Alexandre Dumas: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 11 bajtów ,  1 rok temu
int.
m (drobne redakcyjne)
(int.)
Jego ojcem był generał [[Thomas Alexandre Dumas]] (zm. 1806). Od szesnastego roku życia pracował jako kancelista. W 1829 roku odniósł znaczący sukces dramatem historycznym ''[[Henryk III i jego dwór]]''. W następnych latach święcił tryumfy na scenie dzięki takim utworom jak: ''[[Antony (dramat)|Antony]]'' (1831), ''[[Wieża Nesle]]'' (1832), ''Kean'' (1836) czy ''Panna z Belle-Isle'' (1839).
 
Największą sławę przyniosły mu napisane w latach 40. powieści historyczne i przygodowe: ''[[Hrabia Monte Christo]]'' (1845), cykl o muszkieterach: ''[[Trzej muszkieterowie]]'' (1844), ''[[Dwadzieścia lat później]]'' (1845), ''[[Wicehrabia de Bragelonne]]'' (1848). Dużą popularność zdobyły również: cykl o Walezjuszach: ''[[Królowa Margot (powieść)|Królowa Margot]]'' (1845), ''[[Pani de Monsoreau]]'' (1846) i ''[[Czterdziestu pięciu]]'' (1847-18481847–1848) oraz cykl ''Pamiętniki lekarza'': ''[[Józef Balsamo]]'' (1847-18481847–1848), ''[[Naszyjnik królowej]]'' (1849-18501849–1850), ''[[Anioł Pitou]]'' (1851), ''[[Hrabina de Charny]]'' (1852–1855) I ''[[Kawaler de Maison-Rouge]]'' (1845-18461845–1846). Pozostawił po sobie ponad dwieście utworów.
 
Jego wszystkie powieści miłosne (''omnes fabulae amatoriae'') zostały umieszczone w [[Indeks ksiąg zakazanych|index librorum prohibitorum]] dekretem z [[1863]] roku<ref>Index librorum prohibitorum Ssmi D.N. Leonis XIII iussu et auctoritate recognitus et editus : praemittuntur constitutiones apostolicae de examine et prohibitione librorum, Rzym 1900, s. 116.</ref>.
Tymczasem Harel przedłożył pisarzowi sztukę Fryderyka Gaillardeta ''Portret z Saint-Martin'', poprawioną przez [[Jules Jamin|Juliusza Janina]], ale nadal nie nadającą się do wystawienia. Dumas dodał wstęp, scenę w więzieniu, cięte dialogi i uwypuklił esencję dramatu, którą stanowi walka między awanturnikiem Buridanem, uzbrojonym w potęgę swego geniuszu, a królową [[Małgorzata Burgundzka|Małgorzatą Burgundzką]], wyposażoną w potęgę swego stanowiska. Sztuka pod tytułem ''[[Wieża Nesle]]'' miała premierę 29 maja 1832 roku. W rolach głównych protagonistów wystąpili panna Georges i Bocage. Sukces sztuki był ogromny{{r|Maurois158-172}}.
 
W latach 1832-18331832–1833 Dumasowi udawało się dzielić życie pomiędzy Bellę i Idę. W pierwszym roku mieszkał z jedną, następnego przeniósł się do drugiej. Pokojową koegzystencję ułatwiał fakt, że obydwie były aktorkami, a on lansował zarówno jedną jak i drugą. W 1832 roku pewne powodzenie miała ''[[Aniela (dramat)|Aniela]]'' Dumasa. Jeszcze w tym samym roku dramaturg, oskarżony o udział w republikańskiej demonstracji, z ostrożności udał się na kilka miesięcy do [[Szwajcaria|Szwajcarii]]. Owocem pobytu były dwa tomy ''Wrażeń z podróży'', które ukazały się w [[Revue des deux Mondes|''Revue de Deux Mondes'']]. Pisarz wprawiał się również w tym czasie w pisaniu opowiadań historycznych{{r|Maurois172-177}}.
 
W 1833 roku Ida zagrała w ''[[Katarzyna Howard (dramat)|Katarzynie Howard]]''. Sztuka zaszkodziła ''Marii Tudor'' Wiktora Hugo i lansowanej przez niego aktorce i kochance, Julii Drouet. W odwecie zaprzyjaźniony z Hugo dziennikarz, Granier de Cassagnac napisał paszkwil na Dumasa. Żyjący dotąd w zgodzie autorzy pokłócili się ze sobą. Jakiś czas potem Dumas poprosił Hugo na sekundanta w pojedynku i tym samym załagodził spór{{r|Maurois177-179}}.
 
