Władysław Anders: Różnice pomiędzy wersjami

Dodany 1 bajt ,  3 miesiące temu
m
korekta gramatyki
m (Usunięto kategorię "Oficerowie dowództwa Kresowej Brygady Kawalerii"; Dodano kategorię "Dowódcy Kresowej Brygady Kawalerii" za pomocą HotCat)
m (korekta gramatyki)
Początkowo Andersa przetrzymywano w lwowskim szpitalu przy ul. Kurkowej 33. W grudniu 1939 odmówił przyjęcia instrukcji gen. [[Kazimierz Sosnkowski|Kazimierza Sosnkowskiego]] w sprawie powołania do życia [[Związek Walki Zbrojnej|ZWZ]], przywiezionej z [[Paryż]]a przez emisariusza [[Tomasz Jan Strowski|Tomasza Jana Strowskiego]]<ref>Jerzy Węgierski: ''Zdrajcy, załamani, zagadkowi (próba oceny zachowań wybranych oficerów konspiracji polskiej w Małopolsce Wschodniej, aresztowanych w latach 1939–1941)'', w: Piotr Chmielowiec (red.); ''Okupacja sowiecka ziem polskich 1939–1941'', Rzeszów – Warszawa 2005, s. 21.</ref>. Przebywał następnie w więzieniu ''[[Brygidki (więzienie)|Brygidki]]'' we Lwowie. 29 lutego 1940 [[NKWD]] wywiozło go do [[Moskwa|Moskwy]] i osadziło w centralnym więzieniu NKWD na [[Łubianka (Moskwa)|Łubiance]], a potem w więzieniu śledczym [[Butyrki]]. Na jesieni 1940 przeniesiono go z powrotem na Łubiankę, gdzie jego sytuacja polepszyła się (otrzymywał chociażby lepsze wyżywienie). Pod koniec listopada 1940 postanowił zeznawać (jego informacje niewiele znaczyły, ale później wyrzucał sobie, że się ugiął)<ref name="Wieliński6">Bartosz T. Wieliński: ''Niezłomny''. W: „ale Historia”, nr 20/122, s. 6.</ref>. Podczas 22-miesięcznego pobytu w więzieniu wielokrotnie go przesłuchiwano i bezskutecznie namawiano (jeszcze w lwowskim szpitalu) do wstąpienia do Armii Czerwonej.
 
Anders został zwolniony po wybuchu [[Atak Niemiec na ZSRR|wojny niemiecko-sowieckiej]] i podpisaniu [[Układ Sikorski-Majski|układu Sikorski-Majski]]. [[Wsiewołod Mierkułow]] uważał, że z Andersem jako byłym oficerem armii rosyjskiej ''rozprawić się nie będzie trudno''<ref>[[Paweł Wieczorkiewicz]]: ''Historia polityczna Polski 1935–1945'', Warszawa 2005, s. 241–242.</ref>. W tym czasie Anders był zdecydowanym zwolennikiem porozumienia między [[Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie|rządem RP na uchodźstwie]] a ZSRR (w liście do generała Sikorskiego pisał o akcji sprzeciwu kierowanej przez generała Sosnkowskiego: „Podobna akcja dziś graniczy bodaj ze zdradą.”<ref name="Duraczyński25">Eugeniusz Duraczyński: ''Między Londynem a Warszawą. Lipiec 1943 – lipiec 1944'', Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1986, {{ISBN|83-06-01406-5}}, s. 25 (OCLC 830222429).</ref>). Od 4 sierpnia 1941 Anders rozpoczął tworzyćtworzenie [[Polskie Siły Zbrojne w ZSRR (1941–1942)|Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR]], których stał się dowódcą. W porozumieniu z władzami radzieckimi próbował przerzucać do kraju podległych mu oficerów (np. ppłk [[Józef Spychalski|Józefa Spychalskiego]]), co spowodowało stanowczy zakaz ze strony gen. Sikorskiego podejmowania przez Andersa jakichkolwiek działań zmierzających do nawiązania kontaktów z podziemiem w kraju i prób kierowania nim<ref name="Sowa">[[Andrzej Leon Sowa]]: ''Kto wydał wyrok na miasto. Plany operacyjne ZWZ-AK (1940–1944) i sposoby ich realizacji'', Wydawnictwo Literackie 2016, {{ISBN|978-83-08-06095-7}}, s. 150.</ref>. Anders uważał, że wobec postawy władz radzieckich nie ma co czekać z ewakuacją żołnierzy polskich z ZSRR i zaczął stawiać Naczelnego Wodza gen. Sikorskiego przed faktami dokonanymi. Ewakuację części oddziałów ustalił podczas bezpośredniej rozmowy ze Stalinem w marcu 1942 roku bez wiedzy Sikorskiego<ref name="KJ">Krzysztof Jóźwiak: ''Zaczyna mi pan wyrastać ponad głowę''. W: „Rzeczpospolita – Rzecz o historii”, 10 marca 2017, str. J8.</ref>.
 
Latem 1942 wojsko i cywilów (uratowanych z więzień i łagrów) w liczbie ponad 20 tys. ewakuował do [[Iran]]u, a następnie – jako dowódca Armii Polskiej na Wschodzie – poprowadził przez [[Irak]] i [[Palestyna|Palestynę]]. Stworzony przez niego [[2 Korpus Polski (PSZ)|2 Korpus Polski]] przedostał się stamtąd do Włoch i uczestniczył w kampanii włoskiej – jego najważniejszymi starciami były [[bitwa o Monte Cassino]] i [[bitwa o Ankonę]].
5

edycji