Miasto zamknięte: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 12 059 bajtów ,  10 miesięcy temu
byłe ZATO, drobne techniczne, wikizacja, źródła/przypisy, ilustracja
(szczególne przypadki prawne , wikizacja, źródła/przypisy, ilustracja)
(byłe ZATO, drobne techniczne, wikizacja, źródła/przypisy, ilustracja)
* [[Mieżgorje]] (ros. Межгорье) [[Baszkortostan]] – [[garnizon]] o nieustalonej podległości. Bezpośrednio związany z bazą wojskową przy górze [[Jamantau]] i budowanym w niej [[Schron|schronem]].
 
=== Szczególne przypadki ===
[[Plik:Expedition_33_backup_crew_members_in_front_of_the_Soyuz_TMA_spacecraft_mock-up_in_Star_City.jpg|mały|Od lewej: [[Aleksandr Misurkin]] (Roskosmos), [[Pawieł Winogradow (kosmonauta)|Pawieł Winogradow]] (Roskosmos) i [[Christopher Cassidy]] (NASA) w Centrum Wyszkolenia Kosmonautów. 2012 rok.]]
[[Plik:Norilsk_Nickel.jpg|mały|[[Norylsk]]. Biuro filii moskiewskiej spółki „Norylski Nikiel”, wydobywającej [[nikiel]] i [[pallad]].]]
 
'''Żeleznogorsk''' to jedyne miasto zamknięte na terenie Federacji Rosyjskiej, w którym odbyło się [[Demokracja|demokratyczne]] referendum odnośnie statusu miasta. W 1996 roku mieszkańcy Żeleznogorska opowiedzieli się za utrzymaniem ZATO<ref>{{Cytuj |autor = Wirtualna Polska Media S.A |tytuł = Zamknięte miasto, produkowało pluton do bomb atomowych: Krasnojarsk-26, Żeleznogorsk, Rosja |data = 2017-05-03 |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = tech.wp.pl |url = https://tech.wp.pl/10-najpilniej-strzezonych-miejsc-na-swiecie-6118623727339649g/3 |język = pl}}</ref>. Obecnie przeprowadzenie analogicznych referendów nie jest możliwe, gdyż zgodnie z obowiązującymi od 2018 roku przepisami decyzje w sprawie statusu ZATO podejmuje rząd<ref name=":0" />.
 
=== Byłe miasta zamknięte ===
[[Plik:К-433_Большой_Камень.jpg|mały|[[Bolszoj Kamień]]. Rosyjska łódź podwodna K-433 na terenie zakładu „Gwiazda”.]]
[[Plik:Ландыш_в_Большом_Камне_2015.06.27.JPG|mały|Bolszoj Kamień. Kompleks do przetwarzania i naturalizacji odpadów promieniotwórczych. 2015 rok.]]
[[Plik:Aerotenk.jpg|mały|[[Michajłowskij]], 2007 rok. Zbiorniki do neutralizacji (obecnie nieczynne).]]
[[Plik:На_полигоне_Шиханы_в_Саратовской_области_прошел_Всеармейский_конкурс_среди_огнеметчиков_под_названием_«Белое_солнце_-_2017».ogv|mały|Poligon w [[Szychany|Szychanach]], 2017 rok.]]
[[Bolszoj Kamień|'''Bolszoj Kamień''']] nad [[Morze Japońskie|Morzem Japońskim]] (Kraj Nadmorski) – miasto uzyskało status ZATO na podstawie dekretu nr 1043 z 19 lipca 1996 roku<ref>{{Cytuj |tytuł = Указ Президента РФ от 19.07.1996 № 1043 — Викитека |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = ru.wikisource.org |url = https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%A3%D0%BA%D0%B0%D0%B7_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0_%D0%A0%D0%A4_%D0%BE%D1%82_19.07.1996_%E2%84%96_1043}}</ref>. Od 1954 roku działa tu przedsiębiorstwo „Gwiazda”, które zajmuje się naprawą i optymalizacją okrętów Floty Pacyfiku<ref>{{Cytuj |tytuł = История города Большой Камень |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = Сайт города Большой Камень |url = https://bkamen.info/nash-gorod/istoriya-goroda.html |język = ru}}</ref>. W czasach ZSRR wykonywało prace związane z modernizacją rakietnic podwodnych. Status ZATO zniesiono 1 stycznia 2015 roku na podstawie dekretu nr 602 z 1 września 2014 roku<ref>{{Cytuj |tytuł = Указ Президента РФ от 01.09.2014 № 602 — Викитека |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = ru.wikisource.org |url = https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%A3%D0%BA%D0%B0%D0%B7_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0_%D0%A0%D0%A4_%D0%BE%D1%82_01.09.2014_%E2%84%96_602}}</ref>.
 
