] status Rzymu tzw.(tak zwana [[kwestia rzymska]]), pozostała punktem spornym pomiędzy Włochami i Papiestwem.
 
== Bibliografia ==
{{Commonscat|Capture of Rome}}
* [http://books.google.com/books?id=0XcpAAAAYAAJ&pg=PA449&dq=%22the+last+days+of+papal+rome%22 Raffaele De Cesare,: ''The last days of papal Rome, 1850-1870'' w Google Books]
 
[[Kategoria:Państwo Kościelne]]
15 673

edycje