Kretowate: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1216 bajtów ,  4 miesiące temu
drobne redakcyjne, drobne merytoryczne
(→‎Występowanie: Literówka)
Znaczniki: Z internetu mobilnego Z wersji mobilnej
(drobne redakcyjne, drobne merytoryczne)
|nazwa łacińska = Talpidae
|TSN = 179962
|zoolog = [[Johann Fischer von Waldheim|G. Fischer]], 18171814{{r|Fischer}}
|okres istnienia =
|grafika = Talpa europaea MHNT.jpg
|opis grafiki = Przedstawiciel rodzaju – '''[[Kretkret europejski]]''' (''Talpa europaea'')
|typ = [[strunowce]]
|podtyp = [[kręgowce]]
|podgromada = [[żyworodne]]
|infragromada = [[łożyskowce]]
|rząd = [[ryjówkokształtneowadożery (ssaki)|owadożery]]
|rodzina = kretowate
|typ nomenklatoryczny = ''Talpa'' {{small|[[Karol Linneusz|Linnaeus]], 1758}}
|synonimy =
|ranga podtaksonu = [[rodzina (biologia)|Podrodziny]]
|commons = Category:Talpidae
}}
'''Kretowate'''{{r|miizCichocki&inni|mszKowalski&inni}} (Talpidae) – [[rodzina (biologia)|rodzina]] [[ssaki|ssaków]] z [[rząd (biologia)|rzędu]] [[ryjówkokształtneowadożery (ssaki)|ryjówkokształtnychowadożerów]] (SoricomorphaEulipotyphla) przystosowanych do życia pod ziemią.
 
== Występowanie ==
Występują na półkuli północnej – w Europie, Azji i Ameryce Północnej{{r|Burgin&inni|Wilson&Reeder}}. Jedynym przedstawicielem rodziny występującym współcześnie na terenie Polski jest [[kret europejski]] (''Talpa europaea''). Kretowate są znane ze śladów kopalnych [[eocen]]u. Na terenie Polski występowały w [[pliocen]]ie wymarłe gatunki z podrodziny Desmaninae.
 
== Charakterystyka ==
 
== Systematyka ==
Klasyfikacja [[Rodzaj (biologia)|rodzajów]] zaliczanych do rodziny kretowatych ulegała wielu zmianom. Autorzy wyróżniają od 3 do 5<ref>Kowalski K. (1971)</ref> podrodzin. PoniżejDo przedstawionorodziny klasyfikacjęnależą opartąnastępujące na badaniach genetycznych Shinohara i in. (2003)<ref>podrodziny{{MSW3r|id = 13700625|nazwa = Talpidae| data = 27 marca 2008}}</ref>{{rBurgin&inni|miizCichocki&inni}}:
* Uropsilinae {{small|[[George Edward Dobson|Dobson]], 1883}} – [[sorkokrety]]
* Scolopinae – [[grzebacze (podrodzina ssaków)|grzebacze]]
* Talpinae {{small|[[Johann Fischer von Waldheim|G. Fischer]], 1814, 1814}} – [[krety]]
* Uropsilinae – [[sorkokrety]]
 
[[Plik:Desman-drawing.jpg|thumb|240px|[[Desman ukraiński]]]]
 
== Przypisy ==
{{Przypisy|
*# <ref name="miizFischer">Nazwa polska za: {{Cytujcytuj książkę | autor = WłodzimierzJ.G. Cichocki,Fischer Agnieszkavon Ważna,Waldheim| Jantytuł Cichocki,= EwaZoognosia Rajska,tabulis Artursynopticis Jasińskiillustrata, Wiesławin Bogdanowicz|usum tytułpraelectionum =Academiae Polskieimperialis nazewnictwomedico-chirugicae ssaków światamosquensis edita| wydawcaurl = https://www.biodiversitylibrary.org/page/29130071|rok Muzeum= i1814|wydawca Instytut= ZoologiiNicolai PANS. Vsevolozsky| miejsce = WarszawaMosquae | rokczęść = 2015 3| isbnstrony = 978-83-88147-15-9x| stronyjęzyk = 75-77la}}</ref>
*# <ref name="mszCichocki&inni">Nazwy zwyczajowe za: {{cytujCytuj książkę |nazwisko = Kowalski (redaktor naukowy)| imięautor = KW.|nazwisko2 = Krzanowski |imię2 =Cichocki, A.|nazwisko3 =Ważna, Kubiak|imię3J. =Cichocki, HE.|nazwisko4 = RzebikRajska-Kowalska|imię4Jurgiel, = GA. |nazwisko5Jasiński =& Sych|imię5W. = L.Bogdanowicz| wydanietytuł = IV|Polskie tytułnazewnictwo =ssaków świata Ssaki| wydawca = WiedzaMuzeum Powszechna| seria =i MałyInstytut słownikZoologii zoologicznyPAN | miejsce = Warszawa | rok = 19912015 | isbn = 978-83-88147-15-9| strony = 15175-77|isbn język = 83-214-0637-8pl en}}</ref>
# <ref name="Burgin&inni">{{cytuj książkę| autor = C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest| tytuł = Illustrated Checklist of the Mammals of the World|url = https://www.lynxeds.com/product/illustrated-checklist-of-the-mammals-of-the-world/| rok = 2020|wydawca = Lynx Edicions|miejsce = Barcelona|część = 2|tytuł części = Eulipotyphla to Carnivora|isbn = 978-84-16728-35-0|strony = 78–86|język = en}}</ref>
# <ref name="Kowalski&inni">{{cytuj książkę |autor = K. Kowalski (red.), A. Krzanowski, H. Kubiak, B. Rzebik-Kowalska & L. Sych| wydanie = IV| tytuł = Ssaki|wydawca = Wiedza Powszechna| seria = Mały słownik zoologiczny | miejsce = Warszawa| rok = 1991| strony = 151|isbn = 83-214-0637-8}}</ref>
# <ref name="Wilson&Reeder">{{cytuj stronę|autor = D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.)|url = https://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=13700625|tytuł = Family Talpidae |opublikowany = Johns Hopkins University Press |praca = Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) |rok = 2005 | data dostępu = 2021-01-14}}</ref>
}}
 
== Bibliografia ==
#* {{cytuj stronę| url = http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Talpidae.html| tytuł = Talpidae| opublikowany = (On-line), Animal Diversity Web| data dostępu = 3 maja 2008| autor = Ciszek, D. & P. Myers.| rok = 2000| język = en }}
#* {{cytuj książkę | nazwisko=Kowalski | imię=Kazimierz| tytuł=Ssaki, zarys teriologii | rok=1971 | wydawca=PWN | miejsce=Warszawa |odn=tak}}
| tytuł = Talpidae
#* {{cytuj książkę | tytuł= Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana | data=2005 | wydawca=Wydawnictwo Naukowe PWN | miejsce=Warszawa | isbn=83-01-14344-4}}
| opublikowany = (On-line), Animal Diversity Web
| data dostępu = 3 maja 2008
| autor = Ciszek, D. & P. Myers.
| rok = 2000
| język = en }}
# {{cytuj książkę | nazwisko=Kowalski | imię=Kazimierz| tytuł=Ssaki, zarys teriologii | rok=1971 | wydawca=PWN | miejsce=Warszawa |odn=tak}}
# {{cytuj książkę | tytuł= Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana | data=2005 | wydawca=Wydawnictwo Naukowe PWN | miejsce=Warszawa | isbn=83-01-14344-4}}
 
{{Kontrola autorytatywna}}