1 sierpnia 1836 roku zmarła matka artysty. Po jej śmierci Dumas zamieszkał już na stałe z Idą Ferrier. Ida patrzyła przez palce na jego miłostki. On z kolei w zamian utrzymywał ją po królewsku, zabierał we wszystkie swoje podróże, a w 1837 roku zapewnił jej stanowisko pierwszej amantki w Komedii Francuskiej, w zamian za dwie sztuki napisane specjalnie dla tej sceny. Ida zadebiutowała na scenie tego teatru rolą w ''Kaliguli'' Dumasa, który mimo skomplikowanej intrygi, zebrał dobre recenzje{{r|Maurois184-188}}.
[[Plik:Alexandre Dumas 13.jpg|mały|A. Dumas wygotowujący swoje opowieści. Karykatura.]]
W tym samym roku, pogodzeni już ze sobą Hugo i Dumas podjęli starania o otwarcie w Paryżu nowego teatru, którego dyrektorem mianowali Antenora Joly’ego. Na scenie nowego teatru, nazwanego Rennaisance, Dumas wystawił w 1838 roku ''Alchemika'', napisanego do spółki z [[Gérard de Nerval|Gerardem de Nerval]]. Już wcześniej obydwaj autorzy napisali wspólnie komedię ''Piquillo'' dla Jenny Colon, w której Nerval był zakochany, a równocześnie z ''Alchemikiem'' pisali ''Leo Burckarta'', którego ostatecznie podpisał sam Nerval. Główną rolę w ''Alchemiku'' zagrała Ida Ferrier, którą Dumas poślubił 1 lutego 1840 roku. Według anegdoty, zrobił to na wyraźne życzenie księcia Orleańskiego. Przeciw małżeństwu gwałtownie zaprotestowała Melania Waldor, a Bella Krelsamer wniosła skargę do sądu o oddanie jej córki{{r|Maurois188-202}}.
 
Koniunkturę na powieść rozkręciły we Francji dwa dzienniki: ''La Presse'' i ''Le Siécle'', które utrzymywały się dzięki prenumeracie. Najlepszym sposobem na utrzymanie prenumeratorów okazała się powieść w odcinkach. Dumas już w 1838 roku opublikował w ''Le Siécle'' powieść ''Kapitan Paweł'', która dała gazecie 5 tysięcy prenumeratorów. Przyniesiony przez Maqueta szkic, po przeróbkach Dumasa, został złożony w 1842 roku w ''Le Siécle'' pod tytułem ''Kawaler d’Harmental''. Dumas chciał, żeby jako autorzy zostali wymienieni on i Maquet. Redakcja odpowiedziała jednak, że za nazwisko Dumasa płaci 3 franki od wiersza, a za obydwa nazwiska, dziesięciokrotnie mniej – 30 su. Ostatecznie więc powieść ukazała się pod nazwiskiem Dumasa. Jej powodzenie było ogromne i pchnęło dwójkę autorów do dalszych prób powieściowych{{r|Maurois227-231}}.
[[Plik:Dartagnan-musketeers.jpg|mały|Trzej Muszkieterowie Dumasa. Ilustracja M. Leloira]]
Nie ma zgody co do tego, kto pierwszy, Maquet czy Dumas, odkrył “Pamiętniki„Pamiętniki pana d’Artagnan, kapitana-porucznika pierwszej kompanii muszkieterów Jego Królewskiej Mości”, apokryf [[Gatien de Courtilz de Sandras|Gatiena de Courtilza]], wydany w Kolonii w 1700 roku. Niewątpliwie natomiast, liczne epizody powieści, a także nazwiska – lekko zmienione – zostały zapożyczone od Courtilza. Maquet i Dumas dodali epizody z panią Bonacieux i [[Milady de Winter]]. Maquet opracował jak zwykle brulion powieści: dokonał kwerendy źródeł historycznych i zadbał o tło historyczne opisywanych wydarzeń. Dumas dorzucił tysiące szczegółów ożywiających tekst, dopisał dialogi, opracował zakończenia rozdziałów i rozciągnął je dostosowując do potrzeb prasy. Wprowadził też nowe postaci, między innymi milczka Grimauda, za którego krótkie wypowiedzi otrzymywał najefektywniejsze wierszówki, do czasu, gdy gazeta wprowadziła zapis, że wiersz musi przekraczać szerokość połowy kolumny. Książka odniosła niezwykły sukces. Dumas zmienił niezbyt sympatycznych awanturników z pamiętnika Courtilza, w postaci legendarne, “żywego ducha Francji”{{r|Maurois231-235}}.
 
Dumas traktował historyczne fakty bez ceregieli. Ilekroć trzeba było dać żywą scenę pisał ją jak scenę dla teatru. Zręcznie dozował efekty zaskoczenia, grozy i komizmu. Jego postaci – strojne, barwne, nieco karykaturalne, dawały złudzenie życia. Postaci historyczne przedstawiał w sposób stronniczy, kochał swych bohaterów albo nienawidził{{r|Maurois235-237}}.
38 287

edycji