'''Jasnaja''' (Kraj Zabajkalski) – dawniej Ołowiannaja-4. ZATO do 1994 roku<ref>{{Cytuj |tytuł = Об упразднении пос. Ясная (Оловянная-4) Читинской области как закрытого административно-территориального образования |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = pravo.gov.ru |url = http://pravo.gov.ru/proxy/ips/?docbody=&nd=102030922&intelsearch=%25F3%25EF%25F0%25E0%25E7%25E4%25ED%25E5%25ED%25E8%25E8}}</ref>, baza wojskowa departamentu obrony, teren 47 Dywizji Rakietowej.  
 
'''Jubilejnyj''' (obwód moskiewski) – ZATO w latach 1986 - 1992. Od lat pięćdziesiątych, jeszcze przed formalnym przyznaniem statusu miasta zamkniętego, Jubilejnyj był chronionym miasteczkiem wojskowym. Działają tu cztery instytuty badawcze Ministerstwa Obrony. W czasach ZSRR zajmowały się badaniami i testami związanymi z budową rakiet.
 
[[Kiedrowyj (Kraj Krasnojarski)|'''Kiedrowyj''']] (Kraj Krasnojarski) – dawniej Krasnojars-66. Byłe ZATO Ministerstwa Obrony Federacji Rosyjskiej i Wojsk Rakietowych Przeznaczenia Strategicznego. Teren 36 Dywizji Rakietowej. Od 1 stycznia 2007 roku Kiedrowyj nie jest miastem zamkniętym<ref>{{Cytuj |tytuł = Указ Президента Российской Федерации от 03.08.2006 г. № 836 |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = Президент России |url = http://kremlin.ru/acts/bank/24166 |język = ru}}</ref>.
 
'''Liowincy''' (obwód kirowski) – od lat siedemdziesiątych do 2004 roku ZATO wojskowe o nazwie Kirow-200. Zakład badań nad bronią biologiczną<ref>{{Cytuj |tytuł = Наше поселение {{!}} Администрация Лёвинского городского поселения Оричевского района Кировской области |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = levinskoe.ru |url = https://levinskoe.ru/information/our-district.html}}</ref>.
 
'''[[Łokomotiwnyj]]''' (obwód czelabiński) – byłe ZATO Ministerstwa Obrony Federacji Rosyjskiej i Wojsk Rakietowych Przeznaczenia Strategicznego. Teren 59 Dywizji Rakietowej. Status ZATO od 1992 roku<ref>{{Cytuj |tytuł = Кочка на карте |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = rusplt.ru |url = https://rusplt.ru/index/kochka-na-karte-14752.html |język = ru}}</ref>, zniesiony dekretem prezydenta Władimira Putina od 1 stycznia 2017 roku<ref>{{Cytuj |tytuł = Путин упразднил ЗАТО на Южном Урале |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = Российская газета |url = https://rg.ru/2016/09/23/reg-urfo/putin-uprazdnil-zato-na-iuzhnom-urale.html |język = ru}}</ref>.
 
[[Michajłowskij|'''Michajłowskij''']] osiedle typu miejskiego (obwód saratowski) – na podstawie dekretu prezydenta nr 1347 z 13 listopada 2003 roku<ref>{{Cytuj |tytuł = Указ Президента Российской Федерации от 13.11.2003 г. № 1347 |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = Президент России |url = http://kremlin.ru/acts/bank/20183 |język = ru}}</ref> miało status ZATO, który zniesiono w 2018 roku<ref>{{Cytuj |tytuł = Указ Президента Российской Федерации от 13.10.2018 № 587 ∙ Официальное опубликование правовых актов ∙ Официальный интернет-портал правовой информации |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = publication.pravo.gov.ru |url = http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201810150002}}</ref>. Znajdowały się tu zakłady neutralizujące substancje toksyczne<ref>{{Cytuj |tytuł = Главная страница — ЗАТО - поселок Михайловский |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = mihailovski.ru |url = http://mihailovski.ru/}}</ref>.
 
'''Obolensk''' (obwód moskiewski) – ZATO do 1994 roku. Znajduje się tu Instytut Mikrobiologii (dawniej W-8724). W czasach ZSRR prowadził badania na potrzeby wojska<ref>{{Cytuj |tytuł = Советское биологическое оружие: история, экология, политика |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = www.seu.ru |url = http://www.seu.ru/cci/lib/books/bioweapon/2/03.htm}}</ref><ref>{{Cytuj |autor = tollique |tytuł = Завод по производству бактериологического оружия |data = 2011-10-17 |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = Игра началась... |url = https://tollique.livejournal.com/13367.html}}</ref>.
 
'''Prioksk''' (obwód moskiewski) – dawniej Stupino-7. W mieście znajdują się obiekty wojskowe. Status ZATO obowiązywał od początku lat dziewięćdziesiątych, został zniesiony 1 stycznia 1999 roku<ref>{{Cytuj |tytuł = Указ Президента Российской Федерации от 24.01.1998 г. № 59 |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = Президент России |url = http://kremlin.ru/acts/bank/11914 |język = ru}}</ref>.
 
