ß: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 400 bajtów ,  1 rok temu
infobox
m (lit.)
(infobox)
{{Grafem infobox
{{znak|ẞ ß}}
|nazwa = ẞ
[[Plik:Powstanie niemieckiej litery ẞ ß.PNG|thumb|Niemiecki znak ẞ ß powstał w wyniku połączenia liter [[Długie s|ſ]] i [[ʒ]].]]
|grafika = Latin letter sharp S.svg
[[Plik:Niemiecka tabliczka z literą ß.jpg|thumb|Niemiecka tabliczka z literą ß]]
|majuskuła = ẞ
|minuskuła = ß
|podstawowy alfabet = [[alfabet niemiecki|niemiecki]]
|podstawowe pismo = [[alfabet łaciński|łaciński]]
|ligatura liter = [[Długie s|ſ]] + ʒ
}}
[[Plik:Fonts-scharfes-s.svg|thumb|145px|Znak „ß” w różnych krojach pisma]]
[[Plik:ZZ Gosdpoda pod Białą Górą, Skansen Sanok 2.jpg|thumb|145px|Znak „ß”, użyty w krótkiej inwokacji na sklepieniu spichlerza w [[Przeczyca|Przeczycy]] z [[1732]]]]
 
'''ẞ ß''' (escet, {{niem.|Eszett}} lub {{k|de|scharfes S}} „ostre S”) – litera występująca wyłącznie w [[Alfabet niemiecki|alfabecie niemieckim]], z wyjątkiem alfabetu w standardzie szwajcarskim używanym w [[Szwajcaria|Szwajcarii]] i [[Liechtenstein]]ie. Reprezentuje ona [[Spółgłoska szczelinowa dziąsłowa bezdźwięczna|spółgłoskę szczelinową dziąsłową bezdźwięczną]] (polskie s). Znak ten powstał jako ligatura małych liter '''[[S]]''' i '''[[Z]]''', zapisywanych historycznie jako '''[[Długie s|ſ]]''' i '''[[ʒ]]''' ('''ſʒ'''), co stanowi źródło nazwy ''Es-Zett''. Litera nazywana jest też ''Scharfes-S'', gdyż jest czytana zawsze tak jak polskie ''s'', zaś litera S w niemieckim może być wymawiana na trzy sposoby: jak polskie ''s'' (wa'''s'''), ''z'' ('''s'''ein) lub ''sz'' ('''S'''tunde). Litera ß występuje zawsze w środku lub na końcu wyrazu.
 
Połączenia ''st'', ''sp'' na początku wyrazów i cząstek wyrazowych czyta się odpowiednio jak polskie ''szt'' [{{IPA|ʃt}}] i ''szp'' [{{IPA|ʃp}}] (''Stube'' [{{IPA|ˈʃtuːbə}}], ''verspäten'' [{{IPA|fɐˈʃpeːtn̩}}]). W innych pozycjach przed spółgłoskami bezdźwięcznymi ''s'' oznacza głoskę [{{IPA|s}}], a ''ß''/''ss'' spotyka się rzadko (''Ski, Aster, ist'' – 'jest', ale ''isst'' (nowe)/ ''ißt'' (dawne) – 'je').
 
== Uzyskiwanie znakuKodowanie ==
{{Kodowanie
W [[Microsoft Windows]] znak ''ß'' uzyskuje się poprzez:
|1E9E|nazwa1=cyrillic capital letter sharp s
* kombinację {{Klawisz|Alt}} (lewy) + {{Klawisz|0|2|2|3}}<ref name="heraultetplus">{{Cytuj | url=http://heraultetplus.com/files/CharacterCodes.htm | tytuł=Welcome heraultetplus.com - BlueHost.com<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=heraultetplus.com | język=en | data dostępu=2020-02-11}}</ref> (klawiatura numeryczna).
|00DF|nazwa2=cyrillic small letter sharp s
* kombinację {{Klawisz|Alt}} (lewy) + {{Klawisz|2|2|5}}<ref name="heraultetplus" /> (klawiatura numeryczna).
}}
* Tablicę znaków w Windowsie.
{{commonscat|Sharp s}}
 
== Zobacz też ==