Mariensztat: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 525 bajtów ,  8 miesięcy temu
→‎Opis: uzupełnienie
m (→‎Opis: jęz.)
(→‎Opis: uzupełnienie)
Przed [[II wojna światowa|II wojną światową]] ta część miasta była bardzo zaniedbana i zamieszkiwała ją uboga ludność<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Zieliński | imię = Jarosław | tytuł = Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 10. Mackiewicza-Mazowiecka | wydawca = Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami | miejsce = Warszawa | data = 2004 | strony = 108 | isbn = 83-88372-28-9}}</ref>. Zabudowa została w znacznym stopniu zniszczona przez Niemców podczas [[Powstanie warszawskie|powstania warszawskiego]]<ref name="Stępiński59"/>.
 
W latach 1948–1949 w miejscu zniszczonej zabudowy, w związku z budową [[Trasa W-Z w Warszawie|Trasy W–Z]] i [[Most Śląsko-Dąbrowski|mostu Śląsko-Dąbrowskiego]], wzniesiono osiedle mieszkaniowe według projektu [[Zygmunt Stępiński (1908–1982)|Zygmunta Stępińskiego]]<ref name="Encyklopedia"/>. Urbanistycznie i architektonicznie nawiązuje ono w luźny sposób do polskiej małomiasteczkowej zabudowy z [[XVIII wiek|XVIII]] wieku<ref name="Encyklopedia"/>. Do budowy użyto częściowo cegły rozbiórkowej<ref name="Majewski28"/>. Początkowo miało ono objąć teren przy ul. Mariensztat do ul. [[Ulica Dobra w Warszawie|Dobrej]], jednak później rozszerzono go także o ul. [[Ulica Bednarska w Warszawie|Bednarską]]<ref name="Stępiński59">{{cytuj książkę | nazwisko = Stępiński | imię = Zygmunt | tytuł = Gawędy warszawskiego architekta | wydawca = Krajowa Agencja Wydawnicza | miejsce = Warszawa | data = 1984 | strony = 59 | isbn = 83-03-00447-6}}</ref>. Centrum osiedla stanowił prostokątny plac, [[rynek Mariensztacki]], otoczony z trzech stron dwupiętrowymi budynkami stylizowanymi na kamieniczki i krytymi dachówką, a od czwartej (od północy) otwarty na Trasę W–Z<ref name="Majewski28">{{Cytuj książkę | nazwisko = Majewski | imię = Jerzy S. | tytuł = Spacerownik. Warszawa śladami PRL-u. | wydawca = Agora | miejsce = Warszawa | data = 2010 | strony = 28 | isbn = 978-83-268-0280-5}}</ref>. Na placu zbudowano fontannę z rzeźbami chłopców dłuta [[Jerzy Jarnuszkiewicz|Jerzego Jarnuszkiewicza]]<ref name="Stępiński64">{{cytuj książkę | nazwisko = Stępiński | imię = Zygmunt | tytuł = Gawędy warszawskiego architekta | wydawca = Krajowa Agencja Wydawnicza | miejsce = Warszawa | data = 1984 | strony = 64 | isbn = 83-03-00447-6}}</ref>. W czasie budowy osiedla zmieniono dawną siatkę ulic<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Majewski | imię = Jerzy S. | tytuł = Warszawa na starych pocztówkach | wydawca = Agora | miejsce = Warszawa | data = 2013 | strony = 61 | isbn = 978-83-268-1238-5}}</ref>. Zlikwidowano także wszystkie pozostałości dawnej zabudowy na skarpie powyżej zachodniej pierzei rynku odsłaniając widok na [[Kościół św. Anny w Warszawie (Śródmieście)|kościół św. Anny]]<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Zieliński | imię = Jarosław | tytuł = Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 10. Mackiewicza-Mazowiecka | wydawca = Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami | miejsce = Warszawa | data = 2004 | strony = 108–109 | isbn = 83-88372-28-9}}</ref>.
 
W czasie budowy osiedla zmieniono dawną siatkę ulic<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Majewski | imię = Jerzy S. | tytuł = Warszawa na starych pocztówkach | wydawca = Agora | miejsce = Warszawa | data = 2013 | strony = 61 | isbn = 978-83-268-1238-5}}</ref>. Rozebrano wysokie kamienice znajdujące się przy wiadukcie Pancera<ref name="Mika44">{{Cytuj pismo | nazwisko = Mika | imię = Grzegorz | tytuł = Trasa W-Z. Urbanistyczna chirirgia | czasopismo = Skarpa Warszawska | strony = 44 | data = czerwiec 2018}}</ref>. Zlikwidowano także wszystkie pozostałości dawnej zabudowy na skarpie powyżej zachodniej pierzei rynku odsłaniając widok na [[Kościół św. Anny w Warszawie (Śródmieście)|kościół św. Anny]]<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Zieliński | imię = Jarosław | tytuł = Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 10. Mackiewicza-Mazowiecka | wydawca = Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami | miejsce = Warszawa | data = 2004 | strony = 108–109 | isbn = 83-88372-28-9}}</ref>. Plac zmienił kształt z trapezowatego na prostokątny, a jego powierzchnia zmniejszyła się od strony północnej z uwagi na nasyp mostu Śląsko-Dąbrowskiego i biegnącą obok niego [[Ulica Nowy Zjazd w Warszawie|ulicę Nowy Zjazd]]<ref name="Mika44"/>.
 
Osiedle było miejscem [[Przodownik pracy|współzawodnictwa pracy]]<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Małcużyński | imię = Karol | tytuł = Zwiedzamy nową Warszawę | wydawca = Spółdzielczy Instytut Wydawniczy „Kraj” | miejsce = Warszawa | data = 1950 | strony = 32 | nazwisko2 = Wojnacki | imię2 = Wacław}}</ref><ref name="Majewski28"/>. Dom przy ul. Mariensztat 19 róg ul. Sowiej wybudowano w stanie surowym, od wylania fundamentów do pokrycia dachówką, w ciągu 19 dni, pracując na trzy zmiany<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Janczewski | imię = Henryk | tytuł = Całe życie z Warszawą | wydawca = Państwowy Instytut Wydawniczy | miejsce = Warszawa | data = 1986 | strony = 167 | isbn = 83-06-01409-X}}</ref><ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Małcużyński | imię = Karol | tytuł = Szkice warszawskie | wydawca = Książka i Wiedza | miejsce = Warszawa | data = 1955 | strony = 64}}</ref>. Przy budowie osiedla pracował m.in. [[Michał Krajewski (murarz)|Michał Krajewski]], twórca tzw. trójek murarskich<ref>{{cytuj książkę | nazwisko = Stępiński | imię = Zygmunt | tytuł = Gawędy warszawskiego architekta | wydawca = Krajowa Agencja Wydawnicza | miejsce = Warszawa | data = 1984 | strony = 63 | isbn = 83-03-00447-6}}</ref>.