'''[[Podgornyj]]''' (Kraj Krasnojarski) – dawniej Krasnojarsk-35, osiedle o statusie ZATO, obecnie zostało włączone do terenu miasta zamkniętego Żeleznogorsk<ref>{{Cytuj |tytuł = О перечне административно-территориальных единиц и территориальных единиц Красноярского края (с изменениями на 31 октября 2019 года), Закон Красноярского края от 10 июня 2010 года №10-4765, Закон Красноярского края от 28 июня 2010 года №10-4765 |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = docs.cntd.ru |url = http://docs.cntd.ru/document/985019375}}</ref>.
 
'''[[Szychany]]''' (obwód saratowski) – dawniej Wolsk-18 lub Szychany-2<ref name=":16">{{Cytuj |autor = Наталья Преблагина |tytuł = Шиханы Саратовской области потеряли статус военного города |data = 2017-06-26 |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = Известия |url = https://iz.ru/611226/2017-06-26/shikhany-saratovskoi-oblasti-poteriali-status-voennogo-goroda |język = ru}}</ref>. W latach 1926 – 1933 w Szychanach znajdowało się niemieckie centrum broni chemicznej [[Tomka (tajny ośrodek broni chemicznej)|Tomka]], następnie radziecka baza wojskowa i poligon wojsk chemicznych. Od 1961 roku działał tu instytut chemiczny, prowadzący badania na potrzeby armii radzieckiej<ref>{{Cytuj |tytuł = Ядовитые Шиханы. Как усадьба героя стала родиной "Новичка" |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = Радио Свобода |url = https://www.svoboda.org/a/29183736.html |język = ru}}</ref>. Miasto zamknięte od 1998 roku. Na podstawie dekretu nr 424 z 17 lipca 2018 roku status ZATO został zniesiony<ref name=":16" /><ref>{{Cytuj |tytuł = О преобразовании г. Шиханы Саратовской области в закрытое административно-территориальное образование (утратил силу на основании Указа Президента РФ от 17.07.2018 N 424), Указ Президента РФ от 30 июня 1997 года №646 |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = docs.cntd.ru |url = http://docs.cntd.ru/document/9044792}}</ref>. Obecnie znajduje się tu poligon wojsk rosyjskich.
 
[[Wułkannyj|'''Wułkannyj''']] osiedle typu miejskiego w Kraju Kamczackim – dawniej Mirnyj lub Pietropawłowsk Kamczacki-35, założone w 1955 jako miasteczko wojskowe, ZATO od 1992 roku<ref>{{Cytuj |tytuł = На Камчатке в поселке Вулканный откроют первый в России космический указатель: ИА «Кам 24» |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = KAM24.RU |url = https://kam24.ru/news/main/20151216/31684.html}}</ref>. Znajdowała się tu baza naukowo-badawcza Ministerstwa Obrony (Instytut 4) i jednostka wojskowa 14086. Prowadzono analizy i testy na potrzeby radzieckiej kosmonautyki<ref>{{Cytuj |tytuł = 06 Елизово |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = kik-sssr.ru |url = https://kik-sssr.ru/06_Elizovo.htm}}</ref>. Personel Instytutu 4 dokonał obliczeń na potrzeby lotu satelity [[Sputnik 2]] z psem Łajką na pokładzie, następnie na potrzeby lotu [[Sputnik 5|Sputnika 5]] z Biełką i Striełką na pokładzie<ref name=":17">{{Cytuj |tytuł = Земная жизнь космической войсковой части |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = pressa41.ru |url = http://pressa41.ru/top-secret/zemnaya-zhizn-kosmicheskoy-voyskovoy-chasti/}}</ref>. Na terenie Instytutu 4 znajdowała stacja komunikacyjna, która 12 kwietnia 1961 roku nawiązała połączenie z [[Jurij Gagarin|Jurijem Gagarinem]] podczas lotu na statku [[Wostok 1]]<ref name=":17" />. W 1999 roku status ZATO został zniesiony na podstawie dekretu prezydenta z 1998 roku<ref>{{Cytuj |tytuł = Указ Президента РФ от 24.01.1998 N 59 "Об упразднении закрытых административно-территориальных образований - поселка Приокска Московской области и поселка Вулканного Камчатской области" {{!}} ГАРАНТ |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = base.garant.ru |url = http://base.garant.ru/12108404/}}</ref>.
 
'''Zwiozdnyj''' (republika Kabardo-Bałkaria) – dawniej Nalczik-20, miasteczko wojskowe, ZATO do rozpadu ZSRR, były arsenał<ref>{{Cytuj |tytuł = Арсеналы ядерного оружия |data dostępu = 2020-11-25 |opublikowany = rocketpolk44.narod.ru |url = http://rocketpolk44.narod.ru/yas/arsenal.htm}}</ref>.
 
== Ukraina ==