Bitwa pod Grunwaldem (obraz Jana Matejki): Różnice pomiędzy wersjami

m
poprawa linków
m (Wycofano edycje użytkownika 46.205.196.153 (dyskusja). Autor przywróconej wersji to Abraham.)
Znacznik: Wycofanie zmian
m (poprawa linków)
 
=== II wojna światowa ===
We wrześniu 1939, na wieść o zbliżających się do stolicy [[Wehrmacht|wojskach niemieckich]], podjęto decyzję o ewakuacji i ukryciu obrazu – pozostawienie go w Warszawie groziło unicestwieniem wskutek nalotów bombowych lub celowym zniszczeniem przez Niemców. Płótno zwinięto, zapakowano w specjalne skrzynie, załadowano na długą platformę i w asyście [[Stanisław Mikulicz-Radecki|Stanisława Mikulicza-Radeckiego]] (dyrektora administracyjnego galerii), artysty malarza [[Stanisław Ejsmond|Stanisława Ejsmonda]] (wiceprezesa „Zachęty”) oraz kolejnego malarza [[Bolesław Surałło|Bolesława Surałły]], udano się w kierunku [[Lublin]]a<ref>{{Cytuj | autor = Ewa Micke-Broniarek | tytuł = Dramatyczne losy „Bitwy…” – cz. II | data = 19-09-2011 | data dostępu = 2016-05-12 | opublikowany = Muzeum w białych rękawiczkach | url = http://blog-konserwacja.mnw.art.pl/?p=124}}</ref>. 9 września o godzinie 7:00 konwój z obrazem zajechał przed [[Muzeum LubelskieNarodowe w Lublinie|Muzeum Lubelskie]], gdzie przekazano go intendentowi muzeum, profesorowi [[Władysław Woyda|Władysławowi Woydzie]]. Podczas niemieckiego ataku powietrznego na Lublin, jedna z bomb lotniczych uderzyła w muzeum, zabijając dwóch artystów malarzy towarzyszących konwojowi – Stanisława Ejsmonda oraz Bolesława Surałłę.
 
Po klęsce Polski lubelskie [[Gestapo]] rozpoczęło intensywne poszukiwania obrazu. Minister propagandy [[III Rzesza|III Rzeszy]] doktor [[Joseph Goebbels]] wyznaczył nagrodę 2 000 000 (podniesioną następnie do 10 000 000) [[Reichsmark|reichsmarek]] niemieckich za odnalezienie płótna lub informację o miejscu jego przechowywania<ref>[https://culture.pl/pl/artykul/obroncy-skarbow-estreicher-lorentz-i-inni Obrońcy skarbów: Estreicher, Lorentz i inni]</ref>. Początkowo funkcjonariusze Gestapo próbowali przekupić profesora Woydę nagrodą, niemieckim obywatelstwem i paszportem do Niemiec, następnie grozili pozbawieniem życia – Woyda konsekwentnie odmawiał współpracy. Kiedy polskie radio w [[Londyn]]ie nadało fałszywą wiadomość o przybyciu ''Bitwy pod Grunwaldem'' do [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], wtedy Niemcy zaprzestali szerszych działań zmierzających do odszukania obrazu. Profesor Woyda po zaaranżowanym fikcyjnym wywiezieniu obrazu z Lublina, dokonanym w celu zatarcia śladów, ograniczeniu kręgu osób mających wiedzę o płótnie i miejscu jego przechowywania oraz, po ponownym przepakowaniu, na specjalnie skonstruowany rulon, zdecydował się ostatecznie na ukrycie ''Bitwy pod Grunwaldem'' w jednej z podlubelskich wsi, gdzie obraz przebywał do momentu zajęcia Lublina przez [[Armia Czerwona|Armię Czerwoną]] w roku 1944.