Irbis śnieżny: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 5 bajtów ,  1 rok temu
m
int., jęz.
(drobne merytoryczne, drobne redakcyjne)
m (int., jęz.)
 
== Taksonomia ==
Do niedawna irbis śnieżny zaliczany był do monotypowego rodzaju '''irbis'''{{r|Cichocki&inni}} (''Uncia''){{r|Wilson&Reeder}}. Na podstawie analizy genetycznej{{r|Science|JoM}} przeprowadzonej w 2006 roku gatunek ten został umieszczony ponownie w rodzaju [[Lampart (rodzaj ssaka)|lampart]] (''Panthera''). Irbis jest ściśle powiązany z [[tygrys azjatycki|tygrysem]], obydwa gatunki rozdzieliły się około 2 milionówmiliony lat temu{{r|SA}}.
 
[[Plik:Snow leopard sleeping - Buffalo Zoo.jpg|thumb|Lampart śnieżny śpi w zoo w Buffalo]]
 
== Wygląd ==
Długość ciała (bez ogona) 86–125 cm, długość ogona 80–105 cm; masa ciała 22–52 kg; dorosłe [[samica|samice]] są mniejsze i lżejsze od dorosłych [[samiec|samcesamców]]{{r|Sunquist}}. Ma krępe, dość krótkie łapy i długi, gruby ogon. Na białokremowej lub szarawej na grzbiecie i białej na brzuchu sierści widnieją czarne lub ciemnobrunatne rozetki i plamy. Długie i gęste futro doskonale kamufluje zwierzę.
 
== Aktywność ==
 
== Odżywianie ==
Poluje na górskie ssaki kopytne takie jak [[Capra|koziorożce]], [[Markur śruborogi|markury]], [[Dzik euroazjatycki|dziki]], [[Nahur górski|nachury]], [[tar himalajski|tary]] i [[piżmowiec syberyjski|piżmowce syberyjskie]], a także na świstaki, ptaki i inneoraz niewielkie kręgowce; nierzadko zwierzęta domowe, np. drób i bydło.
 
== Rozmnażanie ==
Po ciąży trwającej 90–100 dni rodzirodzą się 2-3, rzadko 5 młodych. Z matką przebywają do 1 roku, a dojrzałość płciową osiągają w wieku dwóch lat (w niewoli, - na wolności zapewne później). Młode rodzą się w jaskiniach lub szczelinach skalnych, które są wyściełane sierścią matki{{r|ms}}.
 
== Zagrożenia i ochrona ==
Na wolności żyje tylko 4 500-7 000 irbisów, w ogrodach zoologicznych 200. Główne zagrożenia stanowi rozproszenie populacji (utrudnia to zmienność genetyczną), lokalny handel futrami tych zwierząt oraz wykorzystywanie ich kości w chińskiej medycynie. Gatunek znajduje się na liście [[Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody|IUCN]]. Chroni go też [[Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem|CITES]].
 
W [[Biszkek]]u w sierpniu 2017 roku odbyło się międzynarodowe forum poświęcone ochronie irbisa, w którym wzięło udział 10 państw. Jego celem było ustalenie wspólnego planu działania mającegozmierzającego zado cel ochronęochrony dwudziestu siedlisk naturalnych do 2020 roku<ref>{{Cytuj stronę |url = http://forum.globalsnowleopard.org/the-summit/?lang=ru |tytuł = Oficjalna strona forum |język = en |archiwum = https://web.archive.org/web/20170827150533/http://forum.globalsnowleopard.org/the-summit/?lang=ru |zarchiwizowano = 2017-08-27 |data dostępu = 2017-08-27}}</ref>. We wrześniu tego samego roku [[Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody]] postanowiła przenieść gatunek z grupy ''zagrożone wymarciem'' do grupy ''narażone na wymarcie''<ref>{{Cytuj|autor=Tomasz Ulanowski|tytuł=Wreszcie dobra wiadomość. Pantera śnieżna uratowana! Na razie|data=2017-09-17|data dostępu=2017-09-18|opublikowany=wyborcza.pl|url=http://wyborcza.pl/7,75400,22386111,wreszcie-dobre-wiadomosci-pantera-sniezna-uratowana-na-razie.html}}</ref>.
 
== Zobacz też ==
49

edycji