Marian Zacharski: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 226 bajtów ,  11 miesięcy temu
lit., ujednoznacznienie
m (drobne techniczne)
(lit., ujednoznacznienie)
|quote = Marian Zacharski
}}
'''Marian Włodzimierz Zacharski''' (ur. [[15 sierpnia]] [[1951]] w [[Gdynia|Gdyni]]<ref name=":1">Serial „Szpieg” (2008) reż. Wojciech Bockenheim</ref>) – [[oficer]] polskiego [[wywiad (instytucja)|wywiadu cywilnego]] w stopniu [[Generał brygady|generała brygady]], [[Przedsiębiorca|biznesmen]], autor książek z gatunku historii i literatury faktu.
 
== Życiorys ==
 
=== Młodość ===
Dorastał w [[Sopot|Sopocie]]. W 1969, po zdaniu matury w I Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Curie-Skłodowskiej przeniósł się z rodzicami do [[Warszawa|Warszawy]]. Ukończył prawo na [[Uniwersytet Warszawski|Uniwersytecie Warszawskim]]<ref name="wp.pl">{{Cytuj stronę | url = http://facet.wp.pl/kat,69514,wid,15770395,wiadomosc.html | tytuł = Kim był Marian Zacharski? Niezwykła historia polskiego Bonda | data = 2013-06-27 | data dostępu = 2015-06-06 | opublikowany = facet.wp.pl}}</ref>.
 
Ojciec Wacław z wykształcenia inżynier mechanik, w okresie [[II wojna światowa|wojny]] walczył w [[Szare Szeregi|Szarych Szeregach]]. Po upadku [[Powstanie warszawskie|powstania]] wywieziony do Niemiec w okolice [[Bamberg|Bambergu]] w [[Bawaria|Bawarii]]. Po powrocie osiadł na Wybrzeżu i utrzymywał kontakt z kolegami zaangażowanymi w działalność [[Armia Krajowa|Wywiadu AK]]<ref name=":1" />.
 
=== Działalność w USA ===
Od 1 września 1973 podjął pracę w [[Centrala Handlu Zagranicznego|Centrali Handlu Zagranicznego]] „[[Metalexport]]”. W 1975 (Rok urodzenia się pierwszej córki) został oddelegowany do firmy Polamco (Polish-American Machinery Corporation), która była przykrywką dla jego szpiegowskiej działalności.
 
==== Kariera w Polamco ====
Po krótkim pobycie w centrali w [[Elk Grove Village (Illinois)|Elk Grove Village]] oddelegowany został do [[Los Angeles]] z zadaniem otwarcia oddziału firmy na tym terenie. Po nawiązaniu współpracy z miejscowymi dealeramidealer-ami m.in z firmą Rosemead Machinery, rozpoczął sprzedaż [[Obrabiarka|obrabiarek]] pochodzących z polskich zakładów m.in. [[Ponar]] w Porębie, [[Andrychów|Andrychowie]], [[Jarocin|Jarocinie]], [[Wrocław|Wrocławiu]], [[Zakłady Mechaniczne „Tarnów”|Tarnowie]], [[Pruszków|Pruszkowie]] oraz Ponar-Defum w Dąbrowie Górniczej.
 
Odbiorcami były zarówno małe firmy jak i największe koncerny, głównie aeronautyczne, centra serwisowe linii lotniczych (np. [[United Airlines]] na [[Port lotniczy San Francisco|lotnisku w San Francisco]]). Wielkim sukcesem była sprzedaż wytaczarki z Dąbrowy Górniczej do zakładów firmy EG&G w [[Las Vegas]], która ze względu na ścisłe związki z [[Poligon Nevada|poligonem atomowym w Nevadzie]] miała oficjalny zakaz dokonywania zakupów maszyn i urządzeń pochodzących z tak zwanych [[Blok wschodni|krajów socjalistycznych]]. Czyniąc wyjątek od tej reguły [[Departament Energii Stanów Zjednoczonych|Departament Energii w Waszyngtonie]] wydał stosowne pozwolenie na tę transakcję. Kierując oddziałem na [[Zachodnie Wybrzeże|Zachodnim Wybrzeżu]] odpowiadał za sprzedaż na terytorium 13 stanów<ref>{{Cytuj|redaktor=Jim Drinkhall|tytuł=Security Loophole East Bloc Businessmen Freely Come and Go in U.S Defence Areas|czasopismo=The Wall Street Journal|data=1984-01-23|url=http://www.marianzacharski.com/materials/Wall_Street_Journal-23-01-1984.pdf}}</ref>.
 
==== Wymiana na moście Glienicke ====
W wyniku długich negocjacji prowadzonych poprzezpo przez berlińską kancelarię prawną mecenasa [[Wolfgang Vogel|Wolfganga Vogla]], Zacharski otrzymał [[Ułaskawienie|akt łaski]] i powrócił do Polski. Operacja wymiany obejmująca w sumie 29 osób miała miejsce 11 czerwca 1985 roku o godzinie 13:00 na [[Most Glienicke|moście Glienicke]]. Zacharski wraz z 3 innymi osobami podejrzanymi lub oskarżonymi o szpiegostwo ([[Bułgaria|Bułgar]] i dwójka z [[Niemiecka Republika Demokratyczna|NRD]]), został wymieniony na 25 więźniów odbywających wyroki w [[Niemiecka Republika Demokratyczna|NRD]] i w Polsce. Za Zacharskiego Polska wydała 5 więźniów skazanych na kary wieloletniego więzienia za prowadzenie działalności wywiadowczej na rzecz Stanów Zjednoczonych. Byli nimi: światowej sławy szermierz i oficer [[Ludowe Wojsko Polskie|Wojska Polskiego]] [[Jerzy Pawłowski (szermierz)|Jerzy Pawłowski]], [[Leszek Chróst]], [[Bogdan Walewski]] oraz tandem [[Norbert Adamaschek]] i [[Jacek Jurzak]].
 
Na punkt wymiany Zacharski wyruszył 10 czerwca z bazy lotnictwa amerykańskiego McGuire w stanie New Jersey na pokładzie transportowca [[Lockheed C-5 Galaxy|C-5 Galaxy]]. Dotarł następnego dnia około godziny 2 w nocy na [[Port lotniczy Frankfurt|lotnisko we Frankfurcie nad Menem]] (część wojskowa pod zarządem amerykańskim). O godzinie 5 rano miał miejsce start [[Lockheed C-130 Hercules|Herculesa C-130]] przystosowanego do przerzutu wojsk spadochronowych, którym przetransportowano Zacharskiego na lotnisko [[Port lotniczy Berlin-Tempelhof|Tempelhof]] w [[Berlin Zachodni|Berlinie Zachodnim]], gdzie w wydziale protokolarnym od godziny 6 rano oczekiwał na wymianę, która miała miejsce o godzinie 13. Na lotnisku podpisał warunkowy [[Ułaskawienie|akt łaski]] sygnowany przez prezydenta [[Ronald Reagan|Ronalda Reagana]].<ref>{{Cytuj stronę|url=http://wiadomosci.onet.pl/swiat/kulisy-legendarnej-wymiany-szpiegow-sprzed-lat/c3vj1|tytuł=Kulisy legendarnej wymiany szpiegów sprzed lat|autor=|data dostępu=2015-08-20|opublikowany=}}</ref>
 
== Życie prywatne ==
Od 1996 roku na stałe mieszka poza Polską. Jego córki ukończyły najlepsze szkoły [[:en:Ivy_League|ivy league]] (pozostały w Polsce). W grudniu 1999 roku ponownie ożenił się.<ref name=":0" />
 
== Nagrody i odznaczenia ==
9

edycji